วิปาโก วิปากธัมมธัมโมติกถา

10. Vipākovipākadhammadhammotikathāvaṇṇanā

Idāni vipāko vipākadhammadhammotikathā nāma hoti. Tattha yasmā vipāko vipākassa aññamaññādipaccayavasena paccayo hoti, tasmā vipākopi vipākadhammadhammoti yesaṃ laddhi seyyathāpi andhakānaṃ, te sandhāya pucchā

@Footnote: 1 pāli. sāmaññaphalāni ca, saṃ.Ma. 19/35/19 2 cha.Ma. ācayagāmittikassa

@3 cha.Ma. dhāreti 4 cha.Ma. kusalaṃ vipākacutipaṭisandhiyo

@5 cha.Ma. apacayagāmivacanamattena Sakavādissa, paṭiññā itarassa. Tassa vipākoti tassa vipākadhammadhammassa vipākassa yo vipāko, sopi te vipākadhammadhammo hotīti pucchati. Itaro āyatiṃ vipākadānābhāvaṃ sandhāya paṭikkhipati. Dutiyaṃ puṭṭho tappaccayāpi aññassa vipākassa uppattiṃ sandhāya paṭijānāti. Evaṃ sante panassa kusalākusalassa viya tassāpi vipākassa vipāko, tassāpi vipākoti vaṭṭānupacchedo āpajjati. Taṃ puṭṭho 1- samayavirodhabhayena paṭikkhipati.

Vipākoti vātiādimhi vacanasādhane pana yadi vipākassa vipākadhammadhammena ekatthatā bhaveyya, kusalākusalābyākatānaṃ ekatthataṃ āpajjeyyāti paṭikkhipati. Vipāko ca vipākadhammadhammo cāti ettha ayamadhippāyo:- so hi catūsu vipākakkhandhesu ekekaṃ aññamaññapaccayādīsu paccayaṭṭhena vipākadhammadhammataṃ paccayuppannaṭṭhena ca vipākaṃ maññamāno "vipāko vipākadhammadhammo"ti puṭṭho āmantāti paṭijānāti. Atha naṃ sakavādī "yasmā tayā ekakkhaṇe catūsu khandhesu vipākopi 2- vipākadhammadhammopi anuññāto, tasmā tesaṃ sahagatādibhāvo āpajjatī"ti codetuṃ evamāha. Itaro kusalasaṅkhātaṃ 3- vipākadhammadhammaṃ sandhāya paṭikkhipati. Taññeva akusalanti yadi te vipāko vipākadhammadhammo, yo akusalavipāko, so akusalaṃ āpajjati. Kasmā? vipākadhammadhammena ekattā. Taññeva kusalantiādīsupi eseva nayo.

Aññamaññapaccayāti idaṃ sahajātānaṃ paccayamattavasena vuttaṃ, tasmā asādhakaṃ. Mahābhūtānampi ca aññamaññapaccayatā vuttā, na ca tāni vipākāni, na ca vipākadhammadhammānīti.

Vipākovipākadhammadhammotikathāvaṇṇanā niṭṭhitā.

Sattamo vaggo samatto.

@Footnote: 1 cha.Ma. āpajjatīti puṭṭho 2 cha.Ma. vipāko 3 cha.Ma. kusalākusalasaṅkhātaṃ