๔. ญาณัตถวิกเถราปทาน

๔. ญาณัตถวิกเถราปทาน

ประวัติในอดีตชาติของพระญาณัตถวิกเถระ

(พระญาณัตถวิกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)

ข้าพเจ้าได้เห็นพระพุทธเจ้า ผู้สูงสุด

แห่งเทวดาและมนุษย์รุ่งเรืองดังดอกกรรณิการ์

โชติช่วงดังต้นพฤกษาประทีป ๑- ไพโรจน์ดังทองคำ

ข้าพเจ้าวางคนโทน้ำ ผ้าเปลือกไม้

ธมกรก(กระบอกกรองน้ำ) ทำหนังเสือเฉวียงบ่า

แล้วก็สดุดีพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐที่สุดว่า

ข้าแต่พระมุนี พระองค์ทรงขจัดความมืดมน

ซึ่งอากูลไปด้วยข่ายคือโมหะ

ทรงแสดงแสงสว่างคือญาณ แล้วเสด็จข้ามไป

พระองค์ทรงถอนสัตว์โลกนี้ขึ้น(จากวัฏฏสงสาร) แล้ว

พระญาณอันหยั่งรู้สรรพสิ่ง(ของพระองค์) เป็นสิ่งที่ยอดเยี่ยม

คติทั่วหล้าก็มิอาจเปรียบได้กับพระญาณของพระองค์

@เชิงอรรถ :

@๑ ต้นพฤกษาประทีป หมายถึงดอกไม้ไฟ โคมไฟ (ขุ.อป.อ. ๑/๔๔-๔๕/๑๓๑, ขุ.พุทฺธ.อ. ๔๕/๗๙, ๓๐/๑๘๙)

ด้วยพระญาณนั้น ชาวโลกจึงขนานพระนามพระองค์ว่า

สัพพัญญู สัพพัญญู

ข้าพระพุทธเจ้าไหว้พระองค์

ผู้มีความเพียรอันยิ่งใหญ่

ทรงทราบธรรมทั้งปวง หาอาสวะมิได้

ในกัปที่ ๑๐๐,๐๐๐ นับจากกัปนี้ไป

ข้าพเจ้าได้สดุดีพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐที่สุดไว้

จึงไม่รู้จักทุคติเลย

นี้เป็นผลแห่งการสดุดีพระพุทธญาณ

กิเลสทั้งหลายข้าพเจ้าก็เผาได้แล้ว

ภพทั้งปวงข้าพเจ้าก็ถอนได้แล้ว

ข้าพเจ้าตัดกิเลสเครื่องผูกพันได้แล้วอยู่อย่างผู้ไม่มีอาสวะ

ดุจพญาช้างตัดเครื่องพันธนาการได้แล้วอยู่อย่างอิสระ

การที่ข้าพเจ้ามาในสำนักของพระพุทธเจ้า

เป็นการมาดีแล้วโดยแท้

วิชชา ๓ ข้าพเจ้าได้บรรลุแล้วโดยลำดับ

คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘

และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าก็ได้ทำให้แจ้งแล้ว

คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล

ได้ทราบว่า ท่านพระญาณัตถวิกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

ญาณัตถวิกเถราปทานที่ ๔ จบ