[๑๕๖] กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่ สัตว์นั้นหรือ ? เคยเกิดขึ้นแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด กุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ไม่มี

[๑๕๗] อกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ นั้นหรือ เคยเกิดขึ้นแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ไม่มี

[๑๕๘] กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นในภูมิใด ฯลฯ

[๑๕๙] กุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ กุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ทั้งหมดในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิต แต่อกุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็ หาไม่ กุศลธรรมไม่เกิดขึ้น และอกุศลธรรมก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ชั้นสุทธาวาสในเมื่อทุติยจิตเป็นไปอยู่ และอสัญญสัตว์ หรือว่า อกุศลธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดกุศลธรรมย่อมไม่เกิด ขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว

เล่มที่ ๓๙ ยมก ภาค ๒๔๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “กุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้นกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้นอกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้นกุศลธรรมเกิดขึ้นในภูมิใด อกุศลธรรมเกิดขึ้นในภูมินั้นหรือ เป็นต้นกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ? เป็นต้นกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้นกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมเคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ? เป็นต้น ...”