นเหตุทุกนสเหตุกทุกเหตุทุกสเหตุกทุกะเป็นต้น
19-24 Paccanīyānulomapaṭṭhānavaṇṇanā
[1] Idāni kusalādīsu dhammesu paccayadhammaṃ paṭikkhipitvā paccayuppannassa akusalādibhāvaṃ appaṭikkhepavasena dhammānaṃ paccanīyānulomatāya laddhanāmaṃ paccanīyānuloma- paṭṭhānaṃ dassetuṃ nakusalaṃ dhammaṃ paṭicca akusalo dhammo uppajjati hetupaccayātiādi āraddhaṃ. Tattha nakusalaṃ dhammaṃ paṭiccāti kusalassa paccayabhāvaṃ vāreti, akusalo dhammo uppajjatīti akusalassa uppattiṃ anujānāti. Nakusalañhi akusalaṃ abyākataṃ vā, tañca sahajātapaccayaṃ katvā uppajjamāno kusalo nāma natthi, tasmā akusalābyākatavasena desanā katā. Tattha "cittasamuṭṭhānañca rūpan"ti evaṃ nakusalaṃ dhammaṃ paṭicca vissajjanaṃ veditabbaṃ. Abyākato dhammo uppajjati hetupaccayāti ayampana pañho "vipākābyākataṃ kiriyābyākataṃ ekaṃ khandhaṃ paṭicca tayo khandhā cittasamuṭṭhānañca rūpan"ti vissajjitova. Iti sabbapañhesu avissajjitassa atthānurūpaṃ vissajjanaṃ vissajjitassa ca pāliāgatameva vissajjanaṃ. Ekekasmiñca tikaduke vārappabhedapaccayagaṇanāvidhānaṃ sabbaṃ heṭṭhā vuttanayānusāreneva veditabbaṃ.
Ettāvatā ca:-
tikañca paṭṭhānavaraṃ dukuttamaṃ