จะแสดงธรรมท่ามกลางสงฆ์ต้องได้รับอาราธนาก่อน
เล่มที่ ๔ · ข้อ ๑๖๘ · บรรทัด ๔๔๘๑
ถามพระวินัยท่ามกลางสงฆ์ต้องได้รับสมมติก่อน · วิธีสมมติเป็นผู้ถาม · กรรมวาจาสมมติตน · กรรมวาจาสมมติผู้อื่น · ถามพระวินัยต้องตรวจดูบริษัทก่อน · วิธีสมมติเป็นผู้วิสัชนา · กรรมวาจาสมมติตน · กรรมวาจาสมมติผู้อื่น · วิสัชนาพระวินัยต้องตรวจดูบริษัทก่อน · โจทก์ต้องขอโอกาสต่อจำเลย · ก่อนโ… คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรไทย ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
อนชฺฌิฏฺฐาติ อนาณตฺตา อยาจิตา วา ฯ อชฺเฌสนา เจตฺถ สงฺเฆน สมฺมตธมฺมชฺเฌสกายตฺตา วา สงฺฆตฺเถรายตฺตา วา ฯ ตสฺมึ ธมฺมชฺเฌสเก อสติ สงฺฆตฺเถรํ อาปุจฺฉิตฺวา วา เตน ยาจิโต วา ภาสิตุํ ลภติ ฯ สงฺฆตฺเถเรนาปิ สเจ วิหาเร พหู ธมฺมกถิกา โหนฺติ วารปฏิปาฏิยา วตฺตพฺพา ตฺวํ ธมฺมํ ภณ ธมฺมํ กเถหิ ธมฺมทานํ เทหีติ วา วุตฺเตน เตหิปิ วิธีหิ ธมฺโม ภาสิตพฺโพ ฯ โอสาเรหีติ วุตฺโต ปน โอสาเรตุเมว ลภติ กเถหีติ วุตฺโต กเถตุเมว สรภญฺญํ ภณาหีติ วุตฺโต สรภญฺญเมว ฯ สงฺฆตฺเถโรปิ จ อุจฺจตเร อาสเน นิสินฺโน ยาจิตุํ น ลภติ ฯ สเจ อุปชฺฌาโย เจว สทฺธิวิหาริโก จ โหนฺติ อุปชฺฌาโย จ ตํ อุจฺจาสเน นิสินฺโน ภณาหีติ วทติ สชฺฌายํ อธิฏฺฐหิตฺวา ภณิตพฺพํ ฯ สเจ ปเนตฺถ ทหรภิกฺขู โหนฺติ เตสํ ภณามีติ ภณิตพฺพํ ฯ สเจ วิหาเร สงฺฆตฺเถโร อตฺตโนเยว นิสฺสิตเก ภณาเปติ อญฺเญ มธุรภาณเกปิ นาชฺเฌสติ โส อญฺเญหิ วตฺตพฺโพ ภนฺเต อสุกนฺนาม ภณาเปมาติ ฯ สเจ ภณาเปถาติ วา วทติ ตุณฺหี วา โหติ ภณาเปตุํ วฏฺฏติ ฯ สเจ ปน ปฏิพาหติ น ภณาเปตพฺพํ ฯ ยทิ อนาคเตเยว สงฺฆตฺเถเร ธมฺมสฺสวนํ อารทฺธํ ปุน อาคเต ฐเปตฺวา อาปุจฺฉนกิจฺจํ นตฺถิ ฯ โอสาเรตฺวา ปน กเถนฺเตน อาปุจฺฉิตฺวา วา อฏฺฐเปตฺวาเยว วา กเถตพฺพํ ฯ กเถนฺตสฺส ปุน อาคเตปิ เอเสว นโย ฯ
