เนื้อความปัญหาที่เหลือทั้งหลายพึงทราบตามพระบาลี.

ตัณหาแม้ทั้ง ๖ ท่านแสดงย่อไว้เป็น ๓ ประเภท มีกามตัณหาเป็นต้น. ตัณหาที่เป็นไปในอารมณ์ทั้ง ๖ แม้มีรูปเป็นต้น ด้วยสามารถแห่งความยินดีในกาม ชื่อว่ากามตัณหา. ตัณหาที่เกิดพร้อมกับสัสสตทิฏฐิในความเห็นว่า "อัตตาและโลกจักมี" ดังนี้ชื่อว่าภวตัณหา. ตัณหาที่เกิดพร้อมกับอุจเฉททิฏฐิในความเห็นว่า อัตตาและโลกจักไม่มี ดังนี้ชื่อว่าวิภวตัณหา.

บทว่า มันเป็นตัณหาในธรรมมิใช่หรือ นี้ย่อมแสดงถึงความเป็นไปของตัณหาโดยปรารภธัมมารมณ์ มิใช่แสดงถึงความที่ธัมมตัณหานั้นเป็นอัพยากฤต เพราะฉะนั้น คำนี้จึงมิใช่ข้ออ้างว่า ตัณหาเป็นอัพยากฤต ดังนี้แล. อรรถกถาธัมมตัณหาอัพยากตาติกถา จบ.

เล่มที่ ๓๗ กถาวัตถุ๕๖๘

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “ธัมมตัณหา อัพยากตาติกถา”