อปรินิปผันนกถา

๙. อปรินิปฺผนฺนกถาวณฺณนา

[๙๑๗-๙๑๘] อิทานิ อปรินิปฺผนฺนกถา นาม โหติ. ตตฺถ

"ทุกฺขเมว หิ สมฺโภติ ทุกฺขํ ติฏฺฐติ เวติ จ

นาญฺญตฺร ทุกฺขา สมฺโภติ *- นาญฺญตฺร ทุกฺขา นิรุชฺฌตี"ติ ๒- วจนํ นิสฺสาย ทุกฺขญฺเญว ปรินิปฺผนฺนํ, เสสา ขนฺธายตนธาตุอินฺทฺริยธมฺมา อปรินิปฺผนฺนาติ เยสํ ลทฺธิ เสยฺยถาปิ เอกจฺจานํ อุตฺตราปถกานญฺเจว เหตุวาทานญฺจ, เต สนฺธาย รูปํ อปรินิปฺผนฺนนฺติ ปุจฺฉา สกวาทิสฺส, ปฏิญฺญา อิตรสฺส. อถ นํ "สเจ รูปํ อปรินิปฺผนฺนํ, น อนิจฺจาทิสภาวํ สิยา"ติ โจเทตุํ รูปํ นานิจฺจนฺติอาทิมาห. อิตโร ตถารูปํ รูปํ อปสฺสนฺโต ปฏิกฺขิปติ. สกวาที นนุ รูปํ อนิจฺจนฺติอาทิวจเนน ตสฺส เอกํ ลทฺธึ ปฏิเสเธตฺวา ทุติยํ ปุจฺฉนฺโต ทุกฺขญฺเญว ปรินิปฺผนฺนนฺติอาทิมาห. อถสฺส ตมฺปิ ลทฺธึ ปฏิเสเธตุํ นนุ ๓- ยทนิจฺจนฺติอาทิมาห. ตตฺรายํ อธิปฺปาโย:- น เกวลญฺหิ ปฐมสจฺจเมว ทุกฺขํ, ยมฺปน กิญฺจิ อนิจฺจํ, ตํ ทุกฺขเมว. รูปญฺจ อนิจฺจํ, ตสฺมา ตมฺปิ ปรินิปฺผนฺนํ. อิติ ยํ ตฺวํ วเทสิ "รูปํ อปรินิปฺผนฺนํ, ทุกฺขญฺเญว ปรินิปฺผนฺนนฺ"ติ, ตํ โน วต เร วตฺตพฺเพ "ทุกฺขญฺเญว ปรินิปฺผนฺนนฺ"ติ. เวทนาทิมูลิกาทีสุปิ โยชนาสุ เอเสว นโย. ธมฺมายตนธมฺมธาตูสุ ปน ฐเปตฺวา นิพฺพานํ เสสธมฺมานํ วเสน อนิจฺจตา เวทิตพฺพา. อินฺทฺริยานิ อนิจฺจาเนวาติ.

อปรินิปฺผนฺนกถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

เตวีสติโม วคฺโค สมตฺโต.

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. ราคาทิปติรูปกา นราคาทโยปิ ๒ สํ.ส. ๑๕/๑๗๑/๑๖๓

@๓ ฉ.ม. น * ฉ.ม. นาญฺญํ