[๓๖๑] กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมไม่เกิดขึ้นอกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น จักไม่ดับไปหรือ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ใน อุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต ย่อมไม่เกิดขึ้น แต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น จักไม่ดับไปก็หาไม่ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ในภังคขณะแห่งอรหัตมรรค พระ อรหันต์ ผู้ที่จักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรคในลำดับแห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้น และ อสัญญสัตว์ ย่อมไม่เกิดขึ้นและอกุศลธรรมก็จักไม่ดับไป หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักไม่ดับไปกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น ในอุปปาทขณะแห่งอรหัตมรรค สัตว์เหล่าใดจักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรคในลำดับแห่ง จิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้น อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น จักไม่ดับไป แต่ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่เกิดขึ้นก็หาไม่ อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ในภังคขณะแห่งอรหัตมรรคพระอรหันต์ ผู้ที่จักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับ แห่งจิตใด ในภังคขณะแห่งจิตนั้น และอสัญญสัตว์ จักไม่ดับไป และกุศลธรรมก็ย่อมไม่ เกิดขึ้น

[๓๖๒] กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมไม่เกิดขึ้นอัพยากตธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น จักไม่ดับไปหรือ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ใน อุปปาทขณะแห่งกุศลวิปปยุตจิต และอสัญญสัตว์ ย่อมไม่เกิดขึ้น แต่อัพยากตธรรมของสัตว์ เหล่านั้น ในภูมินั้น จักไม่ดับไปก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น และอัพยากตธรรม ก็จักไม่ดับไป หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักไม่ดับไป กุศลธรรมของสัตว์ นั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น ถูกแล้ว

[๓๖๓] อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด ย่อมไม่เกิดขึ้นอัพยากตธรรมของ สัตว์นั้น ในภูมินั้น จักไม่ดับไปหรือ อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ใน อุปปาทขณะแห่งอกุศลวิปปยุตจิต และอสัญญสัตว์ ย่อมไม่เกิดขึ้นแต่อัพยากตธรรมของสัตว์ เหล่านั้น จักไม่ดับไปก็หาไม่ ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิตอกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ใน ภูมินั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น และอัพยากตธรรมก็จักไม่ดับไป หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักไม่ดับไปอกุศลธรรมของสัตว์ นั้น ในภูมินั้น ย่อมไม่เกิดขึ้น ถูกแล้ว

เล่มที่ ๓๙ ยมก ภาค ๒๙๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “กุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมเกิด อกุศลธรรมของสัตว์นั้น จักดับหรือ เป็นต้น …