กัมมูปจยกถา

11. Kammūpacayakathāvaṇṇanā

Idāni kammūpacayakathā nāma hoti. Tattha yesaṃ kammūpacayo nāma kammato añño cittavippayutto abyākato anārammaṇoti laddhi seyyathāpi andhakānañceva samitiyānañca, te sandhāya aññaṃ kammanti pucchā sakavādissa, paṭiññā itarassa. Atha naṃ "yadi kammato añño kammūpacayo, phassāditopi aññena phassūpacayādinā bhavitabban"ti codetuṃ añño phassotiādimāha. Itaro laddhiyā abhāvena paṭikkhipati.

[738-739] Kammena sahajātoti pañhesu cittavippayuttaṃ sandhāya paṭikkhipati, cittasampayuttaṃ sandhāya paṭijānāti. Kusaloti 1- pañhesu vippayuttaṃ sandhāya paṭikkhipati, sampayuttaṃ sandhāya paṭijānāti. 1- Parato akusaloti pañhesupi eseva nayo.

Sārammaṇoti puṭṭho pana ekantaṃ anārammaṇameva icchati, tasmā paṭikkhipati. Cittaṃ bhijjamānanti yadā cittaṃ bhijjamānaṃ hoti, tadā kammaṃ bhijjatīti attho. Bhummatthe vā paccattaṃ, citte bhijjamāneti attho. Ayameva vā pāṭho. Tattha yasmā sampayutto bhijjati, vippayutto na bhijjati, tasmā paṭijānāti ceva paṭikkhipati ca.

Kammamhi kammūpacayoti kamme sati kammūpacayo kamme vā patiṭṭhite kammūpacayo, kammūpacayatova vipāko nibbattati. Tasmiṃ pana kamme

@Footnote: 1-1 cha.Ma. pañhesupi cittavippayuttaṃ sandhāya paṭijānāti Niruddhe yāva aṅkuruppādā bījaṃ viya yāva vipākuppādā kammūpacayo tiṭṭhatītissa laddhi, tasmā paṭijānāti. Taññeva kammaṃ, so kammūpacayo, so kammavipākoti yasmā kammamhi kammūpacayo, so ca yāva vipākuppādā tiṭṭhatītissa laddhi, tasmā naṃ tesaṃ tiṇṇampi ekattaṃ pucchati. Vipāko sārammaṇoti idaṃ vipāko viya vipākadhammadhammopi ārammaṇapaṭibaddhoyevāti codanatthaṃ pucchati. Itaro pana laddhivasena ekaṃ paṭijānāti, ekaṃ paṭikkhipati. Paṭilomepi eseva nayo. Sesamettha yathāpālimeva niyyātīti.

Kammūpacayakathāvaṇṇanā niṭṭhitā.

Paṇṇarasamo vaggo niṭṭhito.

Tatiyo paṇṇāsako samatto.