๙. ปานธิทายกเถราปทาน

๙. ปานธิทายกเถราปทาน

ประวัติในอดีตชาติของพระปานธิทายกเถระ

(พระปานธิทายกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)

พระผู้มีพระภาคพระนามว่าอโนมทัสสี

ผู้เจริญที่สุดในโลก ทรงองอาจกว่านรชน ผู้มีพระจักษุ

เสด็จออกจากที่ประทับกลางวันแล้วเสด็จขึ้นสู่ถนน

ข้าพเจ้าสวมรองเท้าที่ทำอย่างดีออกเดินทางไกล

ได้เห็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้มีพระรูปงดงามน่าดูน่าชมในที่นั้น

เสด็จดำเนินด้วยพระบาทเปล่า

ข้าพเจ้าทำจิตของตนให้เลื่อมใส

ถอดรองเท้าออกวางไว้แทบพระบาท

แล้วได้กราบทูลคำนี้ว่า

ข้าแต่พระสุคต ผู้มีความเพียรมาก

ผู้เป็นใหญ่ ผู้ทรงเป็นผู้นำวิเศษ

ขอเชิญพระองค์สวมรองเท้าเถิด

ข้าพระองค์จักได้ผลจากรองเท้าคู่นี้

ขอความต้องการของข้าพระองค์จงสำเร็จเถิด

พระผู้มีพระภาคพระนามว่าอโนมทัสสี

ผู้เจริญที่สุดในโลก ทรงองอาจกว่านรชน

ทรงสวมรองเท้าแล้ว ได้ตรัสพระดำรัสนี้ว่า

เราจักพยากรณ์ผู้ที่เลื่อมใสได้ถวายรองเท้าแก่เรา

ด้วยมือทั้ง ๒ ของตน

ท่านทั้งหลายจงฟังเรากล่าวเถิด

เทวดาทั้งปวงที่ทราบพุทธดำรัสแล้วจึงพากันมาประชุม

ต่างก็มีจิตเบิกบาน มีใจยินดี

เกิดความโสมนัสประนมมือ

พระผู้มีพระภาคได้ตรัสว่า

เพราะการถวายรองเท้านี้แล

ผู้นี้จักเป็นผู้มีความสุข

และจักครองเทวสมบัติตลอด ๕๕ ชาติ

จักได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๑,๐๐๐ ชาติ

และจักได้เป็นพระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์นับชาติไม่ถ้วน

ในกัปที่นับมิได้นับจากกัปนี้ไป

พระศาสดาพระนามว่าโคดม ตามพระโคตร

จักทรงสมภพในราชสกุลโอกกากราช จักอุบัติขึ้นในโลก

ผู้นี้ ๑- จักเป็นธรรมทายาทของพระศาสดาพระองค์นั้น

เป็นโอรสที่ธรรมเนรมิต

กำหนดรู้อาสวะทั้งปวงจักเป็นผู้ไม่มีอาสวะแล้วนิพพาน

ผู้นี้จักบังเกิดในเทวโลกหรือมนุษยโลกก็ตาม

จักเป็นผู้มีปัญญา จักได้ยานซึ่งเปรียบด้วยยานของเทวดา

ข้าพเจ้ามีปราสาท วอ ช้าง ที่ประดับตกแต่งอย่างสวยงาม

หรือรถที่เทียมด้วยม้าอาชาไนย

ย่อมปรากฏมีแก่ข้าพเจ้าทุกเมื่อ

แม้เมื่อข้าพเจ้าออกบวช ก็ได้ออกไปด้วยรถ

ได้บรรลุอรหัตตผลขณะปลงผม

ข้อที่ข้าพเจ้าประกอบการค้าขายด้วยดี

(และ)ข้อที่ข้าพเจ้าถวายรองเท้า ๑ คู่แล้ว

@เชิงอรรถ :

@๑ หมายถึงพระภารตเถระชาวเมืองจำปา (ขุ.เถร.อ. ๑/๒๘๕/๔๖๒)

ได้บรรลุบทอันไม่หวั่นไหวนั้น

เป็นลาภอันข้าพเจ้าได้ดีแล้ว

ในกัปที่นับมิได้นับจากกัปนี้ไป

ข้าพเจ้าได้ถวายรองเท้าไว้

จึงไม่รู้จักทุคติเลย

นี้เป็นผลแห่งการถวายรองเท้า

กิเลสทั้งหลายข้าพเจ้าก็เผาได้แล้ว

ภพทั้งปวงข้าพเจ้าก็ถอนได้แล้ว

ข้าพเจ้าตัดกิเลสเครื่องผูกพันได้แล้วอยู่อย่างผู้ไม่มีอาสวะ

ดุจพญาช้างตัดเครื่องพันธนาการได้แล้วอยู่อย่างอิสระ

การที่ข้าพเจ้ามาในสำนักของพระพุทธเจ้า

เป็นการมาดีแล้วโดยแท้

วิชชา ๓ ข้าพเจ้าได้บรรลุแล้วโดยลำดับ

คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘

และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าก็ได้ทำให้แจ้งแล้ว

คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล

ได้ทราบว่า ท่านพระปานธิทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

ปานธิทายกเถราปทานที่ ๙ จบ