ตตฺถ อุรุเวลายนฺติ มหาเวลายํ มหนฺเต วาลิกราสิมฺหีติ อตฺโถ ฯ อถวา อุรูติ วาลิกา วุจฺจติ เวลาติ มริยาทา เวลาติกฺกมนเหตุ อาหฏา อุรุ อุรุเวลาติ เอวํ เจตฺถ อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ ฯ อตีเต กิร อนุปฺปนฺเน พุทฺเธ ทสสหสฺสา กุลปุตฺตา ตาปสปพฺพชฺชํ ปพฺพชิตฺวา ตสฺมึ ปเทเส วิหรนฺตา เอกทิวสํ สนฺนิปติตฺวา กติกวตฺตํ อกํสุ กายกมฺมวจีกมฺมานิ นาม ปเรสํปิ ปากฏานิ โหนฺติ มโนกมฺมํ ปน อปากฏํ ตสฺมา โย กามวิตกฺกํ วา พฺยาปาทวิตกฺกํ วา วิหึสาวิตกฺกํ วา วิตกฺเกติ ตสฺส อญฺโญ โจทโก นาม นตฺถิ โส อตฺตนาว อตฺตานํ โจเทตฺวา ปตฺตปูเฏน วาลิกํ อาหริตฺวา อิมสฺมึ ฐาเน อากีรตุ อิทมสฺส ทณฺฑกมฺมนฺติ ฯ ตโต ปฏฺฐาย โย ตาทิสํ วิตกฺกํ วิตกฺเกติ โส ตตฺถ ปตฺตปูเฏน วาลิกํ อากีรติ ฯ เอวํ ตตฺถ อนุกฺกเมน มหาวาลิกราสิ ชาโต ฯ ตโต นํ ปจฺฉิมา ชนตา ปริกฺขิปิตฺวา เจติยฏฺฐานมกาสิ ฯ ตํ สนฺธาย วุตฺตํ อุรุเวลายนฺติ มหาเวลายํ มหนฺเต วาลิกราสิมฺหีติ อตฺโถติ ฯ ตเมว สนฺธาย วุตฺตํ อถวา อุรูติ วาลิกา วุจฺจติ เวลาติ มริยาทา เวลาติกฺกมนเหตุ อาหฏา อุรุ อุรุเวลาติ เอวํ เจตฺถ อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพติ ฯ โพธิรุกฺขมูเลติ โพธิ วุจฺจติ จตูสุ มคฺเคสุ ญาณํ ตํ โพธึ ภควา เอตฺถ ปตฺโตติ รุกฺโขปิ โพธิรุกฺโขเตฺวว นามํ ลภิ ตสฺส โพธิรุกฺขสฺส มูเล โพธิรุกฺขมูเล ฯ ปฐมาภิสมฺพุทฺโธติ ปฐมํ อภิสมฺพุทฺโธ อภิสมฺพุทฺโธ หุตฺวา สพฺพปฐมํเยวาติ อตฺโถ ฯ เอกปลฺลงฺเกนาติ สกึปิ อนุฏฺฐหิตฺวา ยถาอาภุชิเตน เอเกเนว ปลฺลงฺเกน ฯ วิมุตฺติสุขปฏิสํเวทีติ วิมุตฺติสุขํ ผลสมาปตฺติสุขํ ปฏิสํเวทิยมาโน ฯ

ปฏิจฺจสมุปฺปาทนฺติ ปจฺจยาการํ ฯ ปจฺจยากาโร หิ อญฺญมญฺญํ ปฏิจฺจ สหิเต ธมฺเม อุปฺปาเทตีติ ปฏิจฺจสมุปฺปาโทติ วุจฺจติ ฯ อยเมตฺถ สงฺเขโป ฯ วิตฺถาโร ปน สพฺพาการสมฺปนฺนํ วินิจฺฉยํ อิจฺฉนฺเตน วิสุทฺธิมคฺคโต จ มหาปกรณโต จ คเหตพฺโพ ฯ อนุโลมปฏิโลมนฺติ อนุโลมญฺจ ปฏิโลมญฺจ อนุโลมปฏิโลมํ ฯ ตตฺถ อวิชฺชาปจฺจยา สงฺขาราติอาทินา นเยน วุตฺโต อวิชฺชาทิโก ปจฺจยากาโร อตฺตนา กตฺตพฺพกิจฺจกรณโต อนุโลโมติ วุจฺจติ อวิชฺชายเตฺวว อเสสวิราคนิโรธา สงฺขารนิโรโธติอาทินา นเยน วุตฺโต เสฺวว อนุปฺปาทนิโรเธน นิรุชฺฌมาโน ตํ กิจฺจํ น กโรตีติ ตสฺส อกรณโต ปฏิโลโมติ วุจฺจติ ปุริมนเยเนว วา วุตฺโต ปวตฺติยา อนุโลโม อิตโร ตสฺสา ปฏิโลโมติ เอวเมวเมตฺถ อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ ฯ อาทิโต ปน ปฏฺฐาย ยาว อนฺตํ อนฺตโต จ ปฏฺฐาย ยาว อาทึ ปาเปตฺวา อวุตฺตตฺตา อิโต อญฺเญนตฺเถเนตฺถ อนุโลมปฏิโลมตา น ยุชฺชติ ฯ