พลกถา

๓. ตติยวคฺค

๑. พลกถาวณฺณนา

อิทานิ พลกถา นาม โหติ. ตตฺถ เยสํ อนุรุทฺธสํยุตฺเต "อิเมสญฺจ ปนาหํ อาวุโส จตุนฺนํ สติปฏฺฐานานํ ภาวิตตฺตา พหุลีกตตฺตา ฐานญฺจ ฐานโต อฏฺฐานญฺจ อฏฺฐานโต ยถาภูตํ ปชานามี"ติอาทีนิ ๓- ทส สุตฺตานิ อโยนิโส คเหตฺวา "ตถาคตพลํ สาวกสาธารณนฺ"ติ ลทฺธิ เสยฺยถาปิ เอตรหิ อนฺธกานํ, เต สนฺธาย ปุจฺฉา สกวาทิสฺส, ลทฺธิยํ ฐตฺวา ปฏิญฺญา ปรวาทิสฺส. ตถาคตพลญฺจ นาเมตํ สาวเกหิ สาธารณมฺปิ อตฺถิ อสาธารณมฺปิ สาธารณาสาธารณมฺปิ. ตตฺถ อาสวานํ ขเย ญาณํ สาธารณํ, อินฺทฺริยปโรปริยตฺติญาณํ อสาธารณํ, เสสํ สาธารณญฺจ อสาธารณญฺจ. ฐานาฐานาทีนิ หิ สาวกา ปเทเสน ชานนฺติ, ตถาคตา นิปฺปเทเสน. อิติ ตานิ อุทฺเทสโต สาธารณานิ, น นิทฺเทสโต. อยมฺปน อวิเสเสน สพฺพมฺปิ

@เชิงอรรถ: ๑ สี. สกวาทิสฺส ๒ ฉ.ม. อภญฺชนโต ๓ สํ.ม. ๑๙/๙๑๓/๒๖๔ สาธารณนฺติ อาห. ตเมนํ ตโต วิเวเจตุํ ตถาคตพลํ สาวกพลนฺติ ปุน อนุโยโค อารทฺโธ. ตตฺถ ปฐมปเญฺห นิทฺเทสโต สพฺพาการวิสยตํ สนฺธาย ปฏิกฺขิปติ, ทุติยปเญฺห อุทฺเทสโต ฐานาฐานมตฺตาทิชานนวเสน ปฏิชานาติ. ตญฺเญวาติอาทิ- ปเญฺหสุ สพฺพากาเรน นานากรณตาย ๑- อภาเวน ปฏิกฺขิปติ. ปุพฺพโยโค จ ปุพฺพจริยา จ อตฺถโต เอกํ, ตถา ธมฺมกฺขานญฺจ ธมฺมเทสนา จ.

อินฺทฺริยปโรปริยตฺติปเญฺห เอกเทเสน สาธารณตํ สนฺธาย สาวกวิสเย ปฏิชานาติ.

อิทานิ ยสฺมา อุทฺเทสโต ฐานาฐานาทีนิ สาวโก ชานาติ, ตสฺมา สาวกสฺส อตฺถชานนํ ๒- ปกาเสตฺวา เตน ชานนมตฺตสามญฺเญน เตสํ สาวกสาธารณตํ ปติฏฺฐาเปตุํ สาวโก ฐานาฐานํ ชานาตีติอาทโย ปรวาทิปญฺหา โหนฺติ. ตตฺถ อินฺทฺริยปโรปริยตฺติญาณํ ฉนฺนํ อสาธารณญาณานํ อญฺญตรนฺติ น คหิตํ. อาสวกฺขเยน วา อาสวกฺขยนฺติ ยํ ตถาคตสฺส อาสวกฺขเยน สทฺธึ สาวกสฺส อาสวกฺขยํ ปฏิจฺจ วตฺตพฺพํ สิยา นานากรณํ, ตํ นตฺถิ. วิมุตฺติยา วา วิมุตฺตีติ ๓- ปเทปิ เอเสว นโย. เสสเมตฺถ อุตฺตานตฺถเมวาติ. ๔-

อิทานิ ยํ สกวาทินา "อาสวานํ ขเย ญาณํ สาธารณนฺ"ติ อนุญฺญาตํ, เตน สทฺธึ สํสนฺเทตฺวา เสสานมฺปิ สาธารณภาวํ ปุจฺฉิตุํ ปุน อาสวานํ ขเยติอาทโย ปรวาทิปญฺหาว โหนฺติ. เตสํ วิสฺสชฺชเนน ๕- สกวาทินา อาสวกฺขเย วิเสสาภาเวน ตํ ญาณํ สาธารณนฺติ อนุญฺญาตํ. อิตเรสุปิ วิเสสาภาเวน สาธารณตา ปฏิกฺขิตฺตา. ปุน ฐานาฐานาทีนํ อาสวกฺขเยเนว สทฺธึ สํสนฺเทตฺวา อสาธารณปุจฺฉา ปรวาทิสฺเสว. ตตฺถ อาสวกฺขยญาเณ ปฏิกฺเขโป เสเสสุปิ จ ๖- ปฏิญฺญา สกวาทิสฺส. ตโต อินฺทฺริยปโรปริยตฺเตน สทฺธึ สํสนฺเทตฺวา

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. นินฺนานากรณตาย ๒ ฉ.ม. ตถา ชานนํ ๓ ฉ.ม. วิมุตฺตินฺติ

@๔ ฉ.ม. อิติ-สทฺโท น ทิสฺสติ ๕ ฉ.ม. วิสฺสชฺชเน ๖ ฉ.ม. เสเสสุ จ อสาธารณปุจฺฉา ปรวาทิสฺส. สา สงฺขิปิตฺวาว ๑- ทสฺสิตา. ตตฺรายํ ๒- อินฺทฺริย- ปโรปริยตฺเต ปฏิญฺญา เสเสสุ จ ปฏิกฺเขโป สกวาทิสฺส. ตโต ฐานาฐานาทีหิ สทฺธึ สํสนฺเทตฺวา อินฺทฺริยปโรปริยตฺตสฺส สาธารณปุจฺฉา ปรวาทิสฺส. สาปิ สงฺขิปิตฺวาว ทสฺสิตา. ตตฺถ อินฺทฺริยปโรปริยตฺเต ปฏิกฺเขโป เสเสสุ จ ปฏิญฺญา สกวาทิสฺสาติ.

พลกถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.