พระราหุลกุมารทรงผนวชเป็นสามเณร

{105} Yena kapilavatthu tena cārikaṃ pakkāmīti ettha ayaṃ anupubbī- kathā suddhodanamahārājā kira bodhisattassa abhinikkhamanadivasato paṭṭhāya mama putto buddho bhavissāmīti nikkhanto jāto nukho buddho noti pavattisavanatthaṃ ohitasotova viharati. Lo bhagavato padhānacariyañca sambodhiñca dhammacakkappavattanādīni ca suṇanto idāni kira me putto rājagahaṃ upanissāya viharatīti sutvā ekaṃ amaccaṃ āṇāpesi ahaṃ tāta vuḍḍho mahallako sādhu me jīvantasseva puttaṃ dassehīti. So sādhūti paṭissuṇitvā purisasahassaparivāro rājagahaṃ gantvā bhagavato pāde vanditvā nisīdi. Athassa bhagavā dhammakathaṃ kathesi. So pasīditvā pabbajjañceva upasampadañca Yāci. Tato naṃ bhagavā ehibhikkhupasampadāya upasampādesi. So sapariso arahattaṃ patvā tattheva phalasamāpattisukhaṃ anubhavamāno vihāsi. Rājā teneva upāyena aparepi aṭṭha dūte pahiṇi. Tepi sabbe saparisā tatheva arahattaṃ patvāva tattheva vihariṃsu. Iminā nāma kāraṇena te nāgacchantīti rañño koci pavatti- mattampi ārocento natthi. Atha rājā bodhisattena saddhiṃ ekadivase jātaṃ kāḷudāyiṃ nāma amaccaṃ pahiṇitukāmo purimanayeneva yāci. So sace ahaṃ pabbajituṃ labhāmi dassessāmīti āha. Taṃ rājā pabbajitvāpi me puttaṃ dassehīti pahiṇi. Sopi purisasahassaparivāro gantvā tatheva sapariso arahattaṃ pāpuṇi. So ekadivasaṃ sambhatesu sabbasassesu vissaṭṭhakammantesu jānapadamanussesu pupphitesu thalajajalajapupphesu paṭipajjanakkhame magge bhagavantaṃ vanditvā saṭṭhimattāhi gāthāhi gamanavaṇṇaṃ vaṇṇesi. Bhagavā kimetanti pucchi. Bhante tumhākaṃ pitā suddhodanamahārājā mahallakomhi jīvantasseva me puttaṃ dassehīti maṃ pesesi sādhu bhante bhagavā ñātakānaṃ saṅgahaṃ karotu kālodāni cārikaṃ pakkamitunti. Tenahi saṅghassa ārocehi bhikkhū gamiyavattaṃ pūressantīti. Sādhu bhanteti thero tathā akāsi. Bhagavā aṅgamagadhavāsīnaṃ kulaputtānaṃ dasahi sahassehi kapilavatthuvāsīnaṃ dasahi sahassehīti sabbeheva vīsatisahassehi khīṇāsavehi parivuto rājagahā nikkhamitvā rājagahato saṭṭhiyojanikaṃ kapilavatthuṃ divase yojanaṃ gacchanto dvīhi māsehi pāpuṇissāmīti Aturitacārikaṃ pakkāmi. Tena vuttaṃ yena kapilavatthu tena cārikaṃ pakkāmīti. Evaṃ pakkante ca bhagavāti udāyitthero nikkhanta- divasato paṭṭhāya suddhodanamahārājassa gehe bhattakiccaṃ karoti. Rājā theraṃ parivisitvā pattaṃ gandhacuṇṇena ubbaṭṭetvā uttama- bhojanassa pūretvā bhagavato dassathāti therassa hatthe ṭhapesi. Theropi tatheva karoti. Iti bhagavā antarāmagge raññoyeva piṇḍapātaṃ paribhuñji. Theropi bhattakiccāvasāne divase divase rañño ārocesi ajja ettakaṃ bhagavā āgatoti buddhaguṇa- paṭisaṃyuttāya ca kathāya sākiyānaṃ bhagavati saddhaṃ uppādesi. Teneva naṃ bhagavā etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ kulappasādakānaṃ yadidaṃ kāḷudāyīti etadagge ṭhapesi. Sākiyāpi kho anuppatte bhagavati amhākaṃ ñātiseṭṭhaṃ passissāmāti sannipatitvā bhagavato vasanaṭṭhānaṃ vīmaṃsamānā nigrodhasakkassa ārāmo ramaṇīyoti sallakkhetvā tattha sabbaṃ paṭijagganavidhiṃ kāretvā gandhapupphahatthā paccuggamanaṃ karontā sabbālaṅkārapaṭimaṇḍite dahare nāgaradārake ca nāgaradārikāyo ca paṭhamaṃ pahiṇiṃsu tato rājakumāre ca rājakumāriyo ca tesaṃ anantarā sāmaṃ gantvā pupphacuṇṇādīhi pūjayamānā bhagavantaṃ gahetvā nigrodhārāmameva agamaṃsu. Tatra bhagavā vīsatisahassakhīṇāsavaparivuto paññattapavarabuddhāsane nisīdi. Sākiyā mānajātikā mānatthaddhā. Te siddhatthakumāro amhehi daharadaharo amhākaṃ kaniṭṭho bhāgineyyo putto nattāti cintetvā Daharadahare rājakumāre āhaṃsu tumhe vandatha mayaṃ tumhākaṃ piṭṭhito nisīdissāmāti. Tesu evaṃ nisinnesu bhagavā tesaṃ ajjhāsayaṃ oloketvā na maṃ ñātī vandanti handadāni te vandāpessāmīti abhiññāpādakaṃ catutthajjhānaṃ samāpajjitvā vuṭṭhāya iddhiyā ākāsaṃ abbhuggantvā tesaṃ sīse pādapaṃsuṃ okīramāno viya gaṇḍāmbarukkhamūle yamakapāṭihāriyasadisaṃ pāṭihāriyamakāsi. Rājā taṃ acchariyaṃ disvā āha bhagavā tumhākaṃ maṅgaladivase brāhmaṇassa vandanatthaṃ upanītānaṃ pāde vo parivattetvā brāhmaṇassa matthake patiṭṭhite disvāpi ahaṃ tumhe vandiṃ ayaṃ me paṭhamavandanā vappamaṅgaladivase jambūchāyāya sirisayane nipannānaṃ vo jambūchāyāya aparivattanaṃ disvāpi pāde vandiṃ ayaṃ me dutiyavandanā idāni imaṃ adiṭṭhapubbaṃ pāṭihāriyaṃ disvāpi tumhākaṃ pāde vandāmi ayaṃ me tatiyavandanāti.

เล่มที่ ๔ มหาวรรค ภาค ๑๔๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “พระราหุลกุมารทรงผนวชเป็นสามเณร”