ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๔๐
  6. /
  7. …
  8. /
  9. อนุโลมติกปัฏฐาน
  10. /
  11. กุสลัตติกะ
  12. /
  13. สังสัฏฐวาร
  14. /
  15. ปัจจนียนัย

ปัจจนียนัย

เล่มที่ ๔๐ · ข้อ ๔๐๑ · บรรทัด ๔๙๓๒

คัดจากพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๑. วิภังควาร

นเหตุปัจจัย

[๓๕๑]

สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเกิดระคนกับสภาวธรรมที่เป็นอกุศลเพราะนเหตุ- ปัจจัย ได้แก่ โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและที่สหรคตด้วยอุทธัจจะเกิดระคนกับ ขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉาและที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ (๑)

สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเกิดระคนกับสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเพราะ นเหตุปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๓ เกิดระคนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นอเหตุกะซึ่งเป็นอัพยากตวิบาก และอัพยากตกิริยา ขันธ์ ๑ เกิดระคนกับขันธ์ ๓ ขันธ์ ๒ เกิดระคนกับขันธ์ ๒ ในปฏิสนธิขณะที่เป็นอเหตุกะ ขันธ์ ๓ เกิดระคนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นอัพยากตวิบาก ขันธ์ ๑ เกิดระคนกับขันธ์ ๓ ขันธ์ ๒ เกิดระคนกับขันธ์ ๒ (๑)

นอธิปติปัจจัยเป็นต้น

[๓๕๒]

สภาวธรรมที่เป็นกุศลเกิดระคนกับสภาวธรรมที่เป็นกุศลเพราะ นอธิปติปัจจัย เพราะนปุเรชาตปัจจัย ได้แก่ ในอรูปาวจรภูมิ ขันธ์ ๓ เกิดระคน กับขันธ์ ๑ ที่เป็นกุศล ฯลฯ ขันธ์ ๒ เกิดระคนกับขันธ์ ๒

นปัจฉาชาตปัจจัย

[๓๕๓]

สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเกิดระคนกับสภาวธรรมที่เป็นอกุศล ฯลฯ

สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเกิดระคนกับสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต ฯลฯ

สภาวธรรมที่เป็นกุศลเกิดระคนกับสภาวธรรมที่เป็นกุศลเพราะนปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ เพราะนอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ

นกัมมปัจจัย

[๓๕๔]

สภาวธรรมที่เป็นกุศลเกิดระคนกับสภาวธรรมที่เป็นกุศลเพราะนกัมม- ปัจจัย ได้แก่ เจตนาที่เป็นกุศลเกิดระคนกับขันธ์ที่เป็นกุศล (๑)

สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเกิดระคนกับสภาวธรรมที่เป็นอกุศลเพราะนกัมมปัจจัย ได้แก่ เจตนาที่เป็นอกุศลเกิดระคนกับขันธ์ที่เป็นอกุศล (๑)

สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเกิดระคนกับสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเพราะ นกัมมปัจจัย ได้แก่ เจตนาที่เป็นอัพยากตกิริยาเกิดระคนกับขันธ์ที่เป็นอัพยากต- กิริยา (๑)

นวิปากปัจจัย

[๓๕๕]

สภาวธรรมที่เป็นกุศลเกิดระคนกับสภาวธรรมที่เป็นกุศล ฯลฯ

สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเกิดระคนกับสภาวธรรมที่เป็นอกุศล ฯลฯ

สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเกิดระคนกับสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเพราะ นวิปากปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๓ เกิดระคนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นอัพยากตกิริยา

(นกัมมปัจจัยและนวิปากปัจจัยในปัจจนียวิภังค์สังสัฏฐวารไม่มีปฏิสนธิ มีแต่ ่ในปัจจัยที่เหลือ)

นฌานปัจจัย

[๓๕๖]

สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเกิดระคนกับสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต เพราะนฌานปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๓ เกิดระคนกับขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยปัญจวิญญาณ ฯลฯ ขันธ์ ๒ เกิดระคนกับขันธ์ ๒ (๑)

นมัคคปัจจัย

[๓๕๗]

สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเกิดระคนกับสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤต เพราะนมัคคปัจจัย ได้แก่ ขันธ์ ๓ เกิดระคนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นอเหตุกะซึ่ง เป็นอัพยากตวิบากและอัพยากตกิริยา ฯลฯ ขันธ์ ๒ เกิดระคนกับขันธ์ ๒ ใน ปฏิสนธิขณะที่เป็นอเหตุกะ ฯลฯ (๑)

