Evaṃ nadīsamuddajātassarānaṃ baddhasīmabhāvaṃ paṭikkhipitvā puna tattha abaddhasīmaparicchedaṃ dassento nadiyā vā bhikkhavetiādimāha. Tattha yaṃ majjhimassa purisassa samantā udakukkhepāti yaṃ ṭhānaṃ majjhimassa purisassa samantato udakukkhepena paricchinnaṃ. Kathaṃ pana udakaṃ ukkhipitabbaṃ. Yathā akkhadhuttā dāruguḷaṃ khipanti evaṃ udakaṃ vā vālikaṃ vā hatthena gahetvā thāmamajjhimena purisena sabbathāmena khipitabbaṃ. Yattha evaṃ khittaṃ udakaṃ vā vālikā vā patati ayameko udakukkhepo. Tassa anto hatthapāsaṃ vijahitvā ṭhito kammaṃ kopeti. Yāva parisā vaḍḍhati tāva sīmāpi vaḍḍhati. Parisapariyantato udakukkhepoyeva pamāṇaṃ. Jātassara- samuddesupi eseva nayo. Ettha ca sace nadī nātidīghā hoti pabhavato paṭṭhāya yāva mukhadvārā sabbattha saṅgho nisīdati udakukkhepasīmākammaṃ nāma natthi sakalāpi nadī etesaṃyeva bhikkhūnaṃ pahoti. Yampana mahāsumattherena vuttaṃ yojanaṃ pavattamānāyeva nadī tatrāpi upari aḍḍhayojanaṃ pahāya heṭṭhā aḍḍhayojane kammaṃ kātuṃ vaṭṭatīti taṃ mahāpadumatthereneva paṭikkhittaṃ. Bhagavatā hi timaṇḍalaṃ paṭicchādetvā yattha katthaci uttarantiyā bhikkhuniyā antaravāsako temīyatīti idaṃ nadiyā pamāṇaṃ vuttaṃ na ca yojanaṃ vā aḍḍhayojanaṃ vā tasmā yā imassa suttassa vasena pubbe vuttalakkhaṇā nadī tassā pabhavato paṭṭhāya saṅghakammaṃ kātuṃ vaṭṭati. Sace panettha bahū bhikkhū visuṃ visuṃ kammaṃ karonti Sabbehi attano ca aññesañca udakukkhepaparicchedassa antarā añño udakukkhepo sīmantarikatthāya ṭhapetabbo. Tato adhikaṃ vaṭṭatiyeva. Ūnakampana na vaṭṭatīti vuttaṃ. Jātassarasamuddesu eseva nayo. Nadiyā pana saṅghakammaṃ karissāmāti gatehi sace nadī paripuṇṇā hoti samatittikā udakasāṭikaṃ nivāsetvāpi antonadiyaṃyeva kammaṃ kātabbaṃ. Sace na sakkonti nāvāyapi ṭhatvā kātabbaṃ. Gacchantiyā pana nāvāya kātuṃ na vaṭṭati. Kasmā. Udakukkhepamattameva hi sīmāpamāṇaṃ taṃ nāvā sīghameva atikkameti evaṃ sati aññissā sīmāya ñatti aññissā anussāvanā hoti tasmā nāvaṃ arittena vā ṭhapetvā pāsāṇe vā lambitvā antonadiyaṃ jātarukkhe vā bandhitvā kammaṃ kātabbaṃ. Antonadiyaṃ baddhe aṭṭakepi antonadiyaṃ jātarukkhepi ṭhitehi kātuṃ vaṭṭati. Sace pana rukkhassa sākhā vā tato nikkhantapāroho vā bahinadītīre vihārasīmāya vā gāmasīmāya vā patiṭṭhito sīmaṃ vā sodhetvā sākhaṃ vā chinditvā kammaṃ kātabbaṃ. Bahinadītīre jātarukkhassa antonadiyaṃ paviṭṭhasākhāya vā pārohe vā nāvaṃ bandhitvā kammaṃ kātuṃ na vaṭṭati. Karontehi sīmā vā sodhetabbā chinditvā vāssa bahipatiṭṭhitabhāvo nāsetabbo. Nadītīre pana khāṇukaṃ koṭetvā tattha baddhanāvāya na vaṭṭatiyeva.

เล่มที่ ๔ มหาวรรค ภาค ๑๘๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “สมมติสีมาและนิมิตแห่งสีมา”