นิรยปาลกถา

๓. นิรยปาลกถา (๑๙๖)

ว่าด้วยนายนิรยบาล

สก. นายนิรยบาลไม่มีในนรกใช่ไหม

ปร. ๑- ใช่ ๒-

สก. เครื่องสำหรับลงอาญาไม่มีในนรกใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

@เชิงอรรถ :

@๑ ปร. หมายถึงภิกษุในนิกายอันธกะ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๘๖๖/๓๑๑)

@๒ เพราะมีความเห็นว่า ในนรก นายนิรยบาลที่เป็นบุคคลไม่มี กรรมของสัตว์นรกนั้นเองเป็นนายนิรยบาล

@ซึ่งต่างกับความเห็นของสกวาทีที่เห็นว่า มีนายนิรยบาลที่เป็นบุคคลเกิดจากกุศลกรรมและอกุศลกรรม

@(อภิ.ปญฺจ.อ. ๘๖๖/๓๑๑)

สก. เครื่องสำหรับลงอาญามีอยู่ในนรกใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. นายนิรยบาลมีอยู่ในนรกใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. เครื่องสำหรับลงอาญามีอยู่ในมนุษย์และผู้ลงอาญาก็มีอยู่ใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. เครื่องสำหรับลงอาญามีอยู่ในนรกและผู้ลงอาญาก็มีอยู่ใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. เครื่องสำหรับลงอาญามีอยู่ในนรก แต่ผู้ลงอาญาไม่มีใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. เครื่องสำหรับลงอาญามีอยู่ในมนุษย์ แต่ผู้ลงอาญาไม่มีใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

ปร. นายนิรยบาลมีอยู่ในนรกใช่ไหม

สก. ใช่

ปร. พระสูตรที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า

“ท้าวเวสสภู ๑- ท้าวเปตติราช ๒-

ท้าวโสมะไม่ได้ฆ่า ท้าวยมะ

และท้าวเวสวัณก็ไม่ได้ฆ่า

กรรมของตนเองฆ่าบุคคลผู้สิ้นบุญจากโลกนี้

เกิดในปรโลกในนรกนั้น”

มีอยู่จริงมิใช่หรือ

สก. ใช่

ปร. ดังนั้น นายนิรยบาลจึงไม่มีในนรก

@เชิงอรรถ :

@๑ คำว่า ท้าวเวสสภู เป็นชื่อของเทพองค์หนึ่ง (อภิ.ปญฺจ.อ. ๘๖๗/๓๑๑)

@๒ คำว่า ท้าวเปตติราช เป็นเทพผู้มีฤทธิ์มากกว่าเปรตในเปตวิสัย (อภิ.ปญฺจ.อ. ๘๖๗/๓๑๑)

สก. นายนิรยบาลไม่มีในนรกใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. พระสูตรที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า “ภิกษุทั้งหลาย นายนิรยบาลทำ กรรมกรณ์ (เครื่องสำหรับลงอาญา)ชื่อเครื่องพันธนาการ ๕ อย่าง คือ ตอกตะปู เหล็กแดงที่มือ ๒ ข้าง ที่เท้า ๒ ข้าง และที่กลางอก เขาเสวยทุกขเวทนากล้า อย่างหนัก เผ็ดร้อน ณ ที่นั้น แต่ยังไม่ตายตราบเท่าที่บาปกรรมยังไม่สิ้นไป” ๑- มีอยู่จริงมิใช่หรือ

