กุสลนฺติ เสกฺขปุถุชฺชนานํ ญาณํ สนฺธาย วุตฺตํ. อตฺถิ อรหโตติ ปเญฺหสุปิ วิปลฺลาสลกฺขณาภาเวเนว ๒- ปฏิกฺขิปติ, ปฐวีนิมิตฺตํ สนฺธาย ปฏิชานาติ. สพฺเพว ปฐวี โหตีติ ๓- สพฺพนฺตํ ปฐวีกสิณํ ลกฺขณปฐวีเยว โหตีติ ปุจฺฉติ. สกวาที ตถา อภาวโต ปฏิกฺขิปติ. นนุ ปฐวี อตฺถิ, อตฺถิ จ โกจิ ปฐวึ ปฐวิโต สมาปชฺชตีติ ปุจฺฉา สกวาทิสฺส. ตสฺสตฺโถ:- นนุ นิมิตฺตปฐวี อตฺถิ, อตฺถิ จ โกจิ ตํ ปฐวึ ปฐวิโตเยว สมาปชฺชติ, น อาปโต วา น เตชโต วาติ. ปฐวี อตฺถีติอาทิ "ยํ ๔- ยถา อตฺถิ, ตํ ตถา สมาปชฺชนฺตสฺส ญาณํ วิปรีตํ โหติ, นิพฺพานํ อตฺถิ, ตมฺปิ สมาปชฺชนฺตสฺส สพฺพวิปริเยสสมุคฺฆาตนํ มคฺคญาณมฺปิ เต วิปรีตํ โหตู"ติ ทสฺสนตฺถํ วุตฺตนฺติ.

วิปรีตกถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.