{๑๗๓} วคฺคาสมคฺคสญฺญิโนปณฺณรสเก เต ชานนฺตีติ ปพฺพเต วา ถเล วา ฐิตา สีมํ โอกฺกนฺเต วา โอกฺกมนฺเต วา ปสฺสนฺติ ฯ สมคฺคสญฺญิโน ปน อญาเญน วา อาคตา ภวิสฺสนฺตีติ สญฺญาย วา โหนฺติ ฯ เวมติกปณฺณรสกํ อุตฺตานตฺถเมว ฯ {๑๗๕} กุกฺกุจฺจปกต- ปณฺณรสเก ยถา อิจฺฉาย อภิภูโต อิจฺฉาปกโตติ วุจฺจติ เอวํ ปุพฺพภาเค สนฺนิฏฺฐานํ กตฺวาปิ กรณกฺขเณ อกปฺปิเย กปฺปิย- สญฺญิตาสงฺขาเตน กุกฺกุจฺเจน อภิภูตา กุกฺกุจฺจปกตาติ เวทิตพฺพา ฯ

{๑๗๖} เภทปุเรกฺขารปณฺณรสเก อกุสลพลวตาย ถุลฺลจฺจยํ วุตฺตํ ฯ {๑๗๗} อาวาสิเกน อาคนฺตุกเปยฺยาเล ยถา ปุริเม อาวาสิเกน อาวาสิกเปยฺยาเล เต น ชานนฺติ อตฺถญฺเญ อาวาสิกาติอาทิ วุตฺตํ เอวํ เต น ชานนฺติ อตฺถญฺเญ อาคนฺตุกาติอาทินา นเยน สพฺพํ เวทิตพฺพํ ฯ อาคนฺตุเกน อาวาสิกเปยฺยาเล ปน ยถา ปุริมเปยฺยาเล อาวาสิกา ภิกฺขู สนฺนิปตนฺตีติ อาคตํ เอวํ อาคนฺตุกา ภิกฺขู สนฺนิปตนฺตีติ อาเนตพฺพํ ฯ อาคนฺตุเก อาคนฺตุกเปยฺยาโล ปน อุภยปเทสุ อาคนฺตุกวเสน โยเชตพฺโพติ ฯ

{๑๗๘} อาวาสิกานํ ภิกฺขูนํ จาตุทฺทโส โหติ อาคนฺตุกานํ ปณฺณรโสติ เอตฺถ เยสํ ปณฺณรโส เต ติโรรฏฺฐโต วา อาคตา อตีตํ วา อุโปสถํ จาตุทฺทสิกํ อกํสูติ เวทิตพฺพา ฯ อาวาสิกานํ อนุวตฺติ- ตพฺพนฺติ อาวาสิเกหิ อชฺชุโปสโถ จาตุทฺทโสติ ปุพฺพกิจฺเจ กยิรมาเน อนุวตฺติตพฺพํ น ปฏิกฺโกสิตพฺพํ ฯ นากามา ทาตพฺพาติ น อนิจฺฉาย ทาตพฺพา ฯ {๑๗๙} อาวาสิกาการนฺติ อาวาสิกานํ อาการํ อาจารนฺติ อตฺโถ ฯ เอส นโย สพฺพตฺถ ฯ อากาโร นาม เยน เตสํ วตฺตสมฺปนฺนา วา น วาติ อาจารสณฺฐานํ คยฺหติ ฯ ลิงฺคํ นาม ยํ เต ตตฺถ ตตฺถ ลีเน คมยติ อทิสฺสมาเนปิ ชานาเปตีติ อตฺโถ ฯ นิมิตฺตํ นาม ยํ ทิสฺวา เต อตฺถีติ ญายนฺติ ฯ อุทฺเทโส นาม เยน เต เอวรูปปริกฺขาราติ อุทฺทิสฺสนฺติ อปเทสํ ลภนฺตีติ อตฺโถ ฯ สพฺพเมตํ สุปญฺญตฺตมญฺจปีฐาทีนญฺเจว ปทสทฺทาทีนญฺจ อธิวจนํ ฯ ยถาโยคํ ปน โยเชตพฺพํ ฯ อาคนฺตุกา- การาทีสุปิ เอเสว นโย ฯ ตตฺถ อญฺญาตกนฺติ อญฺเญสํ สนฺตกํ ฯ ปาทานํ โธตํ อุทกนิสฺเสกนฺติ ปาทานํ โธตานํ อุทกนิสฺเสกํ ฯ พหุวจนสฺส เอกวจนํ เวทิตพฺพํ ฯ ปาทานํ โธตอุทกนิสฺเสกนฺติ วา ปาโฐ ฯ ปาทานํ โธวนอุทกนิสฺเสกนฺติ อตฺโถ ฯ

