ตโต ปรํ รูปํ ขนฺโธ, ขนฺธา รูปนฺติอาทินา นเยน สุทฺธขนฺธวเสเนว คโต สุทฺธขนฺธวาโร นาม. ตตฺถ ขนฺธา รูปนฺติอาทีสุ ขนฺธา รูปกฺขนฺโธ, ขนฺธา เวทนากฺขนฺโธติ อตฺโถ คเหตพฺโพ. กสฺมา? นิทฺเทสวาเร เอวํ วิภชิตตฺตา. ๒- ตตฺถ หิ "รูปํ ขนฺโธติ, อามนฺตา. ขนฺธา รูปกฺขนฺโธติ? รูปกฺขนฺโธ รูปญฺเจว รูปกฺขนฺโธ จ, ๓- อวเสสา ขนฺธา น รูปกฺขนฺโธ"ติ เอวํ "ขนฺธา รูปนฺ"ติอาทีนํ ขนฺธา รูปกฺขนฺโธติอาทินา นเยน ปทํ อุทฺธริตฺวา อตฺโถ วิภตฺโต. เตเนว จ การเณเนส สุทฺธขนฺธวาโรติ วุตฺโต. วจนโสธเน วิย หิ เอตฺถ น ขนฺธาติ วจนํ ๔- ปมาณํ. ยถา ยถา ปน สุทฺธขนฺธา ลพฺภนฺติ, ตถา ตถา อตฺโถว ปมาณํ. ปรโต อายตนยมกาทีสุปิ เอเสว นโย. เอโสปิ จ สุทฺธขนฺธวาโร อนุโลมปฏิโลมวเสน ทุวิโธ โหติ. ตตฺถ อนุโลมวาเร "รูปํ ขนฺโธ, ขนฺธา รูปนฺ"ติอาทีนิ ปญฺจ ยมกานิ, ปฏิโลมวาเรปิ "น รูปํ น ขนฺโธ, น ขนฺธา น รูปนฺ"ติอาทีนิ ปญฺเจว.
ตโต ปรํ เตสญฺเญว สุทฺธขนฺธานํ รูปํ ขนฺโธ, ขนฺธา เวทนาติอาทินา นเยน เอเกกกฺขนฺธมูลกานิ จตฺตาริ จตฺตาริ จกฺกานิ พนฺธิตฺวา คโต