ปัญหาวาร

อิมสฺมึ ติเก นานากฺขณิกํ น ลพฺภติ. ตถา อุปฺปนฺนตฺติกอตีตตฺติเกสุ. ปจฺจนีเย อเหตุกํ มคฺคารมฺมณนฺติ อเหตุกํ มคฺคารมฺมณํ, อาวชฺชนํ สนฺธาเยตํ วุตฺตํ. เสสเมตฺถ ปาลิอนุสาเรเนว เวทิตพฺพํ.

อุปฺปนฺนตฺติเก จ อตีตตฺติเก จ ปฏิจฺจวาราทโย นตฺถิ, ปญฺหาวารมตฺตเมว ลพฺภติ. กสฺมา? ปฏิจฺจวาราทโย หิ สหชาตปุเรชาตานญฺเญว โหนฺติ, อิเม จ ติกา อตีตานาคตมิสฺสกา. อุปฺปนฺนตฺติเก เจตฺถ อนนฺตรภาคิยาปิ ปจฺจยา น ลพฺภนฺติ. กสฺมา? อุปฺปนฺนตฺติเก อตีตสฺส อภาวโต. อุปฺปนฺโน จ อนุปฺปนฺโน จาติ อิเม เจตฺถ เทฺว ธมฺมา อุปฺปนฺนสฺส จ อนุปฺปนฺนสฺส จาติ อิเมสํ ทฺวินฺนํ น เกนจิ ปจฺจเยน ปจฺจโย. อนุปฺปนฺโน จ อุปฺปาที จาติ อิเม ปน เทฺว อุปฺปนฺนสฺส อารมฺมณูปนิสฺสยวเสน ทฺวีหิ ปจฺจเยหิ ปจฺจยา. ๓- เสสเมตฺถ ปาลิยํ อาคตนเยเนว เวทิตพฺพํ.

อตีตตฺติเก ปจฺจุปฺปนฺนํ อตีตานาคตสฺส อตีตานาคตํ วา ๔- อตีตานาคตสฺส น เกนจิ เกนจิ ปจฺจโย. นิพฺพานมฺปน ทฺวีสุปิ อิเมสุ ติเกสุ เนว ปจฺจยโต น ปจฺจยุปฺปนฺนโต ลพฺภติ. เสสมิธาปิ ปาลิยํ อาคตนเยเนว เวทิตพฺพํ.

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. อารมฺมณปุเรชาตํ ๒ ฉ.ม. เสสา ๓ ฉ.ม. ปจฺจโย ๔ ฉ.ม. อตีตานาคตญฺจ