อิทานิ ยา สา ภควตา พาราณสิยํ ตีหิ สรณคมเนหิ ปพฺพชฺชา จ อุปสมฺปทา จ อนุญฺญาตา ตโต ยสฺมา อุปสมฺปทํ ปฏิกฺขิปิตฺวา ครุภาเว ฐเปตฺวา ญตฺติจตุตฺเถน กมฺเมน อุปสมฺปทา อนุญฺญาตา ปพฺพชฺชา ปน เนว ปฏิกฺขิตฺตา น ปุน อนุญฺญาตา ตสฺมา อนาคเต ภิกฺขูนํ วิมติ อุปฺปชฺชิสฺสติ อยํ ปพฺพชฺชา นาม ปุพฺเพ อุปสมฺปทาสทิสา กึ นุ โข อิทานิปิ อุปสมฺปทา วิย กมฺมวาจาย เอว กตฺตพฺพา อุทาหุ สรณคมเนหีติ อิมญฺจ ปนตฺถํ วิทิตฺวา ภควา ปุน ตีหิ สรณคมเนหิ สามเณรปพฺพชฺชํ อนุชานิตุกาโม ตสฺมา ธมฺมเสนาปติ ตํ ภควโต อชฺฌาสยํ วิทิตฺวา ภควนฺตํ ปุน ปพฺพชฺชํ อนุชานาเปตุกาโม อาห กถาหํ ภนฺเต ราหุลกุมารํ ปพฺพาเชมีติ ฯ อถโข อายสฺมา สารีปุตฺโต ราหุลกุมารํ ปพฺพาเชสีติ กุมารสฺส มหาโมคฺคลฺลานตฺเถโร เกเส ฉินฺทิตฺวา กาสายานิ ทตฺวา สารีปุตฺโต สรณานิ อทาสิ ฯ มหากสฺสปตฺเถโร โอวาทาจริโย อโหสิ ฯ ยสฺมา ปน อุปชฺฌาย- มูลกา ปพฺพชฺชา จ อุปสมฺปทา จ อุปชฺฌาโยว ตตฺถ อิสฺสโร น อาจริโย ตสฺมา วุตฺตํ อถโข อายสฺมา สารีปุตฺโต ราหุลกุมารํ ปพฺพาเชสีติ ฯ เอวํ กุมาโร ปพฺพชิโตติ สุตฺวา อุปฺปนฺนสํเวเคน หทเยน อถโข สุทฺโธทโน สกฺโกติ สพฺพํ วตฺตพฺพํ ฯ ตตฺถ ยสฺมา อุญฺฉาจริยาย ชีวโต ปพฺพชิตสฺส อวิเสเสน วรํ ยาจามีติ วุตฺเต ยาจสฺสูติ วจนํ อปฺปฏิรูปํ น จ พุทฺธานํ อาจิณฺณํ ตสฺมา อติกฺกนฺตวรา โข โคตม ตถาคตาติ วุตฺตํ ฯ ยญฺจ ภนฺเต กปฺปติ ยญฺจ อนวชฺชนฺติ ยํ ตุมฺหากญฺเจว ทาตุํ กปฺปติ อนวชฺชญฺจ โหติ มม สมฺปฏิจฺฉนปฺปจฺจยา วญฺญูหิ น ครหิตพฺพํ ตํ ยาจามีติ อตฺโถ ฯ ตถา นนฺเท อธิมตฺตํ ราหุเลติ ยเถว กิร โพธิสตฺตํ เอวํ นนฺทมฺปิ ราหุลมฺปิ มงฺคลทิวเส เนมิตฺตกา จกฺกวตฺติ ภวิสฺสตีติ พฺยากรึสุ ฯ อถ ราชา ปุตฺตสฺส จกฺกวตฺติสิรึ ปสฺสิสฺสามีติ อุสฺสาหชาโต ภควโต ปพฺพชฺชาย มหนฺตํ อิจฺฉาวิฆาตํ ปาปุณิ ฯ ตโต นนฺทสฺส จกฺกวตฺติสิรึ ปสฺสิสฺสามีติ อุสฺสาหํ ชเนสิ ฯ ตมฺปิ ภควา ปพฺพาเชสิ ฯ อิติ ตมฺปิ ทุกฺขํ อธิวาเสตฺวา อิทานิ ราหุลสฺส จกฺกวตฺติสิรึ ปสฺสิสฺสามีติ อุสฺสาหํ ชเนสิ ฯ ตมฺปิ ภควา ปพฺพาเชสิ ฯ เตนสฺส อิทานิ กุลวํโสปิ ปจฺฉินฺโน กุโต จกฺกวตฺติสิรีติ อธิกตรํ ทุกฺขํ อุปฺปชฺชิ ฯ เตน วุตฺตํ ตถา นนฺเท อธิมตฺตํ ราหุเลติ ฯ รญฺโญ ปน อิโต ปจฺฉา อนาคามิผลปฺปตฺติ เวทิตพฺพา ฯ สาธุ ภนฺเต อยฺยาติ อิทํ กสฺมา อาห ฯ โส กิร จินฺเตสิ ยตฺร หิ นาม อหมฺปิ พุทฺธมามโก ธมฺมมามโก สงฺฆมามโก สมาโน อตฺตโน ปิตรา ปุตฺเต ปพฺพาชิยมาเน ญาติวิโยคทุกฺขํ อธิวาเสตุํ น สกฺโกมิ อญฺเญ ชนา ปุตฺตนตฺตเกสุ ปพฺพชนฺเตสุ กถํ อธิวาเสสฺสนฺติ ตสฺมา อญฺเญสมฺปิ ตาว เอวรูปํ ทุกฺขํ มา อโหสีติ อาห ฯ ภควา สาสเน นิยฺยานิกการณํ ราชา วทตีติ ธมฺมกถํ กตฺวา น ภิกฺขเว อนนุญฺญาโต มาตาปิตูหิ ปุตฺโต ปพฺพาเชตพฺโพติ สิกฺขาปทํ ปญฺญาเปสิ ฯ ตตฺถ มาตาปิตูหีติ ชนนีชนเก สนฺธาย วุตฺตํ ฯ สเจ เทฺว อตฺถิ เทฺวปิ อาปุจฺฉิตพฺพา ฯ สเจ ปิตา มโต โหติ มาตา วา โย ชีวติ โส อาปุจฺฉิตพฺโพ ฯ ปพฺพชิตาปิ อาปุจฺฉิตพฺพาว ฯ อาปุจฺฉนฺเตน สยํ วา คนฺตฺวา อาปุจฺฉิตพฺพํ อญฺโญ วา เปเสตพฺโพ โสเอว วา เปเสตพฺโพ คจฺฉ มาตาปิตโร อาปุจฺฉิตฺวา เอหีติ ฯ สเจ อนุญฺญาโตมฺหีติ วทติ สทฺทหนฺเตน ปพฺพาเชตพฺโพ ฯ ปิตา สยํ ปพฺพชิโต ปุตฺตมฺปิ ปพฺพาเชตุกาโม โหติ มาตรํ อาปุจฺฉิตฺวาว ปพฺพาเชตุ ฯ มาตา วา ธีตรํ ปพฺพาเชตุกามา ปิตรํ อาปุจฺฉิตฺวาว ปพฺพาเชตุ ฯ ปิตา ปุตฺตทาเรน อนตฺถิโก ปลายิ ฯ มาตา อิมํ ปพฺพาเชถาติ ปุตฺตํ ภิกฺขูนํ เทติ ปิตาสฺส กุหินฺติ วุตฺเต จิตฺตเกฬิยํ กีฬิตุํ ปลาโตติ วทติ ตํ ปพฺพาเชตุํ วฏฺฏติ ฯ มาตา เกนจิ ปุริเสน สทฺธึ ปลาตา โหติ ฯ ปิตา ปน ปพฺพาเชถาติ เทติ ฯ เอตฺถาปิ เอเสว นโย ฯ ปิตา วิปฺปวุตฺโถ โหติ ฯ มาตา ปุตฺตํ ปพฺพาเชถาติ อนุชานาติ ปิตาสฺส กุหินฺติ วุตฺเต กึ ตุมฺหากํ ปิตรา อหํ ชานิสฺสามีติ วทติ ปพฺพาเชตุํ วฏฺฏตีติ กุรุนฺทิยํ วุตฺตํ ฯ มาตาปิตโร มตา ทารโก จูฬมาตาทีนํ สนฺติเก สํวฑฺโฒ ตสฺมึ ปพฺพาชิยมาเน ตํ นิสฺสาย ญาตกา กลหํ วา กโรนฺติ ขียนฺติ วา ตสฺมา วิวาทุปจฺเฉทนตฺถํ อาปุจฺฉิตฺวาว ปพฺพาเชตพฺโพ ฯ อนาปุจฺฉา ปพฺพาเชนฺตสฺส ปน อาปตฺติ นตฺถิ ฯ ทหรกาเล คเหตฺวา โปสนกา มาตาปิตโร นาม โหนฺติ ฯ เตสุปิ เอเสว นโย ฯ ปุตฺโต อตฺตานํ นิสฺสาย ชีวติ น มาตาปิตโร สเจปิ ราชา โหติ อาปุจฺฉิตฺวาว ปพฺพาเชตพฺโพ ฯ มาตาปิตูหิ อนุญฺญาโต ปพฺพชิตฺวา ปุน วิพฺภมติ สเจปิ สตฺตกฺขตฺตุํ ปพฺพชิตฺวา วิพฺภมติ อาคตาคตกาเล ปุนปฺปุนํ อาปุจฺฉิตฺวาว ปพฺพาเชตพฺโพ ฯ สเจ เอวํ วทนฺติ อยํ วิพฺภมิตฺวา เคหํ อาคโต อมฺหากํ กมฺมํ น กโรติ ปพฺพชิตฺวา ตุมฺหากํ วตฺตํ น ปูเรติ นตฺถิ อิมสฺส อาปุจฺฉนกิจฺจํ อาคตาคตํ นํ ปพฺพาเชยฺยาถาติ เอวํ นิสฺสฏฺฐํ ปุน อนาปุจฺฉาปิ ปพฺพาเชตุํ วฏฺฏติ ฯ โยปิ ทหรกาเลเยว อยํ ตุมฺหากํ ทินฺโน ยทา อิจฺฉถ ตทา ปพฺพาเชยฺยาถาติ เอวํ ทินฺโน โหติ โสปิ อาคตาคโต ปุน อาปุจฺฉิตฺวาว ปพฺพาเชตพฺโพ ฯ ยมฺปน ทหรกาเลเยว อิมํ ภนฺเต ปพฺพาเชยฺยาถาติ อนุชานิตฺวา ปจฺฉา วุฑฺฒิปฺปตฺตกาเล นานุชานนฺติ ฯ อยํ น อนาปุจฺฉา ปพฺพาเชตพฺโพ ฯ เอโก มาตาปิตูหิ สทฺธึ ภณฺฑิตฺวา ปพฺพาเชถ มนฺติ อาคจฺฉติ ฯ อาปุจฺฉิตฺวา เอหีติ จ วุตฺโต นาหํ คจฺฉามิ สเจ มํ น ปพฺพาเชถ วิหารํ วา ฌาเปมิ สตฺเถน วา ตุมฺเห ปหรามิ ตุมฺหากํ ญาตกอุปฏฺฐากานํ วา อารามจฺเฉทนาทีหิ อนตฺถํ อุปฺปาเทมิ รุกฺขา วา ปติตฺวา มรามิ โจรมชฺฌํ วา ปวิสามิ เทสนฺตรํ วา คจฺฉามีติ วทติ ฯ ตํ ชีวิตสฺเสว รกฺขณตฺถาย ปพฺพาเชตุํ วฏฺฏติ ฯ สเจ ปนสฺส มาตาปิตโร อาคนฺตฺวา กสฺมา อมฺหากํ ปุตฺตํ ปพฺพาชยิตฺถาติ วทนฺติ เตสํ ตมตฺถํ อาโรเจตฺวา รกฺขณตฺถาย นํ ปพฺพาชยิมฺหา ปญฺญายถ ตุมฺเห ปุตฺเตนาติ วตฺตพฺพา ฯ รุกฺขา ปปติสฺสามีติ อารูหิตฺวา ปน หตฺถปาเท มุญฺจนฺตํ ปพฺพาเชตุํ วฏฺฏติเยว ฯ เอโก วิเทสํ คนฺตฺวา ปพฺพชฺชํ ยาจติ ฯ อาปุจฺฉิตฺวา เจ คโต ปพฺพาเชตพฺโพ ฯ โน เจ ทหรภิกฺขุํ เปเสตฺวา อาปุจฺฉาเปตฺวา ปพฺพาเชตพฺโพ ฯ อติทูรญฺเจ โหติ ปพฺพาเชตฺวาปิ ภิกฺขูหิ สทฺธึ เปเสตฺวา ทสฺเสตุํ วฏฺฏติ ฯ กุรุนฺทิยมฺปน วุตฺตํ สเจ ทูรํ โหติ มคฺโค จ มหากนฺตาโร คนฺตฺวา อาปุจฺฉิสฺสามีติ ปพฺพาเชตุํ วฏฺฏตีติ ฯ สเจ ปน มาตาปิตูนํ พหู ปุตฺตา โหนฺติ เอวญฺจ วทนฺติ ภนฺเต เอเตสํ ทารกานํ ยํ อิจฺฉถ ตํ ปพฺพาเชยฺยาถาติ ทารเก วีมํสิตฺวา ยํ อิจฺฉติ โส ปพฺพาเชตพฺโพ สเจปิ สกเลน กุเลน วา คาเมน วา อนุญฺญาตํ โหติ ภนฺเต อิมสฺมึ กุเล วา คาเม วา ยํ อิจฺฉถ ตํ ปพฺพาเชยฺยาถาติ ยํ อิจฺฉติ โส ปพฺพาเชตพฺโพติ ฯ