{84} Idāni yaṃ pubbe anujānāmi bhikkhave byattena bhikkhunā paṭibalena dasavassena vā atirekadasavassena vā upasampādetuṃ nissayaṃ dātunti saṅkhepato upajjhāyācariyānaṃ lakkhaṇaṃ vuttaṃ taṃ vitthārato dassetuṃ pañcahi bhikkhave aṅgehi samannāgatenātiādimāha. Tattha pañcahi aṅgehīti pañcahi aguṇaṅgehi. So hi sīlakkhandhādīhi asamannāgatattāva aguṇaṅgehi samannāgato hoti. Na upasampāde- tabbanti upajjhāyena hutvā na upasampādetabbaṃ. Na nissayo dātabboti ācariyena hutvā nissayo na dātabbo. Ettha pana asekhenātiādi arahato sīlasamādhipaññāphalapaccavekkhaṇañāṇāni sandhāya vuttaṃ. Ete ca ādito tayo pañcakā ayuttavasena vuttā na āpattiaṅgavasena. Ettha pana asekhena sīlakkhandhenāti ca attanā na asekhenāti ca assaddhoti ca ādīsu tīsu pañcakesu ayuttavasena paṭikkhepo kato na āpattiaṅgavasena. Yo hi asekhehi sīlakkhandhādīhi asamannāgato pare ca tattha samādapetuṃ asakkonto assaddhiyādidosehi yuttova hutvā parisaṃ pariharati tassa parisā sīlādīhi parihāyatiyeva na vaḍḍhati tasmā tena na upasampādetabbantiādi ayuttavasena vuttaṃ na āpattiaṅgavasena. Na hi khīṇāsavasseva upajjhāyācariyabhāvo bhagavatā anuññāto yadi tasseva anuññāto abhavissa sace upajjhāyassa anabhirati uppannā hotītiādiṃ na vadeyya. Yasmā pana khīṇāsavassa parisā sīlādīhi na parihāyati tasmā pañcahi bhikkhave aṅgehi samannāgatena Bhikkhunā upasampādetabbantiādi vuttaṃ. Adhisīle sīlavipannotiādīsu pārājikañca saṅghādisesañca āpanno adhisīle sīlavipanno nāma. Itare pañcāpattikkhandhe āpanno ajjhācāre ācāravipanno nāma. Sammādiṭṭhiṃ pahāya antaggāhikāya diṭṭhiyā samannāgato atidiṭṭhiyā diṭṭhivipanno nāma. Yattakaṃ sutaṃ parisaṃ pariharantassa icchitabbaṃ tena virahitattā appassuto nāma. Yaṃ tena jānitabbaṃ āpattādi tassa ajānanato duppañño nāma. Imasmiṃ pana pañcake purimāni tīṇi padāni ayuttavaseneva vuttāni pacchimāni dve āpattiaṅgavasena. Āpattiṃ na jānātīti idaṃ nāma mayā katanti vutte imaṃ nāma āpattiṃ ayaṃ āpannoti na jānāti. Vuṭṭhānaṃ na jānātīti vuṭṭhānagāminito vā desanā- gāminito vā āpattito evaṃ vuṭṭhānaṃ hotīti na jānāti. Imasmiṃ pañcake purimāni dve padāni ayuttavasena vuttāni pacchimāni tīṇi āpattiaṅgavasena. Abhisamācārikāya sikkhāyāti khandhakavagge vinetuṃ na paṭibalo hotīti attho. Ādibrahmacariyakāyāti sekhapaṇṇattiyaṃ vinetuṃ na paṭibaloti attho. Abhidhammeti nāmarūpaparicchede vinetuṃ na paṭibaloti attho. Abhivinayeti sakale vinayapiṭake vinetuṃ na paṭibaloti attho. Vinetuṃ na paṭibaloti ca sabbattha sikkhāpetuṃ na sakkotīti attho. Dhammato vivecetunti dhammena kāraṇena vissajjāpetuṃ. Imasmiṃ pañcake sabbapadesu āpatti. Āpattiṃ na jānātītiādipañcakasmiṃpi sabbapadesu Āpatti. Tattha ubhayāni kho panassa pāṭimokkhāni vitthārena svāgatāni hontīti ubhatovibhaṅgavasena vuttāni. Suvibhattānīti mātikāvibhaṅgavasena. Suppavattīnīti vācuggatavasena. Suvinicchitāni suttaso anubyañjanasoti mātikāto ca vibhaṅgato ca suṭṭhuvinicchitāni. Ūnadasavassapariyosānapañcakepi eseva nayo. Iti ādito tayo pañcakā catutthe tīṇi padāni pañcame dve padānīti sabbepi cattāro pañcakā ayuttavasena vuttā. Catutthapañcake dve padāni pañcame tīṇi chaṭṭhasattamaṭṭhamā tayo pañcakāti sabbepi cattāro pañcakā āpattiaṅgavasena vuttā. Sukkapakkhe aṭṭhasu anāpattiyevāti.

เล่มที่ ๔ มหาวรรค ภาค ๑๓๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “การบอกนิสสัย”