อุททานคาถา

[๑๔๖] วินยมฺหิ มหตฺเถสุ เปสลานํ สุขาวเห นิคฺคหานญฺจ ๒ ปาปิจฺเฉ ลชฺชีนํ ปคฺคเหสุ จ สาสนาธารเณ เจว สพฺพญฺญุชินโคจเร อนญฺญวิสเย เขเม สุปญฺญตฺเต อสํสเย ขนฺธเก วินเย เจว ปริวาเร จ มาติเก ยถาตฺถการี ๓ กุสโล ปฏิปชฺชติ โยนิโส ฯ โย ควํ น วิชานาติ น โส รกฺขติ โคคณํh #๑ สี. ปฏินิสฺสเชตํ ฯ ๒ นิคฺคหานนฺติ นิคฺคหกรเณสูติ วิมติวิโนทนี ฯ #ยุ. นิคฺคเห จ ปาปิจฺฉานํ ฯ ๓ ยุ. ยถตฺถการี ฯ เอวํ สีลํ อชานนฺโต กึ โส รกฺเขยฺย สํวรํ ฯ ปมุฏฺฐมฺหิ จ สุตฺตนฺเต อภิธมฺเม จ ตาวเท วินเย อวินฏฺฐมฺหิ ปุน ติฏฺฐติ สาสนํ ฯ ตสฺมา สงฺคาหนาเหตุ ๑ อุทฺทานํ อนุปุพฺพโส ปวกฺขามิ ยถาญาณํ ๒ สุณาถ ๓ มม ภาสโต ฯ วตฺถุ นิทานํ อาปตฺติ ๔ นยา เปยฺยาลเมว จ ทุกฺกรนฺตํ อเสเสตุํ นยโต ตํ ๕ วิชานถาติ ฯ โพธิ ราชายตนญฺจ ๖ อชปาโล สหมฺปติ พฺรหฺมาฬาโร อุทฺทโก จ ๗ ภิกฺขุ จ อุปโก อิสิ ฯ โกณฺฑญฺโญ ภทฺทิโย วปฺโป ๘ มหานาโม จ อสฺสชิ ยโส จตฺตาริ ปญฺญาล ๙ สพฺเพ เปเสสิ โส ทิสา วตฺถุ ๑๐ มาเรหิ ตึสา จ อุรุเวลนฺตโย ชฏี อคฺยาคารํ มหาราชา สกฺโก พฺรหฺมา จ เกวลา ๑๑ ปํสุกูลํ โปกฺขรณี สิลา จ กกุโธ สิลา #๑ ม. ...เหตุํ ฯ ๒ สี. ม. ยถาญายํ ฯ ๓ สี. สุโณถ ฯ #๔ สี. วตฺถุํ นิทานํ อาปตฺตึ ฯ ๕ สี. นํ ฯ ๖ สี. โพธิ ราชายตนํ ฯ #ยุ. โพธิ จ ราชายตนํ ฯ ๗ สี. พฺรหฺมา อาฬาโร #อุทฺโท จ ฯ ยุ. พฺรหฺมา อาฬาโร อุทฺทโก ฯ ๘ ม. ยุ. รา. โกณฺฑญฺโญ #วปฺโป ภทฺทิโย ฯ ๙ สี. ยโส จตฺตารปญฺญาส ฯ ม. ยุ. ยโส จตฺตาโร #ปญฺญาสํ ฯ ๑๐ ม. ยุ. รา. วตฺถุํ ฯ ๑๑ สี. ม. รา. เกวโล ฯ ชมฺพุ อมฺโพ จ อามณฺโฑ ๑ ปาริปุปฺผญฺจ ๒ อาหริ ผาลิยนฺตุ อุชฺชลนฺตุ วิชฺฌายนฺตุ จ กสฺสป นิมุชฺชนฺติ มุขี เมโฆ คยา ลฏฺฐี จ มาคโธ อุปติสฺโส โกลิโต จ อภิญฺญาตา จ ปพฺพชุํ ๓ ทุนฺนิวตฺถา ปณามนา กิโส ลูโข จ พฺราหฺมโณ อนาจารํ อาจรติ อุทรํ มาณโว คโณ วสฺสํ พาเลหิ ปกฺกนฺโต ทส วสฺสานิ นิสฺสโย