[๓๔๙] อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมไม่เกิดขึ้นอัพยากตธรรมของ สัตว์นั้น ในภูมินั้น ไม่เคยดับไปแล้วหรือ อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ใน อุปปาทขณะแห่งอกุศลวิปปยุตจิต และอสัญญสัตว์ ย่อมไม่เกิดขึ้นแต่อัพยากตธรรมของสัตว์ เหล่านั้น ในภูมินั้น ไม่เคยดับไปแล้วก็หาไม่ อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ผู้กำลังเข้าถึง ชั้นสุทธาวาส ย่อมไม่เกิดขึ้น และอัพยากตธรรม ก็ไม่เคยดับไปแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ไม่เคยดับไปแล้ว อกุศลธรรมของ สัตว์นั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น ถูกแล้ว

[๓๕๐] กุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมเกิดขึ้น อกุศลธรรมของสัตว์นั้น จักดับ ไปหรือ ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมรรค สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรคในลำดับแห่ง จิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้น กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นย่อมเกิดขึ้น แต่อกุศลธรรมของ สัตว์เหล่านั้น จักดับไปก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งกุศล กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น นอกนี้ ย่อมเกิดขึ้น และอกุศลธรรมก็จักดับไป หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด จักดับไป กุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อมเกิดขึ้น อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตในอุปปาทขณะ แห่งกุศลวิปปยุตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์จักดับไป แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ย่อมเกิดขึ้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลอกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นจักดับไป และ กุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น

[๓๕๑] กุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมเกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น จักดับไปหรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด จักดับไป กุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อมเกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตในอุปปาทขณะ แห่งกุศลวิปปยุตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ จักดับไปแต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ย่อมเกิดขึ้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งกุศลอัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น จักดับไป และ กุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น

[๓๕๒] อกุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมเกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์นั้น จักดับไป หรือ ถูกแล้ว หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด จักดับไป อกุศลธรรมของสัตว์นั้น ย่อมเกิดขึ้น อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตในอุปปาท ขณะแห่งอกุศลวิปปยุตจิต ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ จักดับไปแต่อกุศลธรรมของสัตว์ เหล่านั้น ย่อมเกิดขึ้นก็หาไม่ ในอุปปาทขณะแห่งอกุศลอัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้นจัก ดับไป และอกุศลธรรมก็ย่อมเกิดขึ้น

เล่มที่ ๓๙ ยมก ภาค ๒๙๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “กุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมเกิด อกุศลธรรมของสัตว์นั้น จักดับหรือ เป็นต้น …