[๑๖๘] อกุศลธรรมย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่ สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อกุศลธรรมย่อมเกิดขึ้นแก่ สัตว์นั้น ในภูมินั้น อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมดในภังคขณะแห่ง จิต ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลวิปปยุตจิต และอสัญญสัตว์ แต่อกุศลธรรมจะเกิดขึ้นแก่สัตว์ เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อัพยากตธรรมจักเกิดขึ้นและอกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่า นั้น ในภูมินั้น ในอุปปาทขณะแห่งอกุศล
[๑๖๙] กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อกุศลธรรมจักไม่เกิดแก่สัตว์นั้น หรือ กุศลธรรมย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ใน อุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ แต่อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่ สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้น และอกุศลธรรมก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ใน ภังคขณะแห่งอรหัตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์ สัตว์ใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่ง จิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้น หรือว่า อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมรรคสัตว์ใดจักได้ เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้นแต่กุศลธรรมย่อมไม่เกิด ขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อกุศลธรรมจักไม่เกิดขึ้น และกุศลธรรมก็ย่อมไม่เกิดขึ้น ในภังคขณะ แห่งอรหัตมรรค ผู้เป็นพระอรหันต์สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้น
[๑๗๐] กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อัพยากตธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ นั้นหรือ กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตในอุปปาทขณะ แห่งกุศลวิปปยุตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ แต่อัพยากตธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ เหล่านั้นก็หาไม่ กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้น และอัพยากตธรรมก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นผู้ มีความพร้อมเพรียงด้วยปัจฉิมจิต หรือว่า อัพยากตธรรมจักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด กุศลธรรมย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ถูกแล้ว