น วตฺตนฺติ ปณาเมตุํ พาลา ปสฺสิทฺธิ ปญฺจ ฉ โย โส อญฺโญ จ นคฺโค จ อจฺฉินฺนํ ชฏิ สากิโย มคเธสุ ปญฺจ อาพาธา ภโฏ โจโร องฺคุลิ ๔ มาคโธ จ อนุญฺญาสิ การา ลิขิ กสาหโต ลกฺขณา อิณทาโส ๕ จ ภณฺฑุโก อุปลิ ๖ อหิ สทฺธํ กุลํ กณฺฏโก จ อาหุนฺทฺริกเมว จ วตฺถุสฺมึ ทารโก สิกฺขา วิหรนฺติ จ กินฺนุโข สพฺพํ มุขํ อุปชฺฌาเย อปลาฬนกณฺฏโก ฯ ปณฺฑโก เถยฺยปกฺกนฺโต อหิ จ มาตริ ปิตา อรหนฺตภิกฺขุนีเภทา รุหิเรน จ พฺยญฺชนํ อนุปชฺฌายสงฺเฆน คณปณฺฑกปตฺตโก #๑ ม. อามโล ฯ ยุ. อามลโก ฯ ๒ ยุ. ปาริฉตฺตปุปฺผํ ฯ ๓ ม. ยุ. รา. ปพฺพชฺชํ ฯ #๔ สี. เอโก ราชา องฺคุลิ ฯ ม. เอโก ราชา จ องฺคุลิ ฯ ยุ. รา. เอโก โจโร #จ องฺคุลิ ฯ ๕ ม. อิณา ทาโส จ ฯ ๖ ยุ. อุปาลิ ฯ อจีวรํ ตทุภยํ ยาจิเตนปิ เย ตโย หตฺถา ปาทา หตฺถปาทา กณฺณา นาสา ตทูภยํ องฺคุลิ อฬกณฺฑรํ ผณํ ขุชฺชญฺจ วามนํ คลคณฺฑี ๑ ลกฺขณา จ ๒ กสา ลิขิตสีปที ปาปปริสทูสี จ ๓ กาณกุณี ๔ ตเถว จ ขญฺชปกฺขหตญฺเจว ๕ สญฺฉินฺนอิริยาปถํ ๖ ชรานฺธมูคพธิรํ อนฺธมูคญฺจ ยํ ตหึ อนฺธพธิรํ ยํ วุตฺตํ มูคพธิรเมว จ อนฺธมูคพธิรญฺจ อลชฺชีนญฺจ นิสฺสยํ วตฺถพฺพญฺจ ตถาทฺธานํ ๗ ยาจมาเนน เปกฺขนา อาคจฺฉตุ ๘ วิวาเทนฺติ เอกุปชฺเฌน ๙ กสฺสโป ทิสฺสนฺติ อุปสมฺปนฺนา อาพาเธหิ จ ปีฬิตา อนนุสิฏฺฐา วิตฺถนฺติ ตตฺเถว อนุสาสนา สงฺเฆปิจ อโถ พาโล ๑๐ อสมฺมโต ๑๑ จ เอกโต อุลฺลุมฺปตุปสมฺปทา นิสฺสโย เอกโต ตโยติ อิมสฺมึ ขนฺธเก วตฺถุ เอกสตํ ทฺวาสตฺตติ ฯ มหาขนฺธเก อุทฺทานํ นิฏฺฐิตํ ฯ #๑ ยุ. คลคณฺฑิ ฯ ๒ ม. เจว ฯ ๓ ยุ. รา. ปาปปริสทูสญฺจ ฯ #๔ ยุ. กาณกุณึ ฯ ๕ สี. ขญฺชํ ปกฺขหตํ ยํ หิ ฯ ๖ ม. ยุ. สจฺฉินฺน... ฯ #๗ สี. กถาทฺธานํ ฯ ยุ. กตทฺธานํ ฯ ๘ ม. ยุ. อาคจฺฉนฺตํ ฯ #๙ ม. ยุ. เอกุปชฺฌาเยน ฯ ๑๐ ม. พาลา ฯ ๑๑ ม. อสมฺมตา ฯ อุโปสถกฺขนฺธกํ

เล่มที่ มหาวรรค ภาค ๑๘๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “อุททานคาถา