พระอัสสชิเถระแสดงธรรม

{60} Sārīputtamoggallānāti sārīputto ca moggallāno ca. Tehi katikā katā hoti yo paṭhamaṃ amataṃ adhigacchati so itarassa ārocetūti. Te kira ubhopi gihikāle upatisso kolitoti evaṃ paññāyamānanāmā aḍḍhateyyasatamāṇavakaparivārā giraggasamajjaṃ agamaṃsu. Tattha nesaṃ mahājanaṃ disvā etadahosi ayaṃ nāma evaṃ mahājanakāyo appatte vassasate maraṇamukhe Patissatīti. Atha ubhopi uṭṭhitāya parisāya aññamaññaṃ pucchitvā ekajjhāsayā paccupaṭṭhitamaraṇasaññā mantayiṃsu samma maraṇe sati amatenapi bhavitabbaṃ handa mayaṃ amataṃ pariyesāmāti amatapariyesanatthaṃ sañjayassa channaparibbājakassa santike saparisā pabbajitvā katipāheneva tassa ñāṇavisaye pāraṃ gantvā amataṃ apassantā pucchiṃsu kiṃ nu kho ācariya aññopettha sāro atthīti natthāvuso ettakameva idanti ca sutvā tucchaṃ idaṃ āvuso nissāraṃ yodāni amhesu paṭhamaṃ amataṃ adhigacchati so itarassa ārocetūti katikaṃ akaṃsu. Tena vuttaṃ tehi katikā katā hontīti ādi.

Pāsādikena abhikkantenātiādīsu itthambhūtalakkhaṇe karaṇavacanaṃ veditabbaṃ. Atthikehi upañātaṃ magganti etaṃ anubandhanassa kāraṇavacanaṃ. Idaṃ hi vuttaṃ hoti yannūnāhaṃ imaṃ bhikkhuṃ piṭṭhito piṭṭhito anubandheyyaṃ kasmā yasmā idaṃ piṭṭhito piṭṭhito anubandhanaṃ nāma atthikehi upañātaṃ maggaṃ ñāto ceva upagato ca maggoti attho. Athavā atthikehi amhehi maraṇe sati amatenāpi bhavitabbanti evaṃ kevalaṃ atthīti upañātaṃ nibbānaṃ nāma taṃ magganto pariyesantoti evamettha attho daṭṭhabbo.

Piṇḍapātaṃ ādāya paṭikkamīti sudinnakaṇḍe vuttappakāraṃ aññataraṃ kuḍḍamūlaṃ upasaṅkamitvā nisīdi. Sārīputtopi kho akālo kho tāva pañhaṃ pucchitunti kālaṃ āgamayamāno ṭhatvā vattapaṭipattipūraṇatthaṃ katabhattakiccassa therassa attano kamaṇḍaluto udakaṃ datvā Dhotahatthapādena therena saddhiṃ paṭisanthāraṃ katvā pañhaṃ pucchi. Tena vuttaṃ athakho sārīputto paribbājakoti ādi. Na tāhaṃ sakkomīti na te ahaṃ sakkomi. Ettha ca paṭisambhidappatto thero na ettakaṃ na sakkoti athakho imassa dhammagāravaṃ uppādessāmīti sabbākārena buddhavisaye avisayabhāvaṃ gahetvā evamāha.

เล่มที่ ๔ มหาวรรค ภาค ๑๒๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “พระอัสสชิเถระแสดงธรรม”