ปร. ใช่

สก. ดังนั้น นายนิรยบาลจึงมีอยู่ในนรก

สก. นายนิรยบาลไม่มีในนรกใช่ไหม

ปร. ใช่

สก. พระสูตรที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้ว่า “ภิกษุทั้งหลาย นายนิรยบาล ฉุดลากเขาไป เอาขวานถาก นายนิรยบาลจับเขาเอาเท้าขึ้น เอาศีรษะลง เอา มีดเฉือน ฯลฯ จับเขาเทียมรถแล่นกลับไปกลับมาบนพื้นอันร้อนลุกเป็นเปลว โชติช่วง ฯลฯ บังคับเขาขึ้นลงภูเขาถ่านเพลิงลูกใหญ่ที่ไฟลุกโชน ฯลฯ จับเขา เอาเท้าขึ้น เอาศีรษะลง ทุ่มลงไปในโลหกุมภีอันร้อนแดง ลุกเป็นแสงไฟ เขาถูก ต้มเดือดจนตัวพองในโลหกุมภีนั้น บางครั้งลอยขึ้น บางครั้งจมลง บางครั้งลอยขวาง เขาเสวยทุกขเวทนากล้าอย่างหนัก เผ็ดร้อนอยู่ในในโลหกุมภีอันร้อนแดงนั้น แต่ ยังไม่ตายตราบเท่าที่บาปกรรมยังไม่สิ้นไป นายนิรยบาลจับเขาทุ่มลงไปในมหานรก ก็มหานรกนั้น (มีลักษณะ) ดังนี้

@เชิงอรรถ :

@๑ ดูเทียบ ม.อุ. (แปล) ๑๔/๒๕๐/๒๙๔-๒๙๕, องฺ.ติก. (แปล) ๒๐/๓๖/๑๙๑-๑๙๔

มี ๔ มุม ๔ ประตู แบ่งกำหนดออกเป็นส่วน

มีกำแพงเหล็กล้อมรอบ ครอบด้วยฝาเหล็ก

มีพื้นเป็นเหล็กลุกโชติช่วง

แผ่ความร้อนไกลด้านละ ๑๐๐ โยชน์

ตั้งอยู่ทุกเมื่อ” ๑-

มีอยู่จริงมิใช่หรือ

ปร. ใช่

สก. ดังนั้น นายนิรยบาลจึงมีอยู่ในนรก

นิรยปาลกถา จบ

๔. ติรัจฉานกถา (๑๙๗)

ว่าด้วยสัตว์ดิรัจฉาน

สก. สัตว์ดิรัจฉานมีอยู่ในหมู่เทวดาใช่ไหม

ปร. ๒- ใช่ ๓-

สก. เทวดามีอยู่ในหมู่สัตว์ดิรัจฉานใช่ไหม

ปร. ไม่ควรกล่าวอย่างนั้น ฯลฯ

สก. สัตว์ดิรัจฉานมีอยู่ในหมู่เทวดาใช่ไหม

ปร. ใช่

@เชิงอรรถ :

@๑ ดูเทียบ ม.อุ. (แปล) ๑๔/๒๕๐/๒๙๔-๒๙๕, องฺ.ติก. (แปล) ๒๐/๓๖/๑๙๔,

@ขุ.เปต. (แปล) ๒๖/๗๐-๗๑/๑๗๙, ๒๖/๒๔๐-๒๔๑/๒๐๖, ๒๖/๖๙๓-๖๙๔/๒๘๑,

@ขุ.ม. (แปล) ๒๙/๑๗๐/๔๘๒, ขุ.จู. (แปล) ๓๐/๑๒๒/๔๐๒-๔๐๘

@๒ ปร. หมายถึงภิกษุในนิกายอันธกะ (อภิ.ปญฺจ.อ. ๘๖๙/๓๑๒)

@๓ เพราะมีความเห็นว่า ในเทวโลก มีเทวบุตรที่เป็นสัตว์ดิรัจฉาน เช่น เอราวัณเทพบุตร ซึ่งต่างกับความเห็น

@ของสกวาทีที่เห็นว่า เทพบุตรที่เป็นสัตว์ดิรัจฉานไม่มี แต่มีเทพบุตรจำแลงเป็นสัตว์

@(อภิ.ปญฺจ.อ. ๘๖๙/๓๑๒)