นิคหะ ที่ ๖

2. Paccanīkānulomavaṇṇanā

Evametāni tīṇi mukhāni 1- anulomapaccanīkapañcake anulomamattavaseneva tāva paṭipāṭiyā bhājetvā puna paccanīkānulomapañcake paccanīkamattavaseneva bhājetuṃ puggalo nupalabbhatītiādi āraddhaṃ. Tattha anulomapañcakassa pāliyaṃ saṅkhipitvā āgate paccanīke vuttanayeneva paccanīkassa ca pāliyaṃ saṅkhipitvā āgate anulome vuttanayeneva attho veditabbo. Ettāvatā suddhikassa ceva imesañca tiṇṇanti catunnaṃ sacchikaṭṭhānaṃ ekekasmiṃ sacchikaṭṭhe anulomapaccanīkassa paccanīkānulomassa cāti dvinnaṃ dvinnaṃ paccanīkānaṃ vasena ayaṃ aṭṭhamukhā nāma vādayutti niddiṭṭhā hotīti veditabbā. Yā ekekasmiṃ pakkhe 2- ekekassa niggahassa vasena aṭṭhakaniggahoti pāliyaṃ likhiyati, tatthetaṃ vuccati:-

"evaṃ catubbidhe pañhe pañcakadvayabhedato

esā aṭṭhamukhā nāma vādayutti pakāsitā.

Aṭṭheva niggahā tattha cattāro tesu dhammikā

adhammikā ca cattāro sabbattha sakavādino

jayo parājayo ceva sabbattha paravādino"ti.

Sacchikaṭṭhavaṇṇanā niṭṭhitā.