{๑๘๐} นานาสํวาสกาทิวตฺถูสุ สมานสํวาสกทิฏฺฐินฺติ สมานสํวาสกา เอเตติ ทิฏฺฐึ ฯ น ปุจฺฉนฺตีติ เตสํ ลทฺธึ น ปุจฺฉนฺติ อปุจฺฉิตฺวาว วตฺตปฏิวตฺตํ กตฺวา เอกโต อุโปสถํ กโรนฺติ ฯ นาภิวิตรนฺตีติ นานาสํวาสกภาวํ มทฺทิตุํ อภิภวิตุํ น สกฺโกนฺติ ตํ ทิฏฺฐึ น นิสฺสชฺชาเปนฺตีติ อตฺโถ ฯ {๑๘๑} สภิกฺขุกา อาวาสาติ ยสฺมึ อาวาเส อุโปสถการกา ภิกฺขู อตฺถิ ตมฺหา อาวาสา ยํ น สกฺโกติ ตทเหว คนฺตุํ โส อาวาโส อุโปสถํ อกตฺวา น คนฺตพฺโพ ฯ อญฺญตฺร สงฺเฆนาติ สงฺฆปโหนเกหิ ภิกฺขูหิ วินา ฯ อญฺญตฺร อนฺตรายาติ ปุพฺเพ วุตฺตํ ทสวิธมนฺตรายํ วินา ฯ สพฺพนฺติเมน ปน ปริจฺเฉเทน อตฺตจตุตฺเถน วา อตฺตปญฺจเมน วา อนฺตราเยปิ วา สติ คนฺตุํ วฏฺฏติ ฯ อนาวาโสติ นวกมฺมสาลาทิโก โยโกจิ ปเทโส ฯ ยถา จ อาวาสาทโย น คนฺตพฺพา เอวํ สเจ วิหาเร อุโปสถํ กโรนฺติ อุโปสถาธิฏฺฐานตฺถํ สีมาปิ นทีปิ น คนฺตพฺพา ฯ สเจ ปเนตฺถ โกจิ ภิกฺขุ โหติ ตสฺส สนฺติกํ คนฺตุํ วฏฺฏติ ฯ วิสฺสฏฺฐอุโปสถาปิ อาวาสา คนฺตุํ วฏฺฏติ เอวํ คโต อธิฏฺฐาตุํปิ ลภติ ฯ อรญฺญเกนาปิ ภิกฺขุนา อุโปสถทิวเส คาเม ปิณฺฑาย จริตฺวา อตฺตโน วิหารเมว อาคนฺตพฺพํ ฯ สเจ อญฺญํ วิหารํ โอกฺกมติ ตตฺถ อุโปสถํ กตฺวาว อาคนฺตพฺพํ อกตฺวา น วฏฺฏติ ฯ {๑๘๒} ยํ ชญฺญา สกฺโกมิ อชฺเชว คนฺตุนฺติ ยํ ชาเนยฺย อชฺเชว ตตฺถ คนฺตุํ สกฺโกมีติ เอวรูโป อาวาโส คนฺตพฺโพ ฯ ตตฺถ ภิกฺขูหิ สทฺธึ อุโปสถํ กโรนฺเตนาปิ หิ อิมินา เนว อุโปสถนฺตราโย กโต ภวิสฺสตีติ ฯ