๑๐. ชัมพูผลิยเถราปทาน

๑๐. ชัมพูผลิยเถราปทาน

ประวัติในอดีตชาติของพระชัมพูผลิยเถระ

(พระชัมพูผลิยเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)

เมื่อพระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ

ผู้เจริญที่สุดในโลก ผู้คงที่ ทรงพระยศอย่างสูงสุด

ซึ่งกำลังเสด็จเที่ยวบิณฑบาต

ข้าพเจ้ามีจิตเลื่อมใส ได้ถือเอาผลหว้าไปถวายพระศาสดา

ผู้เป็นทักขิไณยบุคคล ผู้ทรงเป็นนักปราชญ์

ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นจอมแห่งเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย

ผู้เจริญที่สุดในโลก ทรงองอาจกว่านรชน

เพราะกรรมนั้น ข้าพเจ้าจึงเป็นผู้ละความชนะ ๑-

และความพ่ายแพ้ ๒- ได้แล้ว บรรลุฐานะที่ไม่หวั่นไหว ๓-

ในกัปที่ ๑๐๐,๐๐๐ นับจากกัปนี้ไป

ข้าพเจ้าได้ถวายทานไว้ในครั้งนั้น

จึงไม่รู้จักทุคติเลย

นี้เป็นผลแห่งการถวายผลหว้า

กิเลสทั้งหลายข้าพเจ้าก็เผาได้แล้ว

ภพทั้งปวงข้าพเจ้าก็ถอนได้แล้ว

ข้าพเจ้าตัดกิเลสเครื่องผูกพันได้แล้วอยู่อย่างผู้ไม่มีอาสวะ

ดุจพญาช้างตัดเครื่องพันธนาการได้แล้วอยู่อย่างอิสระ

การที่ข้าพเจ้ามาในสำนักของพระพุทธเจ้า

เป็นการมาดีแล้วโดยแท้

วิชชา ๓ ข้าพเจ้าได้บรรลุแล้วโดยลำดับ

คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘

และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าก็ได้ทำให้แจ้งแล้ว

คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล

ได้ทราบว่า ท่านพระชัมพูผลิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

ชัมพูผลิยเถราปทานที่ ๑๐ จบ

เอกวิหาริวรรคที่ ๔๔ จบบริบูรณ์

@เชิงอรรถ :

@๑ ละความชนะ หมายถึงละทิพยสมบัติและมนุษยสมบัติ (ขุ.อป.อ. ๒/๙/๑๐๗)

@๒ ละความพ่ายแพ้ หมายถึงละทุกข์ในอบาย ๔ (ขุ.อป.อ. ๒/๙/๑๐๗)

@๓ ฐานะที่ไม่หวั่นไหว หมายถึงพระอรหัตตผลและนิพพาน (ขุ.เถร.อ. ๒/๖๕๑/๒๖๘, ขุ.อป.อ. ๑/๒๙๑/๒๗๘)

รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. เอกวิหาริยเถราปทาน ๒. เอกสังขิยเถราปทาน

๓. ปาฏิหีรสัญญกเถราปทาน ๔. ญาณัตถวิกเถราปทาน

๕. อุจฉุขัณฑิกเถราปทาน ๖. กลัมพทายกเถราปทาน

๗. อัมพาฏกทายกเถราปทาน ๘. หรีตกทายกเถราปทาน

๙. อัมพปิณฑิยเถราปทาน ๑๐. ชัมพูผลิยเถราปทาน

ในวรรคนี้ บัณฑิตนับคาถาได้ ๘๖ คาถา