๙. เวสสันตรจริยา

[๙] |๙.๖๘| ยา เม อโหสิ ชนิกา ผุสฺสตี นาม ขตฺติยา สา อตีตาสุ ชาตีสุ สกฺกสฺส มเหสี สิยา ๒- ฯ |๙.๖๙| ตสฺสา อายุกฺขยํ ทิสฺวา ๓- เทวินฺโท เอตทพฺรวิ ททามิ เต ทสวเร วรภทฺเท ยทิจฺฉสิ ฯ |๙.๗๐| เอวํ วุตฺตาว ๔- สา เทวี สกฺกํ ปุนิทมพฺรวิ กึ นุ เม อปราธตฺถิ กึ นุ เทสฺสา อหนฺตว รมฺมา จาเวสิ มํ ฐานา วาโตว ธรณีรุหํ ๕- ฯ |๙.๗๑| เอวํ วุตโตว ๖- โส สกฺโก ปุน ตสฺสิทมพฺรวิ น เจว เต กตํ ปาปํ น จ เม ตฺวมสิ อปฺปิยา ฯ |๙.๗๒| เอตฺตกํเยว เต อายุ จวนกาโล ภวิสฺสติ ฯ ปฏิคฺคณฺห มยา ทินฺเน วเร ทส วรุตฺตเม ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. อตฺตา น เมน เทสฺสิโย ฯ ๒ ม. ปิยา ฯ ยุ. จ มเหสิยา ฯ ๓ ม. ยุ. @ญตฺวา ฯ ๔ ม. ยุ. วุตฺตา จ สา เทวี ฯ ๕ ยุ. ธรณึ รุหํ ฯ ๖ ยุ. เอวํ วุตฺเต จ @โส สกฺโก ฯ |๙.๗๓| สกฺเกน สา ทินฺนวรา ตุฏฺฐหฏฺฐา ปโมทิตา มมํ อพฺภนฺตรํ กตฺวา ผุสฺสตี ทส วเร วริ ฯ |๙.๗๔| ตโต จุตา สา ผุสฺสตี ขตฺติเย อุปปชฺชถ เชตุตฺตรมฺหิ นคเร สญฺชเยน สมาคมิ ฯ |๙.๗๕| ยทาหํ ผุสฺสติยา กุจฺฉึ โอกฺกนฺโต ปิยมาตุยา มม เตเชน เม มาตา สทา ทานรตา อหุ ฯ |๙.๗๖| อธเน อาตุเร ชิณฺเณ ยาจเก อทฺธิเก ๑- ชเน สมเณ พฺราหฺมเณ ขีเณ เทติ ทานํ อกิญฺจเน ฯ |๙.๗๗| ทส มาเส ธารยิตฺวา กโรนฺเต ปุรํ ปทกฺขิณํ เวสฺสานํ วีถิยา มชฺเฌ ชเนสิ ผุสฺสตี มมํ ฯ |๙.๗๘| น มยฺหํ มตฺติกํ นามํ นปิ เปตฺติกสมฺภวํ ๒- ชาเตตฺถ ๓- เวสฺสวีถิยํ ตสฺมา เวสฺสนฺตโร อหุ ฯ |๙.๗๙| ยทาหํ ทารโก โหมิ ชาติยา อฏฺฐวสฺสิโก ตทา นิสชฺช ปาสาเท ทานํ ทาตุํ วิจินฺตยึ ฯ |๙.๘๐| หทยํ ทเทยฺยํ จกฺขุํ มํสํปิ รุธิรํปิ จ ๔- ทเทยฺยํ กายํ สาเวตฺวา ยทิ โก ๕- ยาจเย มมํ ฯ |๙.๘๑| สภาวํ จินฺตยนฺตสฺส อกปฺปิตมสณฺฐิตํ ๖- อกมฺปิ ตตฺถ ปฐวี สิเนรุวนวฏํสกา ฯ |๙.๘๒| อนฺวฑฺฒมาเส ปนฺนรเส ปุณฺณมาเส อุโปสเถ ปจฺจยํ นาคมารุยฺห ทานํ ทาตุํ อุปาคมึ ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ยุ. ปฏฺฐิเก ฯ ๒ ยุ. เมตฺติกสมฺภวํ ฯ ๓ ยุ. ชาโตมฺหิ ฯ ๔ ยุ. รุหิรํปิจ ฯ @ ๕ ม. ยุ. โกจิ ฯ ๖ ม. ยุ. อกมฺปิตม... ฯ |๙.