[๘๔๙] อุจฺเฉททิฏฺฐิ อุปฺปชฺเชยฺยาติ ทุติยนิยามุปฺปตฺตึ ปุจฺฉติ. อิตโร ยสฺมา "เยปิ เต อุกฺกณฺณวสฺส อญฺญา ๑- นตฺถิกวาทา อกิริยวาทา อเหตุกวาทา"ติ ๒- วจนโต ติสฺโสปิ นิยตมิจฺฉาทิฏฺฐิโย เอกสฺส อุปฺปชฺชนฺติ, ตสฺมา ปฏิชานาติ.

[๘๕๐] อถ นํ "น จ นาม โส อจฺจนฺตนิยาโม"ติ โจทนตฺถํ หญฺจีติอาทิมาห. อจฺจนฺตนิยตสฺส หิ ทุติยนิยาโม นิรตฺถโก. นุปฺปชฺเชยฺยาติ ปเญฺห ยํ สสฺสตทิฏฺฐิยา สสฺสตนฺติ คหิตํ, ตเทว อุจฺฉิชฺชตีติ ๓- คเหตฺวา อนุปฺปตฺตึ สนฺธาย ปฏิชานาติ. ปหีนาติ ปุฏฺโฐ มคฺเคน อปฺปหีนตฺตา ปฏิกฺขิปติ, วุตฺตนเยน อนุปฺปชฺชนโต ปฏิชานาติ. สสฺสตทิฏฺฐิ อุปฺปชฺเชยฺยาติอาทีสุปิ เอเสว นโย. เสสํ วิจิกิจฺฉาวาเร วุตฺตนยเมว.

[๘๕๑-๘๕๒] น วตฺตพฺพนฺติ ปุจฺฉา ปรวาทิสฺส, ตสฺส ๔- สุตฺตสฺส อตฺถิตาย ปฏิญฺญา สกวาทิสฺส. น ปน โส ภวนฺตเรปิ นิมุคฺโคว. อิมสฺมึเยว หิ ภเว อภพฺโพ โส ตํ ทิฏฺฐึ ปชหิตุนฺติ อยเมตฺถ อธิปฺปาโย, ตสฺมา อสาธกเมตนฺติ. สพฺพกาลํ อุมฺมุชฺชิตฺวา นิมุชฺชตีติอาทิ วจนมตฺเต อภินิเวสํ อกตฺวา อตฺโถ ปน ๕- ปริเยสิตพฺโพติ ทสฺสนตฺถํ วุตฺตนฺติ.

อจฺจนฺตนิยามกถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

เล่มที่ ๓๗ กถาวัตถุ๓๘๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “อัจจันตนิยามกถา”