กุสลัตติกเหตุสเหตุกทุกะ

ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และสเหตุกธรรม ที่เป็นกุศล อาศัยธรรมที่เป็นทั้ง เหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นอกุศล อาศัยธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และสเหตุกธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นอัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และสเหตุกธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๓ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรม ที่เป็นทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นทั้ง เหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นอกุศล โดยเหตุปัจจัย ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็น ทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย

ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรม ที่เป็นทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นกุศล โดยอารัมมณปัจจัย ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นทั้ง เหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณปัจจัย ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นทั้ง เหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นทั้ง เหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นทั้ง เหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย

ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ เป็นทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นกุศล โดยอธิปติปัจจัย มี ๓ นัย

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๗ ในอนันตรปัจจัย มี " ๕ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๕ ในสหชาตปัจจัย มี " ๓ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙ แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น

ธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่เป็นกุศล อาศัยธรรมที่เป็น สเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่เป็นอกุศล อาศัยธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่เป็นอัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็น สเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๓ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

ธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ ธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่เป็นกุศล โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย ธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็น สเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณปัจจัยมี ๓ นัย ธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ เป็นสเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย

ในอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๗ ในอนันตรปัจจัย มี " ๕ ในสหชาตปัจจัย มี " ๓ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๙

ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙ แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น กุสลัตติกเหตุสเหตุทุกะ จบ กุสลัตติกเหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