อุปนิสินฺนกถายปิ สงฺฆตฺเถโรว สามี ตสฺมา เตน สยํ วา กเถตพฺพํ อญฺโญ วา ภิกฺขุ กเถหีติ วตฺตพฺโพ โน จ โข อุจฺจตเร อาสเน นิสินฺเนน ฯ มนุสฺสานมฺปน ภณาหีติ วตฺตุํ วฏฺฏติ ฯ มนุสฺสา อตฺตโน ชานนกํ ภิกฺขุํ ปุจฺฉนฺติ เตน เถรํ อาปุจฺฉิตฺวา กเถตพฺพํ ฯ สเจ สงฺฆตฺเถโร ภนฺเต อิเม ปญฺหํ มํ ปุจฺฉนฺตีติ ปุฏฺโฐ กเถหีติ วา ภณติ ตุณฺหี วา โหติ กเถตุํ วฏฺฏติ ฯ อนฺตรฆเร อนุโมทนาทีสุปิ เอเสว นโย ฯ สเจ สงฺฆตฺเถโร วิหาเร วา อนฺตรฆเร วา มํ อนาปุจฺฉิตฺวาปิ กเถยฺยาสีติ อนุชานาติ ลทฺธกปฺปิยํ โหติ สพฺพตฺถ วตฺตุํ วฏฺฏติ ฯ สชฺฌายํ กโรนฺเตนาปิ เถโร อาปุจฺฉิตพฺโพเยว ฯ เอกํ อาปุจฺฉิตฺวา สชฺฌายนฺตสฺส อปโร อาคจฺฉติ ปุน อาปุจฺฉนกิจฺจํ นตฺถิ ฯ สเจ วิสฺสมิสฺสามีติ อาโภคํ กตฺวา ฐิตสฺส อาคจฺฉติ ปุน อารภนฺเตน อาปุจฺฉิตพฺพํ ฯ สงฺฆตฺเถเร อนาคเตเยว อารทฺธํ สชฺฌายนฺตสฺสาปิ เอเสว นโย ฯ เอเกน สงฺฆตฺเถเรน มํ อนาปุจฺฉิตฺวาปิ ยถาสุขํ สชฺฌายาหีติ อนุญฺญาเตน ยถาสุขํ สชฺฌายิตุํ วฏฺฏติ ฯ อญฺญสฺมึ ปน อาคเต ตํ อาปุจฺฉิตฺวาว สชฺฌายิตพฺพํ ฯ
{๑๕๑} อตฺตนา วา อตฺตานํ สมฺมนฺนิตพฺพนฺติ อตฺตนา วา อตฺตา สมฺมนฺนิตพฺโพ ฯ ปุจฺฉนฺเตน ปน ปริสํ โอโลเกตฺวา สเจ อตฺตโน อุปทฺทโว นตฺถิ วินโย ปุจฺฉิตพฺโพ ฯ {๑๕๓} กเตปิ โอกาเส ปุคฺคลํ ตุลยิตฺวาติ อตฺถิ นุโข เม อิโต อุปทฺทโว นตฺถีติ เอวํ อุปปริกฺขิตฺวา ฯ ปุคฺคลํ ตุลยิตฺวา โอกาสํ กาตุนฺติ ภูตเมว นุโข อาปตฺตึ วทติ อภูตนฺติ เอวํ อุปปริกฺขิตฺวา โอกาสํ กาตุํ อนุชานามีติ อตฺโถ ฯ ปุรมฺหากนฺติ ปฐมํ อมฺหากํ ฯ ปฏิกจฺเจวาติ ปฐมตรเมว ฯ {๑๕๔} อธมฺมกมฺมํ วุตฺตนยเมว ฯ ปฏิกฺโกสิตุนฺติ นิวาเรตุํ ฯ ทิฏฺฐิมฺปิ อาวิกาตุนฺติ อธมฺมกมฺมํ อิทํ น เม ตํ ขมตีติ เอวํ อญฺญสฺส สนฺติเก อตฺตโน ทิฏฺฐึ ปกาสิตุํ ฯ จตูหิ ปญฺจหีติอาทิ เตสํ อนุปทฺทวตฺถาย วุตฺตํ ฯ สญฺจิจฺจ น สาเวนฺตีติ ยถา น สุณนฺติ เอวํ ภณิสฺสามาติ สญฺจิจฺจ สณิกํ อุทฺทิสนฺติ ฯ
{๑๕๕} เถราธิกนฺติ เถราธีนํ เถรายตฺตํ ภวิตุนฺติ อตฺโถ ฯ เถราเธยฺยนฺติปิ ปาโฐ ฯ ตสฺมา เถเรน สยํ วา อุทฺทิสิตพฺพํ อญฺโญ วา อชฺเฌสิตพฺโพ ฯ อชฺเฌสนวิธานญฺเจตฺถ ธมฺมชฺเฌสเน วุตฺตนยเมว ฯ โส น
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๓ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด