สตฺตินฺทฺริยา อสญฺญาภโว เอกโวการภโว

ปริเทโว สนิทสฺสนสปฺปฏิฆํ

อนิทสฺสนํ ปุนเรว ๑- สปฺปฏิฆํ อุปาทา"ติ เอวํ อุทฺทานคาถาย ทสฺสิตาเนว. ตสฺมา เตสํ วเสเนว สงฺคหาสงฺคโห เวทิตพฺโพ. ปญฺหวเสน หิ อิมสฺมึ วาเร อายตนธาตุวเสเนว สทิสวิสฺสชฺชเน วีสติธมฺเม สโมธาเนตฺวา เอโก ปโญฺห กโต, สตฺต วิญฺญาณธาตุโย สโมธาเนตฺวา เอโก, สตฺตินฺทฺริยานิ สโมธาเนตฺวา เอโก, เทฺว ภเว สโมธาเนตฺวา เอโก, ปริเทเวน จ สนิทสฺสนสปฺปฏิเฆหิ จ เอโก, อนิทสฺสนสปฺปฏิเฆหิ เอโก, สนิทสฺสเนหิ เอโก, สปฺปฏิเฆหิ จ อุปาทาธมฺเมหิ จ เอโกติ อฏฺฐ ปญฺหา กตา. เตสุ ขนฺธาทิวิภาโค เอวํ เวทิตพฺโพ. เสยฺยถีทํ:- ปฐมปเญฺห ตาว จตูหิ ขนฺเธหีติ อรูปกฺขนฺเธหิ. ทฺวีหายตเนหีติ จกฺขฺวายตนาทีสุ เอเกเกน สทฺธึ มนายตเนน. อฏฺฐหิ ธาตูหีติ จกฺขุธาตุอาทีสุ เอเกกาย สทฺธึ สตฺตหิ วิญญาณธาตูหิ.

ตตฺรายํ นโย:- จกฺขฺวายตเนน หิ ขนฺธสงฺคเหน รูปกฺขนฺโธ สงฺคหิโต. ตสฺมึ สงฺคหิเต รูปกฺขนฺเธ อายตนสงฺคเหน จกฺขฺวายตนเมเวกํ สงฺคหิตํ. เสสานิ ทสายตนานิ อสงฺคหิตานิ. ธาตุสงฺคเหนปิ เตน จกฺขุธาตุเยเวกา สงฺคหิตา. เสสา ทส ธาตุโย อสงฺคหิตา. อิติ ยานิ เตน อสงฺคหิตานิ ทสายตนานิ, ตานิ จกฺขฺวายตนมนายตเนหิ ทฺวีหิ อสงฺคหิตานิ. ยาปิ เตน อสงฺคหิตา ทส ธาตุโย, ตา จกฺขุธาตุยา เจว สตฺตหิ จ วิญฺญาณธาตูหิ อสงฺคหิตาติ. รูปายตนาทีสุปิ เอเสว นโย.