๘๓| กาลิงฺครฏฺฐวิสยา พฺราหฺมณา อุปคจฺฉุ มํ อยาจุํ มํ หตฺถินาคํ ธญฺญํ มงฺคลสมฺมตํ ฯ |๙.๘๔| อวุฏฺฐิโก ชนปโท ทุพฺภิกฺโข ฉาตโก มหา ททาหิ ปวรํ นาคํ สพฺพเสตํ คชุตฺตมํ ฯ |๙.๘๕| ททามิ น วิกมฺปามิ ยํ มํ ยาจนฺติ พฺราหฺมณา สนฺตํ นปฺปฏิคุยฺหามิ ทาเน เม รมตี มโน ฯ |๙.๘๖| น เม ยาจกมนุปฺปตฺเต ปฏิกฺเขโป อนุจฺฉโว มา เม ภิชฺชิ สมาทานํ ทสฺสามิ วิปุลํ คชํ ฯ |๙.๘๗| นาคํ คเหตฺวา โสณฺฑาย ภิงฺคาเร รตนามเย ชลํ หตฺเถ อากิริตฺวา พฺราหฺมณานํ อทํ คชํ ฯ |๙.๘๘| ปุนาปรํ ททนฺตสฺส สพฺพเสตํ คชุตฺตมํ ตทาปิ ปฐวี กมฺปิ สิเนรุวนวฏํสกา ฯ |๙.๘๙| ตสฺส นาคสฺส ทาเนน สิวโย กุทฺธา สมาคตา ปพฺพาเชสุํ สกา รฏฺฐา วงฺกํ คจฺฉตุ ปพฺพตํ ฯ |๙.๙๐| เตสํ นิจฺฉุภมานานํ อกมฺปิตมสณฺฐิตํ มหาทานํ ปวตฺเตตุํ เอกวรมยาจิหํ ๑- ฯ |๙.๙๑| ยาจิตา สิวโย สพฺเพ เอกํ วรมทํสุ เม สาวยิตฺวา กณฺณเภรึ มหาทานํ ททามหํ ฯ |๙.๙๒| อเถตฺถ วตฺตตี สทฺโท ติมุโล ๒- เภรโว มหา ทาเนนิมํ ๓- นีหรนฺติ ปุน ทานํ ททาตยํ ๔- ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. เอกํ วรมยาจิสํ ฯ ยุ. ...จิสฺสํ ฯ ๒ ม. ยุ. ตุมุโล ฯ ๓ ยุ. ทาเนนมํ ฯ @ ๔ ยุ. ททามหํ ฯ |๙.๙๓| หตฺถี ๑- อสฺเส รเถ ทตฺวา ทาสึ ทาสํ ควํ ธนํ มหาทานํ ททิตฺวาน นครา นิกฺขมึ ตทา ฯ |๙.๙๔| นิกฺขมิตฺวาน นครา นิวตฺเตตฺวา วิโลกิเต ตทาปิ ปฐวี กมฺปิ สุเนรุวนวฏํสกา ฯ |๙.๙๕| จตุวาหิรถํ ๒- ทตฺวา ฐตฺวา จตุมหาปเถ เอกากิโก ๓- อทุติโย มทฺทึ ๔- เทวีทมพฺรวึ ฯ |๙.๙๖| ตฺวํ มทฺทิ กณฺหํ คณฺหาหิ ลหุกา เอสา กนิฏฺฐกา ๕- อหํ ชาลึ คหิสฺสามิ ครุโก ภาติโก หิ โส ฯ |๙.๙๗| ปทุมํ ปุณฺฑรีกํว มทฺที กณฺหาชินํ ๖- คหิ อหํ สุวณฺณพิมฺพํ ว ชาลึ ขตฺติยมคฺคหึ ฯ

เล่มที่ ๓๓ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒-พุทธวงศ์-จริยาปิฎก๒๒๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. เวสสันตรจริยา