นวิปปยุตตปัจจัย

[๓๕๘]

สภาวธรรมที่เป็นกุศลเกิดระคนกับสภาวธรรมที่เป็นกุศลเพราะนวิป- ปยุตตปัจจัย ได้แก่ ในอรูปาวจรภูมิ ขันธ์ ๓ เกิดระคนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นกุศล ฯลฯ ขันธ์ ๒ เกิดระคนกับขันธ์ ๒ (๑)

สภาวธรรมที่เป็นอกุศลเกิดระคนกับสภาวธรรมที่เป็นอกุศลเพราะนวิปปยุตต- ปัจจัย ได้แก่ ในอรูปาวจรภูมิ ขันธ์ ๓ เกิดระคนกับขันธ์ ๑ ที่เป็นอกุศล ฯลฯ ขันธ์ ๒ เกิดระคนกับขันธ์ ๒ (๑)

สภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเกิดระคนกับสภาวธรรมที่เป็นอัพยากฤตเพราะ นวิปปยุตตปัจจัย ได้แก่ ในอรูปาวจรภูมิ ขันธ์ ๓ เกิดระคนกับขันธ์ ๑ ที่เป็น อัพยากตวิบากและที่เป็นอัพยากตกิริยา ฯลฯ ขันธ์ ๒ เกิดระคนกับขันธ์ ๒ (ไม่มีปฏิสนธิในนวิปปยุตตปัจจัย) (๑)

๒. ปัจจยปัจจนียะ ๒. สังขยาวาร

สุทธนัย

[๓๕๙]

นเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ

นอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ

นปุเรชาตปัจจัย มี ๓ วาระ

นปัจฉาชาตปัจจัย มี ๓ วาระ

นอาเสวนปัจจัย มี ๓ วาระ

นกัมมปัจจัย มี ๓ วาระ

นวิปากปัจจัย มี ๓ วาระ

นฌานปัจจัย มี ๑ วาระ

นมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ

นวิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ

นเหตุทุกนัย

[๓๖๐]

นอธิปติปัจจัย กับนเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ

นปุเรชาตปัจจัย ” มี ๒ วาระ

นปัจฉาชาตปัจจัย ” มี ๒ วาระ

นอาเสวนปัจจัย ” มี ๒ วาระ

นกัมมปัจจัย ” มี ๑ วาระ

นวิปากปัจจัย ” มี ๒ วาระ

นฌานปัจจัย ” มี ๑ วาระ

นมัคคปัจจัย ” มี ๑ วาระ

นวิปปยุตตปัจจัย ” มี ๒ วาระ

ติกนัย

นปุเรชาตปัจจัย กับนเหตุปัจจัยและนอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ

นปัจฉาชาตปัจจัย ” ” มี ๒ วาระ

นอาเสวนปัจจัย ” ” มี ๒ วาระ

นกัมมปัจจัย ” ” มี ๑ วาระ

นวิปากปัจจัย ” ” มี ๒ วาระ

นฌานปัจจัย ” ” มี ๑ วาระ

นมัคคปัจจัย ” ” มี ๑ วาระ

นวิปปยุตตปัจจัย ” ” มี ๒ วาระ

จตุกกนัย

นปัจฉาชาตปัจจัย กับนเหตุปัจจัย นอธิปติปัจจัย และนปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ

นอาเสวนปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๒ วาระ

นกัมมปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๑ วาระ

นวิปากปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๒ วาระ

นมัคคปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๑ วาระ

นวิปปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๒ วาระ ฯลฯ

ฉักกนัย

นกัมมปัจจัย กับนเหตุปัจจัย นอธิปติปัจจัย นปุเรชาตปัจจัย นปัจฉาชาต- ปัจจัย และนอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ

นวิปากปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๒ วาระ

นมัคคปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๑ วาระ

นวิปปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๒ วาระ

สัตตกนัย

นวิปากปัจจัย กับนเหตุปัจจัย นอธิปติปัจจัย นปุเรชาตปัจจัย นปัจฉาชาต- ปัจจัย นอาเสวนปัจจัย และนกัมมปัจจัย มี ๑ วาระ

นมัคคปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๑ วาระ

นวิปปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๑ วาระ ฯลฯ

นวกนัย

นวิปปยุตตปัจจัย กับนเหตุปัจจัย นอธิปติปัจจัย ฯลฯ นกัมมปัจจัย นวิปากปัจจัย และนมัคคปัจจัย มี ๑ วาระ

