กามคุณกถา

๓. กามคุณกถาวณฺณนา

อิทานิ กามคุณกถา นาม โหติ. ตตฺถ สกสมเย ตาว กามธาตูติ วตฺถุกามาปิ วุจฺจนฺติ กิเลสกามาปิ กามภโวปิ. เอเตสุ หิ วตฺถุกามา กมนียฏฺเฐน กามา, สภาวนิสฺสตฺตสุญฺญตฏฺเฐน ธาตูติ กามธาตุ. กิเลสกามา กมนียฏฺเฐน

@เชิงอรรถ: ๑ ม. กามภวรูปภวูปคาเยว ๒ สี.,ม. คติภโว ๓ ฉ.ม. เอเตเสฺวเวส วิภาโค

@๔ ฉ.ม. ปุน ๕ ฉ.ม. ปฏิโลเม เจว กมนฏฺเฐน จ กามา, ยถาวุตฺเตเนวตฺเถน ธาตูติ กามธาตุ. กามภโว กมนียฏฺเฐน กมนฏฺเฐน วตฺถุกามปวตฺติเทสฏฺเฐนาติ ตีหิ การเณหิ กาโม, ยถาวุตฺเตเนวตฺเถน ธาตูติ กามธาตุ. ปรสมเย ปน "ปญฺจิเม ภิกฺขเว กามคุณา"ติ วจนมตฺตํ นิสฺสาย ปญฺเจว กามคุณา กามธาตูติ คหิตํ, ตสฺมา เยสํ อยํ ลทฺธิ เสยฺยถาปิ เอตรหิ ปุพฺพเสลิยานํ, เต สนฺธาย กามธาตุนานตฺตํ โจเทตุํ ๑- ปญฺเจวาติ ปุจฺฉา สกวาทิสฺส, ลทฺธิวเสน ปฏิญฺญา อิตรสฺส. นนุ อตฺถีติอาทีนิ ๒- กิเลสกามทสฺสนตฺถํ วุตฺตานิ. ๓- ตตฺถ ตปฺปฏิสํยุตฺโตติ กามคุณปฏิสํยุตฺโต, กามคุณารมฺมโณติ อตฺโถ. โน จ วต เร วตฺตพฺเพ ปญฺเจวาติ อิเมสุ ตปฺปฏิสํยุตฺตจฺฉนฺทาทีสุ สติ ปญฺเจว กามคุณา กามธาตูติ น วตฺตพฺพํ. เอเตปิ หิ ฉนฺทาทโย กมนียฏฺเฐน กามา จ ธาตู จาติปิ กามธาตุ, กมนฏฺเฐน กามสงฺขาตา ธาตูติปิ กามธาตูติ อตฺโถ.

มนุสฺสานํ จกฺขุนฺติอาทิ วตฺถุกามทสฺสนตฺถํ วุตฺตํ. ตตฺถ ปรวาที ฉนฺนมฺปิ อายตนานํ วตฺถุกามภาเวน นกามธาตุภาวํ ปฏิกฺขิปิตฺวา ปุน มโนติ ปุฏฺโฐ มหคฺคตโลกุตฺตรํ สนฺธายสฺส นกามธาตุภาวํ ปฏิชานาติ. ยสฺมา ปน สพฺโพปิ เตภูมิกมโน กามธาตุเยว, ตสฺมา นํ สกวาที สุตฺเตน นิคฺคณฺหาติ.

กามคุณา ภโวติอาทิ ภวสฺส กามธาตุภาวทสฺสนตฺถํ วุตฺตํ. ยสฺมา ปน กามคุณมตฺเต ภโวติ โวหาโร นตฺถิ, ตสฺมา ปรวาที น เหวนฺติ ปฏิกฺขิปติ. กามคุณูปคํ กมฺมนฺติอาทิ สพฺพํ กามคุณมตฺตสฺส นกามธาตุภาว- ทสฺสนตฺถํ วุตฺตํ. กามธาตุสงฺขาตกามภวูปคเมว หิ กมฺมํ อตฺถิ, กามภวูปคาเอว จ สตฺตา โหนฺติ. ตตฺถ ชายนฺติ ชิยฺยนฺติ มิยฺยนฺติ จวนฺติ อุปปชฺชนฺติ, น กามคุเณสูติ อิมินา อุปาเยน สพฺพตฺถ อตฺโถ เวทิตพฺโพติ.

กามคุณกถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. โพเธตุํ ๒ ฉ.ม.....อาทิ ๓ ฉ.ม. วุตฺตํ