ชีวิตินทริยกถา

10. Jīvitindriyakathāvaṇṇanā

Idāni jīvitindriyakathā nāma hoti. Tattha yesaṃ jīvitindriyaṃ nāma cittavippayutto arūpī dhammo, 2- tasmā rūpajīvitindriyaṃ natthīti laddhi seyyathāpi pubbaseliyānañceva samitiyānañca, te sandhāya pucchā sakavādissa, paṭiññā itarassa. Natthi rūpīnaṃ dhammānaṃ āyūti pañhe upādinnarūpānampi tiṇakaṭṭhādīnampi santānavasena pavattimeva āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanāti icchati, tasmā paṭikkhipati. Atthīti pañhepi iminā kāraṇena paṭijānāti. Atthi arūpajīvitindriyanti pañhepi arūpadhammānaṃ cittavippayuttaṃ jīvitindriya- santānaṃ nāma atthīti icchati, tasmā paṭijānāti.

Rūpīnaṃ dhammānaṃ āyu arūpajīvitindriyanti pañhe sattasantāne 3- rūpino vā dhammā honti arūpino vā, 3- sabbesaṃ cittavippayuttaṃ arūpajīvitindriyameva icchati, tasmā paṭijānāti.

@Footnote: 1 cha.Ma. vacīkammakathā 2 cha.Ma. arūpadhammo 3-3 cha.Ma. rūpīno vā hontu arūpino vā

Nirodhasamāpannapañhesupi cittavippayuttaṃ arūpajīvitindriyameva 1- sandhāya paṭikkhipati ca paṭijānāti ca. Sakavādī pana taṃ asampaṭicchanto yaṃ arūpapavatte asati atthi, rūpena tena bhavitabbanti codetuṃ hañcītiādimāha. Saṅkhārakkhandhapañhe phassādisaṅkhārakkhandhaṃ sandhāya paṭikkhipati, kāyakammādisaṅkhārak- khandhaṃ sandhāya paṭijānāti. Kāyaviññatti vacīviññatti sammāvācā sammākammanto jīvitindriyanti evamādayopi dhammā saṅkhārakkhandhapariyāpannāti tassa 2- laddhi. Sakavādī pana taṃ asampaṭicchanto yadi niruddhepi arūpapavatte saṅkhārakkhandho atthi, catunnampi khandhānaṃ atthitā hotūti codetuṃ atthi vedanākkhandhotiādimāha, itaro antosamāpattiṃ sandhāya paṭikkhipati, samāpajjantassa ca vuṭṭhahantassa ca pubbāparabhāgaṃ sandhāya paṭijānāti.

Asaññasattavārepi eseva nayo. Tassā 3- hi laddhiyā asaññasattānaṃ paṭisandhikāle cittaṃ uppajjitvā nirujjhati, tena saha cittavippayuttaṃ arūpajīvitindriyaṃ uppajjitvā yāvatāyukaṃ pavattati. Tasmā tesaṃ jīvitindriyaṃ natthīti puṭṭho paṭikkhipati, atthīti puṭṭho paṭijānāti. Vedanākkhandhādayopi tesaṃ pavattivasena paṭikkhipati, paṭisandhivasena 4- paṭijānāti. Sakavādī pana taṃ anicchanto "sace tattha ekakkhaṇepi vedanādayo atthi, pañcavokārabhavattaṃ pāpuṇātī"ti codetuṃ pañcavokārabhavoti āha. Itaro suttavirodhabhayā paṭikkhipati.

[544-545] Ekadesaṃ bhijjatīti pañhe sampayuttaṃ bhijjati, vippayuttaṃ tiṭṭhatīti tassa laddhi, tasmā paṭijānāti. Dve jīvitindriyānīti pucchā paravādissa, paṭiññā sakavādissa. Rūpārūpavasena hi dve jīvitindriyāni, tehiyeva

@Footnote: 1 cha.Ma. arūpajīvitameva 2 cha.Ma......pariyāpannātissa

@3 cha.Ma. tassa 4 cha.Ma. cutipaṭisandhivasena Satto jīvati, tesaṃ bhaṅgena maratīti vuccati. Cutikkhaṇasmiñhi dvepi jīvitāni saheva bhijjantīti.

Jīvitindriyakathāvaṇṇanā niṭṭhitā.