นอธิปติทุกนัย

[๓๖๑]

นเหตุปัจจัย กับนอธิปติปัจจัย มี ๒ วาระ

นปุเรชาตปัจจัย ” มี ๓ วาระ

นปัจฉาชาตปัจจัย ” มี ๓ วาระ

นอาเสวนปัจจัย ” มี ๓ วาระ

นกัมมปัจจัย กับนอธิปติปัจจัย มี ๓ วาระ

นวิปากปัจจัย ” มี ๓ วาระ

นฌานปัจจัย ” มี ๑ วาระ

นมัคคปัจจัย ” มี ๑ วาระ

นวิปปยุตตปัจจัย ” มี ๓ วาระ

ติกนัย

นปุเรชาตปัจจัย กับนอธิปติปัจจัยและนเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ

นปัจฉาชาตปัจจัย ” ” มี ๒ วาระ

นอาเสวนปัจจัย ” ” มี ๒ วาระ

นกัมมปัจจัย ” ” มี ๑ วาระ

นวิปากปัจจัย ” ” มี ๒ วาระ

นฌานปัจจัย ” ” มี ๑ วาระ

นมัคคปัจจัย ” ” มี ๑ วาระ

นวิปปยุตตปัจจัย ” ” มี ๒ วาระ (ย่อ)

นปุเรชาตทุกนัย

[๓๖๒]

นเหตุปัจจัย กับนปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ

นอธิปติปัจจัย ” มี ๓ วาระ

นปัจฉาชาตปัจจัย ” มี ๓ วาระ

นอาเสวนปัจจัย ” มี ๓ วาระ

นกัมมปัจจัย ” มี ๓ วาระ

นวิปากปัจจัย ” มี ๓ วาระ

นมัคคปัจจัย ” มี ๑ วาระ

นวิปปยุตตปัจจัย ” มี ๓ วาระ

ติกนัย

นอธิปติปัจจัย กับนปุเรชาตปัจจัยและนเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ

นปัจฉาชาตปัจจัย ” ” มี ๒ วาระ

นอาเสวนปัจจัย ” ” มี ๒ วาระ

นกัมมปัจจัย ” ” มี ๑ วาระ

นวิปากปัจจัย ” ” มี ๒ วาระ

นมัคคปัจจัย ” ” มี ๑ วาระ

นวิปปยุตตปัจจัย ” ” มี ๒ วาระ (ย่อ)

นปัจฉาชาตะและนอาเสวนทุกนัย

[๓๖๓]

นเหตุปัจจัย กับนปัจฉาชาตปัจจัย ฯลฯ นอาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ

นอธิปติปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๓ วาระ

นปุเรชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๓ วาระ

นปัจฉาชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๓ วาระ

นกัมมปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๓ วาระ

นวิปากปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๓ วาระ

นฌานปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๑ วาระ

นมัคคปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๑ วาระ

นวิปปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๓ วาระ

ติกนัย

นอธิปติปัจจัย กับนอาเสวนปัจจัยและนเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ

นปุเรชาตปัจจัย ” ” มี ๒ วาระ

นปัจฉาชาตปัจจัย ” ” มี ๒ วาระ

นกัมมปัจจัย ” ” มี ๑ วาระ

นวิปากปัจจัย กับนอาเสวนปัจจัยและนเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ

นฌานปัจจัย ” ” มี ๑ วาระ

นมัคคปัจจัย ” ” มี ๑ วาระ

นวิปปยุตตปัจจัย ” ” มี ๒ วาระ (ย่อ)

นกัมมทุกนัย

[๓๖๔]

นเหตุปัจจัย กับนกัมมปัจจัย มี ๑ วาระ

นอธิปติปัจจัย ” มี ๓ วาระ

นปุเรชาตปัจจัย ” มี ๓ วาระ

นปัจฉาชาตปัจจัย ” มี ๓ วาระ

นอาเสวนปัจจัย ” มี ๓ วาระ

นวิปากปัจจัย ” มี ๓ วาระ

นมัคคปัจจัย ” มี ๑ วาระ

นวิปปยุตตปัจจัย ” มี ๓ วาระ

ติกนัย

นอธิปติปัจจัย กับนกัมมปัจจัยและนเหตุปัจจัย มี ๑ วาระ

นปุเรชาตปัจจัย ” ” มี ๑ วาระ

นปัจฉาชาตปัจจัย ” ” มี ๑ วาระ

นอาเสวนปัจจัย ” ” มี ๑ วาระ

นวิปากปัจจัย ” ” มี ๑ วาระ

นมัคคปัจจัย ” ” มี ๑ วาระ

นวิปปยุตตปัจจัย ” ” มี ๑ วาระ (ย่อ)

