อิทธิพลกถา

๗. อิทฺธิพลกถาวณฺณนา

[๖๒๑-๖๒๔] อิทานิ อิทฺธิพลกถา นาม โหติ. ตตฺถ อิทฺธิปาท- ภาวนานิสํสสฺส อตฺถํ อโยนิโส คเหตฺวา "อิทฺธิพเลน สมนฺนาคโต กปฺปํ ติฏฺเฐยฺยา"ติ เยสํ ลทฺธิ เสยฺยถาปิ มหาสํฆิกานํ, เต สนฺธาย อิทฺธิพเลน สมนฺนาคโต กปฺปํ ติฏฺเฐยฺยาติ ปุจฺฉา สกวาทิสฺส. ตตฺถ กปฺโป นาม มหากปฺโป, กปฺเปกเทโส, อายุกปฺโปติ ติวิโธ. "จตฺตาริมานิ ภิกฺขเว กปฺปสฺส อสงฺเขยฺยานี"ติ ๑- เอตฺถ หิ มหากปฺโปว กปฺโปติ วุตฺโต. "พฺรหฺมกายิกานํ เทวานํ กปฺโป อายุปฺปมาณนฺ"ติ ๒- เอตฺถ กปฺเปกเทโส. "กปฺปํ นิรยมฺหิ ปจฺจติ, กปฺปํ สคฺคมฺหิ โมทตี"ติ ๓- เอตฺถ อายุกปฺโป, อายุกปฺปนํ อายุวิธานํ กมฺมสฺส วิปากวเสน วา วสฺสคณนาย วา อายุปริจฺเฉโทติ อตฺโถ. เตสุ มหากปฺปํ สนฺธาย ปุจฺฉติ, อิตโร ปฏิชานาติ.

อถ นํ สกวาที "สเจ เต อิทฺธิพเลน สมนฺนาคโต `โย จิรํ ชีวติ, โส วสฺสสตํ อปฺปํ วา ภิยฺโย'ติ ๔- เอวํ ปริจฺฉินฺนา อายุกปฺปา อุทฺธํ มหากปฺปํ วา มหากปฺเปกเทสํ วา ชีเวยฺย, อิทฺธิมยิเกนสฺส อายุนา ภวิตพฺพนฺ"ติ โจเทตุํ อิทฺธิมยิโก โส อายูติอาทิมาห. อิตโร "ชีวิตินฺทฺริยํ นาม อิทฺธิมยิกํ นตฺถิ, กมฺมสมุฏฺฐานเมวา"ติ วุตฺตตฺตา ปฏิกฺขิปติ. โก ปเนตฺถ อิทฺธิมโต วิเสโส, นนุ อนิทฺธิมาปิ อายุกปฺปํ ติฏฺเฐยฺยาติ? อยํ วิเสโส:- อิทฺธิมา หิ ยาวตายุกํ ชีวิตสฺส ปวตฺติยา อนฺตรายกเร ธมฺเม อิทฺธิพเลน ปฏิพาหิตฺวา อนฺตรา อกาลมรณํ นิวาเรตุํ สกฺโกติ, อนิทฺธิมโต เอตํ พลํ นตฺถีติ. ๕- อยเมเตสํ วิเสโส.

อตีตํ อนาคตนฺติ อิทํ อวิเสเสน กปฺปํ ติฏฺเฐยฺยาติ ปฏิญฺญาตตฺตา โจเทติ. เทฺว กปฺเปติอาทิ "ยทิ อิทฺธิมา ชีวิตปริจฺเฉทํ อติกฺกมิตุํ สกฺโกติ, น

@เชิงอรรถ: ๑ องฺ.จตุกฺก. ๒๑/๑๕๖/๑๖๒ ๒ องฺ.จตุกฺก. ๒๑/๑๒๓/๑๔๒

@๓ วินย. ๗/๓๕๔/๑๔๙ ๔ สํ.นิ. ๑๖/๑๔๓/๑๘๔ ๕ ฉ.ม. นตฺถิ เกวลํ เอกํ อเนเกปิ กปฺเป ติฏฺเฐยฺยา"ติ โจทนตฺถํ วุตฺตํ. อุปฺปนฺโน ผสฺโสติอาทิ น สพฺพํ อิทฺธิยา ลพฺภติ, อิทฺธิยา อวิสโยปิ อตฺถีติ ทสฺเสตุํ วุตฺตํ. เสสเมตฺถ อุตฺตานตฺถเมวาติ.

อิทฺธิพลกถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.