[๑๖๐] กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อัพยากตธรรมไม่เคยเกิด ขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ กุศลธรรมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิต และอสัญญสัตว์ แต่อัพยากตธรรม ไม่เคยเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้น และอัพยากตธรรมก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่ สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นผู้เข้าถึงสุทธาวาส หรือว่า อัพยากตธรรมไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใดกุศลธรรมย่อมไม่ เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว

[๑๖๑] อกุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อัพยากตธรรมไม่เคย เกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ อกุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ทั้งหมดในภังคขณะแห่ง จิต ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลวิปปยุตตจิต และอสัญญสัตว์แต่อัพยากตธรรม ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่ สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อกุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้น และอัพยากตธรรมก็ไม่เคยเกิดขึ้นแล้ว แก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ผู้เข้าถึงสุทธาวาส หรือว่า อัพยากตธรรม ไม่เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศลธรรมย่อมไม่ เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น ถูกแล้ว

[๑๖๒] กุศลธรรมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ กุศลธรรมย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมรรคสัตว์จักได้ เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้นแต่อกุศลธรรมจักเกิดขึ้นแก่ สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ กุศลธรรมย่อมเกิดขึ้น และอกุศลธรรมก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นนอกนี้ ในอุปปาทขณะแห่งกุศล หรือว่า อกุศลธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด กุศลธรรมย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น อกุศลธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาท ขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์แต่กุศลธรรมจะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็ หาไม่ อกุศลธรรมจักเกิดขึ้น และกุศลธรรมก็จะเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งกุศล

[๑๖๓] กุศลธรรมย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด กุศลธรรมย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ใน อุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตตจิต ผู้เข้านิโรธ ผู้เป็นอสัญญสัตว์แต่กุศลธรรมจะเกิดขึ้นแก่สัตว์ เหล่านั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้น และกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ใน อุปปาทขณะแห่งกุศล