นวิปากทุกนัย

[๓๖๕]

นเหตุปัจจัย กับนวิปากปัจจัย มี ๒ วาระ

นอธิปติปัจจัย ” มี ๓ วาระ

นปุเรชาตปัจจัย กับนวิปากปัจจัย มี ๓ วาระ

นปัจฉาชาตปัจจัย ” มี ๓ วาระ

นอาเสวนปัจจัย ” มี ๓ วาระ

นกัมมปัจจัย ” มี ๓ วาระ

นมัคคปัจจัย ” มี ๑ วาระ

นวิปปยุตตปัจจัย ” มี ๓ วาระ ฯลฯ

สัตตกนัย

นกัมมปัจจัย กับนวิปากปัจจัย นเหตุปัจจัย นอธิปติปัจจัย นปุเรชาตปัจจัย นปัจฉาชาตปัจจัย และนอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ

นมัคคปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๑ วาระ

นวิปปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ๒ วาระ (ย่อ)

นฌานทุกนัย

[๓๖๖]

นเหตุปัจจัย กับนฌานปัจจัย มี ๑ วาระ

นอธิปติปัจจัย ” มี ๑ วาระ

นปัจฉาชาตปัจจัย ” มี ๑ วาระ

นอาเสวนปัจจัย ” มี ๑ วาระ

นมัคคปัจจัย ” มี ๑ วาระ ฯลฯ

ฉักกนัย

นมัคคปัจจัย กับนฌานปัจจัย นเหตุปัจจัย นอธิปติปัจจัย นปัจฉาชาตปัจจัย และนอาเสวนปัจจัย มี ๑ วาระ

นมัคคทุกนัย

[๓๖๕]

นเหตุปัจจัย กับนวิปากปัจจัย มี ๑ วาระ

นอธิปติปัจจัย ” มี ๑ วาระ

นปุเรชาตปัจจัย กับนวิปากปัจจัย มี ๑ วาระ

นปัจฉาชาตปัจจัย ” มี ๑ วาระ

นอาเสวนปัจจัย ” มี ๑ วาระ

นกัมมปัจจัย ” มี ๑ วาระ

นวิปากปัจจัย ” มี ๑ วาระ

นฌานปัจจัย ” มี ๑ วาระ

นวิปปยุตตปัจจัย ” มี ๑ วาระ (ย่อ)

นวิปปยุตตทุกนัย

[๓๖๘]

นเหตุปัจจัย กับนวิปปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ

นอธิปติปัจจัย ” มี ๓ วาระ

นปุเรชาตปัจจัย ” มี ๓ วาระ

นปัจฉาชาตปัจจัย ” มี ๓ วาระ

นอาเสวนปัจจัย ” มี ๓ วาระ

นกัมมปัจจัย ” มี ๓ วาระ

นวิปากปัจจัย ” มี ๓ วาระ

นมัคคปัจจัย ” มี ๑ วาระ

ติกนัย

นอธิปติปัจจัย กับนวิปปยุตตปัจจัยและนเหตุปัจจัย มี ๒ วาระ

นปุเรชาตปัจจัย ” ” มี ๒ วาระ

นปัจฉาชาตปัจจัย ” ” มี ๒ วาระ

นอาเสวนปัจจัย ” ” มี ๒ วาระ

นกัมมปัจจัย ” ” มี ๑ วาระ

นวิปากปัจจัย ” ” มี ๒ วาระ

นมัคคปัจจัย ” ” มี ๑ วาระ ฯลฯ

นวกนัย

นมัคคปัจจัย กับนวิปปยุตตปัจจัย นเหตุปัจจัย นอธิปติปัจจัย นปุเรชาตปัจจัย นปัจฉาชาตปัจจัย นอาเสวนปัจจัย นกัมมปัจจัย และนวิปากปัจจัย มี ๑ วาระ

ปัจจนียะ จบ

ที่มา: พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่มที่ ๔๐ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด

ภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เป็นงานของมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

หัวข้อก่อนหน้ากุศลธรรม คลุกเคล้ากับกุศลธรรมกลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๔๐สังสัฏฐวารหัวข้อถัดไปอนุโลมปัจจนียนัย