กุสลัตติกเหตุสเหตุกทุกะ

[๕๑๗] ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และสเหตุกธรรม ที่เป็นกุศล อาศัยธรรมที่เป็นทั้ง เหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นอกุศล อาศัยธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และสเหตุกธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นอัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรม และสเหตุกธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

[๕๑๘] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓

[๕๑๙] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี " ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี " ๓ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

[๕๒๐] ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรม ที่เป็นทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นกุศล โดยเหตุปัจจัย ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นทั้ง เหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นอกุศล โดยเหตุปัจจัย ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็น ทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นอัพยากฤต โดยเหตุปัจจัย

[๕๒๑] ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรม ที่เป็นทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นกุศล โดยอารัมมณปัจจัย ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นทั้ง เหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณปัจจัย ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรมที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นทั้ง เหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นทั้ง เหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็นทั้ง เหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย

[๕๒๒] ธรรมที่เป็นทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ เป็นทั้งเหตุธรรมและสเหตุกธรรม ที่เป็นกุศล โดยอธิปติปัจจัย มี ๓ นัย

[๕๒๓] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๗ ในอนันตรปัจจัย มี " ๕ ในสมนันตรปัจจัย มี " ๕ ในสหชาตปัจจัย มี " ๓ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓

[๕๒๔] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

[๕๒๕] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓

[๕๒๖] ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙ แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น

[๕๒๗] ธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่เป็นกุศล อาศัยธรรมที่เป็น สเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่เป็นอกุศล อาศัยธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่เป็นอัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็น สเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

[๕๒๘] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๓ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓

[๕๒๙] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๓ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี " ๓ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร

[๕๓๐] ธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่เป็นกุศล เป็นปัจจัยแก่ ธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่เป็นกุศล โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย ธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่เป็น สเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรมที่เป็นอกุศล โดยอารัมมณปัจจัยมี ๓ นัย ธรรมที่เป็นสเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่เป็นอัพยากฤต เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ เป็นสเหตุกธรรม แต่ไม่ใช่เหตุธรรม ที่เป็นอัพยากฤต โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย

[๕๓๑] ในอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๙ ในอธิปติปัจจัย มี " ๗ ในอนันตรปัจจัย มี " ๕ ในสหชาตปัจจัย มี " ๓ ในอุปนิสสยปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๓

[๕๓๒] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี " ๙

[๕๓๓] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๙

[๕๓๔] ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙ แม้ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น กุสลัตติกเหตุสเหตุทุกะ จบ กุสลัตติกเหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