Ye dhammā hetuppabhavāti hetuppabhavā nāma pañcakkhandhā. Tenassa dukkhasaccaṃ dasseti. Tesaṃ hetuṃ tathāgato āhāti tesaṃ hetu nāma samudayasaccaṃ tañca tathāgato āhāti dasseti. Tesañca yo nirodhoti tesaṃ ubhinnaṃpi saccānaṃ yo appavattinirodho tañca tathāgato āhāti attho. Tenassa nirodhasaccaṃ dasseti. Maggasaccaṃ panettha sarūpato adassitaṃpi nayato dassitaṃ hoti. Nirodhe hi vutte tassa sampāpako maggo vutto va hoti. Athavā tesañca yo nirodhoti ettha tesaṃ yo nirodho ca nirodhupāyo cāti evaṃ dvepi saccāni dassitāni hontīti. Idāni tamevatthaṃ paṭipādento āha evaṃvādī mahāsamaṇoti. Eseva dhammo yadi tāvadevāti sacepi ito uttariṃ natthi ettakameva idaṃ sotāpattiphalamattameva pattabbaṃ tathāpi esoeva dhammoti attho. Paccabyathā padamasokanti yaṃ mayaṃ pariyesamānā vicarāma taṃ padamasokaṃ paṭividdhatha tumheva pattaṃ taṃ tumhehīti attho. Adiṭṭhaṃ abbhatītaṃ bahukehi kappanahutehīti amhehi nāma idaṃ padamasokaṃ bahukehi kappanahutehi adiṭṭhameva abbhatītaṃ. Iti tassa padassa Adiṭṭhabhāvena dīgharattaṃ attano mahājāniyabhāvaṃ dīpeti. {62} Gambhīre ñāṇavisayeti gambhīre ceva gambhīrassa ca ñāṇassa visayabhūte. Anuttare upadhisaṅkhayeti nibbāne. Vimutteti tadārammaṇāya vimuttiyā vimutte. Byākāsīti etaṃ me sāvakayugaṃ bhavissati aggaṃ bhaddayuganti vadanto sāvakapāramiñāṇe byākāsi. Sāva tesaṃ āyasmantānaṃ upasampadā ahosīti sā ehibhikkhuupasampadāva tesaṃ upasampadā ahosi. Evaṃ upasampannesu ca tesu mahāmoggallānat- thero sattahi divasehi arahatte patiṭṭhito sārīputtatthero aḍḍhamāsena. Atīte kira anomadassī nāma buddho loke udapādi. Tassa sarado nāma tāpaso sake assame nānāpupphehi maṇḍapaṃ katvā pupphāsaneyeva bhagavantaṃ nisīdāpetvā bhikkhusaṅghassāpi tatheva maṇḍapaṃ katvā pupphāsanāni paññāpetvā aggasāvakabhāvaṃ patthesi. Patthayitvā ca sirivaḍḍhassa nāma seṭṭhino pesesi mayā aggasāvakaṭṭhānaṃ patthitaṃ tvaṃpi āgantvā ekaṃ ṭhānaṃ patthehīti. Seṭṭhī nīluppalamaṇḍapaṃ katvā buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ tattha bhojeti bhojetvā dutiyasāvakabhāvaṃ patthesi. Tesu saradatāpaso sārīputtatthero jāto sirivaḍḍho mahāmoggallānattheroti. Idaṃ tesaṃ pubbakammaṃ.