ธาตุภาชนียกถา

๒๗. ธาตุภาชนียกถา

ว่าด้วยการแบ่งพระบรมสารีริกธาตุ

พระมหาโคดมชินเจ้าผู้ประเสริฐ

เสด็จดับขันธปรินิพพานที่กรุงกุสินารา

พระบรมสารีริกธาตุของพระองค์

แผ่ไปอย่างกว้างขวางในนานาอารยประเทศ

พระบรมสารีริกธาตุทะนานหนึ่งเป็นของพระเจ้าอชาตศัตรู

อีกทะนานหนึ่งอยู่ที่กรุงเวสาลี

อีกทะนานหนึ่งอยู่ที่กรุงกบิลพัสดุ์

และอีกทะนานหนึ่งอยู่ที่กรุงอัลลกัปปะ

ทะนานหนึ่งอยู่ที่กรุงรามคาม

ทะนานหนึ่งอยู่ที่กรุงเวฏฐทีปกะ

ทะนานหนึ่งอยู่ที่กรุงปาวาของมัลลกษัตริย์

ทะนานหนึ่งอยู่ที่กรุงกุสินารา

โทณพราหมณ์ให้ช่างสร้างสถูปบรรจุทะนานทอง

กษัตริย์กรุงโมริยะผู้มีหทัยยินดี

รับสั่งให้สร้างพระสถูปบรรจุพระอังคาร

พระสถูปบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ ๘ แห่ง

ตุมพเจดีย์เป็นแห่งที่ ๙

และพระสถูปบรรจุพระอังคารเป็นแห่งที่ ๑๐

ประดิษฐานอยู่แล้วในกาลนั้น

พระบรมสารีริกธาตุ ๗ อย่าง

คือพระอุณหิส ๑ พระทาฐธาตุทั้ง ๔

และพระรากขวัญ ๒ ข้าง ไม่แตก

พระบรมสารีริกธาตุที่เหลือแตกออกจากกัน

พระบรมสารีริกธาตุขนาดใหญ่เท่ากับเมล็ดถั่วเขียว

ขนาดกลางเท่าเมล็ดข้าวสารหัก

ขนาดเล็กเท่ากับเมล็ดพันธุ์ผักกาด มีสีต่างๆ กัน

พระบรมสารีริกธาตุขนาดใหญ่มีสีเหมือนทองคำ

ขนาดกลางมีสีเหมือนแก้วมุกดา

และขนาดเล็กมีสีเหมือนดอกมะลิ

รวมทั้งหมดมีประมาณ ๑๖ ทะนาน

พระบรมสารีริกธาตุเหล่านั้นทุกขนาด

คือขนาดใหญ่มี ๕ ทะนาน ขนาดกลางมี ๕ ทะนาน

ขนาดเล็กมี ๖ ทะนานเท่านั้น

พระบรมสารีริกธาตุเหล่านี้แม้ทั้งหมด

ประดิษฐานอยู่ในที่ต่างๆ กัน

คือพระอุณหิสอยู่ที่เกาะสีหล

พระรากขวัญเบื้องซ้ายอยู่ที่พรหมโลก

และพระรากขวัญเบื้องขวาอยู่ที่เกาะสีหล

พระทาฐธาตุองค์หนึ่งอยู่ที่ภพดาวดึงส์

องค์หนึ่งอยู่ที่นาคปุระ องค์หนึ่งอยู่ที่เมืองคันธารวิสัย

องค์หนึ่งอยู่ที่เมืองกาลิงคราช

พระทันตธาตุทั้ง ๔๐ พระเกสาและพระโลมาทั้งหมด

เทวดานำมาไว้ จักรวาลละหนึ่งอย่าง

บาตร ไม้เท้า และจีวรของพระผู้มีพระภาค

อยู่ที่วชิรานคร สบงอยู่ที่กุลฆรนคร

ผ้าปัจจัตถรณะอยู่ที่สีลนคร(กรุงกบิลพัสดุ์)

ธมกรกและประคดเอวอยู่ที่กรุงปาตลีบุตร

ผ้าอาบน้ำอยู่ที่กรุงจัมปา พระอุณณาโลมอยู่ที่แคว้นโกศล

ผ้ากาสาวพัสตร์อยู่ที่พรหมโลก ผ้าโพกอยู่ที่ดาวดึงส์

รอยพระบาทอันประเสริฐอยู่ที่หินเหมือนมีอยู่ที่กัจฉตบุรี

ผ้านิสีทนะอยู่ที่อวันตีชนบท ผ้าลาดอยู่ที่สวรรค์ชั้นดาวดึงส์

ไม้สีไฟอยู่ที่กรุงมิถิลา ผ้ากรองน้ำอยู่ที่วิเทหรัฐ

มีดและกล่องเข็มอยู่ที่กรุงอินทปัตถ์ ในกาลนั้น

บริขารที่เหลืออยู่ที่อปรันตชนบท

หมู่มนุษย์ในกาลนั้นจักบูชาบริขารที่พระมุนีทรงใช้สอย

พระบรมสารีริกธาตุของพระโคดม

ผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ กระจายแผ่กว้างขวางไป

เพื่ออนุเคราะห์สัตว์ทั้งหลาย เป็นของเก่าในกาลนั้น ฉะนี้แล

ธาตุภาชนียกถาที่ ๒๗ จบ

พุทธวงศ์ จบ