อินทรีย์ ๒๒
เล่มที่ ๓๕ · ข้อ ๒๔๒ · บรรทัด ๓๔๓๓
ติกมาติกาปุจฉา ทุกมาติกาปุจฉา · ติกมาติกาวิสัชนา · ทุกมาติกาวิสัชนา คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
2. Pañhāpucchakavaṇṇanā
Pañhāpucchake sabbesampi indriyānaṃ kusalādivibhāgo pālinayānusāreneva veditabbo.
Ārammaṇattikesu pana sattindriyā anārammaṇāti cakkhusotaghānajivhākāyaitthīpurisindriyāni sandhāya vuttaṃ. Jīvitindriyaṃ pana arūpamissakattā idha anāgataṃ. 1- Dvindriyāti dve indriyā. Sukhadukkhadvayaṃ sandhāyetaṃ vuttaṃ. Taṃ hi ekantaparittārammaṇaṃ. Domanassindriyaṃ siyā parittārammaṇaṃ siyā mahaggatārammaṇanti kāmāvacaradhamme ārabbha pavattikāle parittārammaṇaṃ hoti, rūpāvacarārūpāvacare pana ārabbha pavattikāle mahaggatārammaṇaṃ, paṇṇattiṃ ārabbha pavattikāle navattabbārammaṇaṃ. Navindriyā siyā parittārammaṇāti manindriyajīvitindriyasomanassindriyaupekkhindriyāni ceva saddhādipañcakañca sandhāya idaṃ vuttaṃ. Jīvitindriyañhi rūpamissakattā anārammaṇesu rūpadhammesu saṅgahitampi arūpakoṭṭhāsena siyāpakkhe saṅgahitaṃ.
Cattāri indriyānīti sukhadukkhadomanassaaññātāvindriyāni. Tāni hi maggārammaṇattike na bhajanti. Maggahetukanti sahajātahetuṃ sandhāya vuttaṃ. Viriyavīmaṃsajeṭṭhakakāle siyā maggādhipati, chandacittajeṭṭhakakāle siyā navattabbā.
Dasindriyā siyā uppannā sīyā uppādinoti satta rūpindriyāni tīṇi ca vipākindriyāni sandhāyetaṃ vuttaṃ. Dasindriyāni domanassena saddhiṃ heṭṭhā vuttāneva. Tattha domanassindriyaṃ paṇṇattiṃ ārabbha pavattikāle navattabbārammaṇaṃ, sesāni nibbānapaccavekkhaṇakālepi. Tīṇindriyāni bahiddhārammaṇānīti tīṇi lokuttarindriyāni. Cattārīti sukhadukkhasomanassadomanassāni. Tāni hi ajjhattadhammepi bahiddhādhammepi ārabbha pavattanti. Aṭṭhindriyāti
@Footnote: 1 cha.Ma. anābhaṭṭhaṃ Manindriyajīvitindriyaupekkhindriyāni ceva saddhādipañcakañca. Tattha ākiñcaññāyatanakāle navattabbārammaṇatā veditabbā.
Iti imasmimpi pañhāpucchake dasindriyāni kāmāvacarāni, tīṇi lokuttarāni, nava lokiyalokuttaramissakāneva kathitānīti ayampi abhidhammabhājanīyena saddhiṃ ekaparicchedova hoti. Ayaṃ pana indriyavibhaṅgo dve parivaṭṭe 1- nīharitvā bhājetvā dassitoti.
Pañhāpucchakavaṇṇanā niṭṭhitā.
Sammohavinodaniyā vibhaṅgaṭṭhakathāya
indriyavibhaṅgavaṇṇanā niṭṭhitā.
@Footnote: 1 cha.Ma. dveparivaṭṭaṃ
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๕๔ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด