ปทโสธนวาร

๑. ปัณณัตติวารนิทเทส

๑. ปทโสธนวาร

อนุโลม

อนุ. ทุกข์ เป็นทุกขสัจใช่ไหม

วิ. ใช่

ปฏิ. ทุกขสัจ เป็นทุกข์ใช่ไหม

วิ. เว้นกายิกทุกข์และเจตสิกทุกข์แล้ว ทุกขสัจที่เหลือเป็นทุกขสัจ แต่ไม่ เป็นทุกข์ กายิกทุกข์และเจตสิกทุกข์ เป็นทุกข์ก็ใช่ เป็นทุกขสัจก็ใช่

อนุ. สมุทัย เป็นสมุทยสัจใช่ไหม

วิ. เว้นสมุทยสัจแล้ว สมุทัยที่หลือเป็นสมุทัย แต่ไม่เป็นสมุทยสัจ สมุทยสัจ เป็นสมุทัยก็ใช่ เป็นสมุทยสัจก็ใช่

ปฏิ. สมุทยสัจ เป็นสมุทัยใช่ไหม

วิ. ใช่

อนุ. นิโรธ เป็นนิโรธสัจใช่ไหม

วิ. เว้นนิโรธสัจแล้ว นิโรธที่หลือเป็นนิโรธ แต่ไม่เป็นนิโรธสัจ นิโรธสัจ เป็นนิโรธก็ใช่ เป็นนิโรธสัจก็ใช่

ปฏิ. นิโรธสัจ เป็นนิโรธใช่ไหม

วิ. ใช่

อนุ. มรรค เป็นมัคคสัจใช่ไหม

วิ. เว้นมัคคสัจแล้ว มรรคที่หลือเป็นมรรค แต่ไม่เป็นมัคคสัจ มัคคสัจ เป็นมรรคก็ใช่ เป็นมัคคสัจก็ใช่

ปฏิ. มัคคสัจ เป็นมรรคใช่ไหม

วิ. ใช่

ปัจจนีกะ

อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นทุกข์ ไม่เป็นทุกขสัจใช่ไหม

วิ. เว้นกายิกทุกข์และเจตสิกทุกข์แล้ว ทุกขสัจที่เหลือไม่เป็นทุกข์ แต่เป็น ทุกขสัจ เว้นทุกข์และทุกขสัจแล้ว สภาวธรรมที่เหลือไม่เป็นทุกข์ก็ใช่ ไม่เป็น ทุกขสัจก็ใช่

ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นทุกขสัจ ไม่เป็นทุกข์ใช่ไหม

วิ. ใช่

อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสมุทัย ไม่เป็นสมุทยสัจใช่ไหม

วิ. ใช่

ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสมุทยสัจ ไม่เป็นสมุทัยใช่ไหม

วิ. เว้นสมุทยสัจแล้ว สมุทัยที่เหลือไม่เป็นสมุทยสัจ แต่เป็นสมุทัย เว้น สมุทัยและสมุทยสัจแล้ว สภาวธรรมที่เหลือไม่เป็นสมุทัยก็ใช่ ไม่เป็นสมุทยสัจก็ใช่

อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นนิโรธ ไม่เป็นนิโรธสัจใช่ไหม

วิ. ใช่

ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นนิโรธสัจ ไม่เป็นนิโรธใช่ไหม

วิ. เว้นนิโรธสัจแล้ว นิโรธที่เหลือไม่เป็นนิโรธสัจ แต่เป็นนิโรธ เว้นนิโรธ และนิโรธสัจแล้ว สภาวธรรมที่เหลือไม่เป็นนิโรธก็ใช่ ไม่เป็นนิโรธสัจก็ใช่

อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นมรรค ไม่เป็นมัคคสัจใช่ไหม

วิ. ใช่

ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นมัคคสัจ ไม่เป็นมรรคใช่ไหม

วิ. เว้นมัคคสัจแล้ว มรรคที่เหลือไม่เป็นมัคคสัจ แต่เป็นมรรค เว้นมรรค และมัคคสัจแล้ว สภาวธรรมที่เหลือไม่เป็นมรรคก็ใช่ ไม่เป็นมัคคสัจก็ใช่

๒. ปทโสธนมูลจักกวาร

อนุโลม

อนุ. ทุกข์ เป็นทุกขสัจใช่ไหม

วิ. ใช่

ปฏิ. สัจจะ เป็นสมุทยสัจใช่ไหม

วิ. สมุทยสัจ เป็นสัจจะก็ใช่ เป็นสมุทยสัจก็ใช่ สัจจะที่เหลือเป็นสัจจะ แต่ไม่เป็นสมุทยสัจ

อนุ. ทุกข์ เป็นทุกขสัจใช่ไหม

วิ. ใช่

ปฏิ. สัจจะ เป็นนิโรธสัจใช่ไหม ฯลฯ

ปฏิ. สัจจะ เป็นมัคคสัจใช่ไหม

วิ. มัคคสัจ เป็นสัจจะก็ใช่ เป็นมัคคสัจก็ใช่ สัจจะที่เหลือเป็นสัจจะ แต่ไม่เป็นมัคคสัจ

อนุ. สมุทัย เป็นสมุทยสัจใช่ไหม

วิ. เว้นสมุทยสัจแล้ว สมุทัยที่เหลือเป็นสมุทัย แต่ไม่เป็นสมุทยสัจ สมุทยสัจ เป็นสมุทัยก็ใช่ เป็นสมุทยสัจก็ใช่

ปฏิ. สัจจะ เป็นทุกขสัจใช่ไหม ฯลฯ

ปฏิ. สัจจะ เป็นนิโรธสัจใช่ไหม ฯลฯ

ปฏิ. สัจจะ เป็นมัคคสัจใช่ไหม

วิ. มัคคสัจ เป็นสัจจะก็ใช่ เป็นมัคคสัจก็ใช่ สัจจะที่เหลือเป็นสัจจะ แต่ไม่เป็นมัคคสัจ

อนุ. นิโรธ เป็นนิโรธสัจใช่ไหม

วิ. เว้นนิโรธสัจแล้ว นิโรธที่เหลือเป็นนิโรธ แต่ไม่เป็นนิโรธสัจ นิโรธสัจ เป็นนิโรธก็ใช่ เป็นนิโรธสัจก็ใช่

ปฏิ. สัจจะ เป็นทุกขสัจใช่ไหม ฯลฯ

ปฏิ. สัจจะ เป็นสมุทยสัจใช่ไหม ฯลฯ

ปฏิ. สัจจะ เป็นมัคคสัจใช่ไหม

วิ. มัคคสัจ เป็นสัจจะก็ใช่ เป็นมัคคสัจก็ใช่ สัจจะที่เหลือเป็นสัจจะ แต่ไม่เป็นมัคคสัจ

อนุ. มรรค เป็นมัคคสัจใช่ไหม

วิ. เว้นมัคคสัจแล้ว มรรคที่เหลือเป็นมรรค แต่ไม่เป็นมัคคสัจ มัคคสัจ เป็นมรรคก็ใช่ เป็นมัคคสัจก็ใช่

ปฏิ. สัจจะ เป็นทุกขสัจใช่ไหม ฯลฯ

ปฏิ. สัจจะ เป็นสมุทยสัจใช่ไหม ฯลฯ

ปฏิ. สัจจะ เป็นนิโรธสัจใช่ไหม

วิ. นิโรธสัจ เป็นสัจจะก็ใช่ เป็นนิโรธสัจก็ใช่ สัจจะที่เหลือเป็นสัจจะ แต่ไม่เป็นนิโรธสัจ

ปัจจนีกะ

อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นทุกข์ ไม่เป็นทุกขสัจใช่ไหม

วิ. เว้นกายิกทุกข์และเจตสิกทุกข์แล้ว ทุกขสัจที่เหลือไม่เป็นทุกข์ แต่เป็น ทุกขสัจ เว้นทุกข์และทุกขสัจแล้ว สภาวธรรมที่เหลือไม่เป็นทุกข์ก็ใช่ ไม่เป็น ทุกขสัจก็ใช่

ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสัจจะ ไม่เป็นสมุทยสัจใช่ไหม

วิ. ใช่

อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นทุกข์ ไม่เป็นทุกขสัจใช่ไหม

วิ. เว้นกายิกทุกข์และเจตสิกทุกข์แล้ว ทุกขสัจที่เหลือไม่เป็นทุกข์ แต่เป็น ทุกขสัจ เว้นทุกข์และทุกขสัจแล้ว สภาวธรรมที่เหลือไม่เป็นทุกข์ก็ใช่ ไม่เป็น ทุกขสัจก็ใช่

ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสัจจะ ไม่เป็นนิโรธสัจใช่ไหม ฯลฯ

ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสัจจะ ไม่เป็นมัคคสัจใช่ไหม

วิ. ใช่

อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสมุทัย ไม่เป็นสมุทยสัจใช่ไหม

วิ. ใช่

ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสัจจะ ไม่เป็นทุกขสัจใช่ไหม

วิ. ใช่

อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสมุทัย ไม่เป็นสมุทยสัจใช่ไหม

วิ. ใช่

ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสัจจะ ไม่เป็นนิโรธสัจใช่ไหม ฯลฯ

ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสัจจะ ไม่เป็นมัคคสัจใช่ไหม

วิ. ใช่

สภาวธรรมที่ไม่เป็นนิโรธ ไม่เป็นนิโรธสัจใช่ไหม

วิ. ใช่

ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสัจจะ ไม่เป็นทุกขสัจใช่ไหม ฯลฯ

ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสัจจะ ไม่เป็นสมุทยสัจใช่ไหม ฯลฯ

ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสัจจะ ไม่เป็นมัคคสัจใช่ไหม

วิ. ใช่

อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นมรรค ไม่เป็นมัคคสัจใช่ไหม

วิ. ใช่

ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสัจจะ ไม่เป็นทุกขสัจใช่ไหม

วิ. ใช่

อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นมรรค ไม่เป็นมัคคสัจใช่ไหม

วิ. ใช่

ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสัจจะ ไม่เป็นสมุทยสัจใช่ไหม ฯลฯ

ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสัจจะ ไม่เป็นนิโรธสัจใช่ไหม

วิ. ใช่

๓. สุทธสัจจวาร

อนุโลม

อนุ. ทุกข์ เป็นสัจจะใช่ไหม

วิ. ใช่

ปฏิ. สัจจะ เป็นทุกข์ใช่ไหม

วิ. ทุกขสัจ เป็นสัจจะก็ใช่ เป็นทุกขสัจก็ใช่ สัจจะที่เหลือเป็นสัจจะ แต่ไม่เป็นทุกขสัจ

อนุ. สมุทัย เป็นสัจจะใช่ไหม

วิ. ใช่ ฯลฯ

อนุ. นิโรธ เป็นสัจจะใช่ไหม

วิ. ใช่ ฯลฯ

อนุ. มรรค เป็นสัจจะใช่ไหม

วิ. ใช่

ปฏิ. สัจจะ เป็นมรรคใช่ไหม

วิ. มัคคสัจ เป็นสัจจะก็ใช่ เป็นมัคคสัจก็ใช่ สัจจะที่เหลือเป็นสัจจะ แต่ไม่เป็นมัคคสัจ

ปัจจนีกะ

อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นทุกข์ ไม่เป็นสัจจะใช่ไหม

วิ. เว้นทุกข์แล้ว สัจจะที่เหลือไม่เป็นทุกข์ แต่เป็นสัจจะ เว้นทุกข์และ สัจจะแล้ว สภาวธรรมที่เหลือไม่เป็นทุกข์ก็ใช่ ไม่เป็นสัจจะก็ใช่

ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสัจจะ ไม่เป็นทุกข์ใช่ไหม

วิ. ใช่

อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสมุทัย ไม่เป็นสัจจะใช่ไหม

วิ. เว้นสมุทัยแล้ว ฯลฯ

อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นนิโรธ ไม่เป็นสัจจะใช่ไหม

วิ. เว้นนิโรธแล้ว ฯลฯ

อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นมรรค ไม่เป็นสัจจะใช่ไหม

วิ. เว้นมรรคแล้ว สัจจะที่เหลือไม่เป็นมรรค แต่เป็นสัจจะ เว้นมรรคและ สัจจะแล้ว สภาวธรรมที่เหลือไม่เป็นมรรคก็ใช่ ไม่เป็นสัจจะก็ใช่

ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสัจจะ ไม่เป็นมรรคใช่ไหม

วิ. ใช่

๔. สุทธสัจจมูลจักกวาร

อนุโลม

อนุ. ทุกข์ เป็นสัจจะใช่ไหม

วิ. ใช่

ปฏิ. สัจจะ เป็นสมุทัยใช่ไหม

วิ. สมุทยสัจ เป็นสัจจะก็ใช่ เป็นสมุทยสัจก็ใช่ สัจจะที่เหลือเป็นสัจจะ แต่ไม่เป็นสมุทยสัจ

อนุ. ทุกข์ เป็นสัจจะใช่ไหม

วิ. ใช่

ปฏิ. สัจจะ เป็นนิโรธใช่ไหม ฯลฯ

ปฏิ. สัจจะ เป็นมรรคใช่ไหม

วิ. มัคคสัจ เป็นสัจจะก็ใช่ เป็นมัคคสัจก็ใช่ สัจจะที่เหลือเป็นสัจจะ แต่ไม่เป็นมัคคสัจ

อนุ. สมุทัย เป็นสัจจะใช่ไหม

วิ. ใช่ ฯลฯ

ปฏิ. นิโรธ เป็นสัจจะใช่ไหม

วิ. ใช่ ฯลฯ

อนุ. มรรค เป็นสัจจะใช่ไหม

วิ. ใช่

ปฏิ. สัจจะ เป็นทุกข์ใช่ไหม ฯลฯ

ปฏิ. สัจจะ เป็นสมุทัยใช่ไหม ฯลฯ

ปฏิ. สัจจะ เป็นนิโรธใช่ไหม

วิ. นิโรธสัจ เป็นสัจจะก็ใช่ เป็นนิโรธสัจก็ใช่ สัจจะที่เหลือเป็นสัจจะ แต่ไม่เป็นนิโรธสัจ

ปัจจนีกะ

อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นทุกข์ ไม่เป็นสัจจะใช่ไหม

วิ. เว้นทุกข์แล้ว สัจจะที่เหลือไม่เป็นทุกข์ แต่เป็นสัจจะ เว้นทุกข์และ สัจจะแล้ว สภาวธรรมที่เหลือไม่เป็นทุกข์ก็ใช่ ไม่เป็นสัจจะก็ใช่

ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสัจจะ ไม่เป็นสมุทัยใช่ไหม

วิ. ใช่

อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นทุกข์ ไม่เป็นสัจจะใช่ไหม

วิ. เว้นทุกข์แล้ว สัจจะที่เหลือไม่เป็นทุกข์ แต่เป็นสัจจะ เว้นทุกข์และสัจจะ แล้ว สภาวธรรมที่เหลือไม่เป็นทุกข์ก็ใช่ ไม่เป็นสัจจะก็ใช่

ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสัจจะ ไม่เป็นนิโรธใช่ไหม ฯลฯ

ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสัจจะ ไม่เป็นมรรคใช่ไหม

วิ. ใช่

อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสมุทัย ไม่เป็นสัจจะใช่ไหม

วิ. เว้นสมุทัยแล้ว สัจจะที่เหลือไม่เป็นสมุทัย แต่เป็นสัจจะ เว้นสมุทัย และสัจจะแล้ว สภาวธรรมที่เหลือไม่เป็นสมุทัยก็ใช่ ไม่เป็นสัจจะก็ใช่ ฯลฯ

อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นนิโรธ ไม่เป็นสัจจะใช่ไหม

วิ. เว้นนิโรธแล้ว ฯลฯ

สภาวธรรมที่ไม่เป็นมรรค ไม่เป็นสัจจะใช่ไหม

วิ. เว้นมรรคแล้ว สัจจะที่เหลือไม่เป็นมรรค แต่เป็นสัจจะ เว้นมรรค และสัจจะแล้ว สภาวธรรมที่เหลือไม่เป็นมรรคก็ใช่ ไม่เป็นสัจจะก็ใช่

ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสัจจะ ไม่เป็นทุกข์ใช่ไหม

วิ. ใช่

อนุ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นมรรค ไม่เป็นสัจจะใช่ไหม

วิ. เว้นมรรคแล้ว สัจจะที่เหลือไม่เป็นมรรค แต่เป็นสัจจะ เว้นมรรค และสัจจะแล้ว สภาวธรรมที่เหลือไม่เป็นมรรคก็ใช่ ไม่เป็นสัจจะก็ใช่

ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสัจจะ ไม่เป็นสมุทัยใช่ไหม

วิ. ใช่ ฯลฯ

ปฏิ. สภาวธรรมที่ไม่เป็นสัจจะ ไม่เป็นนิโรธใช่ไหม

วิ. ใช่

ปัณณัตติวารนิทเทส จบ