[๓๖๘] กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด เคยเกิดขึ้นแล้วอกุศลธรรมของสัตว์ นั้น ในภูมินั้น จักดับไปหรือ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยอรหัตมรรค พระ อรหันต์ ผู้จักได้เฉพาะซึ่งอรหัตมรรค ในลำดับแห่งจิตใด เคยเกิดขึ้นแล้ว แต่อกุศลธรรมของ สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น จักดับไปก็หาไม่ กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ นอกนี้ ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕ เคยเกิดขึ้นแล้ว และอกุศลธรรมก็จักดับไป หรือว่า อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักดับไป กุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น เคยเกิดขึ้นแล้ว อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ชั้นสุทธาวาส ในเมื่อทุติยจิตเป็นไป อยู่ จักดับไป แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น เคยเกิดขึ้นแล้วก็หาไม่ อกุศลธรรม ของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์นอกนี้ ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕ จักดับไป และกุศลธรรม ก็เคยเกิดขึ้นแล้ว

[๓๖๙] กุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด เคยเกิดขึ้นแล้วอัพยากตธรรมของ สัตว์นั้น ในภูมินั้น จักดับไปหรือ ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นเคยเกิดขึ้นแล้ว แต่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น จักดับไปก็หาไม่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์นอกนี้ ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕เคยเกิดขึ้นแล้ว และอัพยากตธรรมก็จัก ดับไป หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักดับไป กุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น เคยเกิดขึ้นแล้ว อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ชั้นสุทธาวาส ในเมื่อทุติยจิตเป็น ไปอยู่ และอสัญญสัตว์ จักดับไป แต่กุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น เคยเกิดขึ้นแล้ว ก็หาไม่ อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นคือสัตว์นอกนี้ ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕ จักดับไป และกุศลธรรมก็เคยเกิดขึ้นแล้ว

[๓๗๐] อกุศลธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด เคยเกิดขึ้นแล้วอัพยากตธรรมของ สัตว์นั้น ในภูมินั้น จักดับไปหรือ ในภังคขณะแห่งปัจฉิมจิต อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น เคยเกิดขึ้นแล้ว แต่อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นจักดับไปก็หาไม่ อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์นอกนี้ ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕ เคยเกิดขึ้นแล้ว และอัพยากตธรรมก็จัก ดับไป หรือว่า อัพยากตธรรมของสัตว์ใด ในภูมิใด จักดับไปอกุศลธรรมของสัตว์นั้น ในภูมินั้น เคยเกิดขึ้นแล้ว อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ชั้นสุทธาวาส ในเมื่อทุติยจิตเป็น ไปอยู่ และอสัญญสัตว์จักดับไป แต่อกุศลธรรมของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น เคยเกิดขึ้นแล้ว ก็หาไม่ อัพยากตธรรมของสัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นคือสัตว์นอกนี้ ผู้มีขันธ์ ๔ ผู้มีขันธ์ ๕ จัก ดับไป และอกุศลธรรมก็เคยเกิดขึ้นแล้ว

เล่มที่ ๓๙ ยมก ภาค ๒๙๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “กุศลธรรมของสัตว์ใด ย่อมเกิด อกุศลธรรมของสัตว์นั้น จักดับหรือ เป็นต้น …