{๑๐๕} เยน กปิลวตฺถุ เตน จาริกํ ปกฺกามีติ เอตฺถ อยํ อนุปุพฺพี- กถา สุทฺโธทนมหาราชา กิร โพธิสตฺตสฺส อภินิกฺขมนทิวสโต ปฏฺฐาย มม ปุตฺโต พุทฺโธ ภวิสฺสามีติ นิกฺขนฺโต ชาโต นุโข พุทฺโธ โนติ ปวตฺติสวนตฺถํ โอหิตโสโตว วิหรติ ฯ โล ภควโต ปธานจริยญฺจ สมฺโพธิญฺจ ธมฺมจกฺกปฺปวตฺตนาทีนิ จ สุณนฺโต อิทานิ กิร เม ปุตฺโต ราชคหํ อุปนิสฺสาย วิหรตีติ สุตฺวา เอกํ อมจฺจํ อาณาเปสิ อหํ ตาต วุฑฺโฒ มหลฺลโก สาธุ เม ชีวนฺตสฺเสว ปุตฺตํ ทสฺเสหีติ ฯ โส สาธูติ ปฏิสฺสุณิตฺวา ปุริสสหสฺสปริวาโร ราชคหํ คนฺตฺวา ภควโต ปาเท วนฺทิตฺวา นิสีทิ ฯ อถสฺส ภควา ธมฺมกถํ กเถสิ ฯ โส ปสีทิตฺวา ปพฺพชฺชญฺเจว อุปสมฺปทญฺจ ยาจิ ฯ ตโต นํ ภควา เอหิภิกฺขุปสมฺปทาย อุปสมฺปาเทสิ ฯ โส สปริโส อรหตฺตํ ปตฺวา ตตฺเถว ผลสมาปตฺติสุขํ อนุภวมาโน วิหาสิ ฯ ราชา เตเนว อุปาเยน อปเรปิ อฏฺฐ ทูเต ปหิณิ ฯ เตปิ สพฺเพ สปริสา ตเถว อรหตฺตํ ปตฺวาว ตตฺเถว วิหรึสุ ฯ อิมินา นาม การเณน เต นาคจฺฉนฺตีติ รญฺโญ โกจิ ปวตฺติ- มตฺตมฺปิ อาโรเจนฺโต นตฺถิ ฯ อถ ราชา โพธิสตฺเตน สทฺธึ เอกทิวเส ชาตํ กาฬุทายึ นาม อมจฺจํ ปหิณิตุกาโม ปุริมนเยเนว ยาจิ ฯ โส สเจ อหํ ปพฺพชิตุํ ลภามิ ทสฺเสสฺสามีติ อาห ฯ ตํ ราชา ปพฺพชิตฺวาปิ เม ปุตฺตํ ทสฺเสหีติ ปหิณิ ฯ โสปิ ปุริสสหสฺสปริวาโร คนฺตฺวา ตเถว สปริโส อรหตฺตํ ปาปุณิ ฯ โส เอกทิวสํ สมฺภเตสุ สพฺพสสฺเสสุ วิสฺสฏฺฐกมฺมนฺเตสุ ชานปทมนุสฺเสสุ ปุปฺผิเตสุ ถลชชลชปุปฺเผสุ ปฏิปชฺชนกฺขเม มคฺเค ภควนฺตํ วนฺทิตฺวา สฏฺฐิมตฺตาหิ คาถาหิ คมนวณฺณํ วณฺเณสิ ฯ ภควา กิเมตนฺติ ปุจฺฉิ ฯ ภนฺเต ตุมฺหากํ ปิตา สุทฺโธทนมหาราชา มหลฺลโกมฺหิ ชีวนฺตสฺเสว เม ปุตฺตํ ทสฺเสหีติ มํ เปเสสิ สาธุ ภนฺเต ภควา ญาตกานํ สงฺคหํ กโรตุ กาโลทานิ จาริกํ ปกฺกมิตุนฺติ ฯ เตนหิ สงฺฆสฺส อาโรเจหิ ภิกฺขู คมิยวตฺตํ ปูเรสฺสนฺตีติ ฯ สาธุ ภนฺเตติ เถโร ตถา อกาสิ ฯ ภควา องฺคมคธวาสีนํ กุลปุตฺตานํ ทสหิ สหสฺเสหิ กปิลวตฺถุวาสีนํ ทสหิ สหสฺเสหีติ สพฺเพเหว วีสติสหสฺเสหิ ขีณาสเวหิ ปริวุโต ราชคหา นิกฺขมิตฺวา ราชคหโต สฏฺฐิโยชนิกํ กปิลวตฺถุํ ทิวเส โยชนํ คจฺฉนฺโต ทฺวีหิ มาเสหิ ปาปุณิสฺสามีติ อตุริตจาริกํ ปกฺกามิ ฯ เตน วุตฺตํ เยน กปิลวตฺถุ เตน จาริกํ ปกฺกามีติ ฯ เอวํ ปกฺกนฺเต จ ภควาติ อุทายิตฺเถโร นิกฺขนฺต- ทิวสโต ปฏฺฐาย สุทฺโธทนมหาราชสฺส เคเห ภตฺตกิจฺจํ กโรติ ฯ ราชา เถรํ ปริวิสิตฺวา ปตฺตํ คนฺธจุณฺเณน อุพฺพฏฺเฏตฺวา อุตฺตม- โภชนสฺส ปูเรตฺวา ภควโต ทสฺสถาติ เถรสฺส หตฺเถ ฐเปสิ ฯ เถโรปิ ตเถว กโรติ ฯ อิติ ภควา อนฺตรามคฺเค รญฺโญเยว ปิณฺฑปาตํ ปริภุญฺชิ ฯ เถโรปิ ภตฺตกิจฺจาวสาเน ทิวเส ทิวเส รญฺโญ อาโรเจสิ อชฺช เอตฺตกํ ภควา อาคโตติ พุทฺธคุณ- ปฏิสํยุตฺตาย จ กถาย สากิยานํ ภควติ สทฺธํ อุปฺปาเทสิ ฯ เตเนว นํ ภควา เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวกานํ ภิกฺขูนํ กุลปฺปสาทกานํ ยทิทํ กาฬุทายีติ เอตทคฺเค ฐเปสิ ฯ สากิยาปิ โข อนุปฺปตฺเต ภควติ อมฺหากํ ญาติเสฏฺฐํ ปสฺสิสฺสามาติ สนฺนิปติตฺวา ภควโต วสนฏฺฐานํ วีมํสมานา นิโคฺรธสกฺกสฺส อาราโม รมณีโยติ สลฺลกฺเขตฺวา ตตฺถ สพฺพํ ปฏิชคฺคนวิธึ กาเรตฺวา คนฺธปุปฺผหตฺถา ปจฺจุคฺคมนํ กโรนฺตา สพฺพาลงฺการปฏิมณฺฑิเต ทหเร นาครทารเก จ นาครทาริกาโย จ ปฐมํ ปหิณึสุ ตโต ราชกุมาเร จ ราชกุมาริโย จ เตสํ อนนฺตรา สามํ คนฺตฺวา ปุปฺผจุณฺณาทีหิ ปูชยมานา ภควนฺตํ คเหตฺวา นิโคฺรธารามเมว อคมํสุ ฯ ตตฺร ภควา วีสติสหสฺสขีณาสวปริวุโต ปญฺญตฺตปวรพุทฺธาสเน นิสีทิ ฯ สากิยา มานชาติกา มานตฺถทฺธา ฯ เต สิทฺธตฺถกุมาโร อมฺเหหิ ทหรทหโร อมฺหากํ กนิฏฺโฐ ภาคิเนยฺโย ปุตฺโต นตฺตาติ จินฺเตตฺวา ทหรทหเร ราชกุมาเร อาหํสุ ตุมฺเห วนฺทถ มยํ ตุมฺหากํ ปิฏฺฐิโต นิสีทิสฺสามาติ ฯ เตสุ เอวํ นิสินฺเนสุ ภควา เตสํ อชฺฌาสยํ โอโลเกตฺวา น มํ ญาตี วนฺทนฺติ หนฺททานิ เต วนฺทาเปสฺสามีติ อภิญฺญาปาทกํ จตุตฺถชฺฌานํ สมาปชฺชิตฺวา วุฏฺฐาย อิทฺธิยา อากาสํ อพฺภุคฺคนฺตฺวา เตสํ สีเส ปาทปํสุํ โอกีรมาโน วิย คณฺฑามฺพรุกฺขมูเล ยมกปาฏิหาริยสทิสํ ปาฏิหาริยมกาสิ ฯ ราชา ตํ อจฺฉริยํ ทิสฺวา อาห ภควา ตุมฺหากํ มงฺคลทิวเส พฺราหฺมณสฺส วนฺทนตฺถํ อุปนีตานํ ปาเท โว ปริวตฺเตตฺวา พฺราหฺมณสฺส มตฺถเก ปติฏฺฐิเต ทิสฺวาปิ อหํ ตุมฺเห วนฺทึ อยํ เม ปฐมวนฺทนา วปฺปมงฺคลทิวเส ชมฺพูฉายาย สิริสยเน นิปนฺนานํ โว ชมฺพูฉายาย อปริวตฺตนํ ทิสฺวาปิ ปาเท วนฺทึ อยํ เม ทุติยวนฺทนา อิทานิ อิมํ อทิฏฺฐปุพฺพํ ปาฏิหาริยํ ทิสฺวาปิ ตุมฺหากํ ปาเท วนฺทามิ อยํ เม ตติยวนฺทนาติ ฯ