กุสลัตติกนกุสลัตติกะ

[๑] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยกุศลขันธ์ทั้งหลาย ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นกุศล ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นกุศล ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล และธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นกุศล ธรรมที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นกุศล เกิดขึ้น เพราะ เหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยกุศลขันธ์ทั้งหลาย มี ๕ นัย

[๒] ธรรมไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยอกุศลขันธ์ทั้งหลาย ธรรมที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอกุศล ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น เพราะ เหตุปัจจัย มี ๕ นัย

[๓] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากอัพยากฤต และกิริยา อัพยากฤต ในปฏิสนธิขณะ มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ มหาภูตรูป ๒ อาศัยมหาภูตรูป ๒ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยมหาภูตรูปทั้งหลาย ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ วิบากอัพยากฤต ปฏิสนธิ มหาภูตรูป ธรรมที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ วิบากอัพยากฤต กิริยาอัพยากฤต ฯลฯ มี ๓ นัย

[๔] ธรรมที่ไม่ใช่กุศล อาศัยธรรมที่เป็นกุศล และธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยกุศลขันธ์ และมหาภูตรูป ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นกุศล และธรรมที่เป็นอัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะ เหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่กุศล และธรรมที่ไม่ใช่อกุศล อาศัยธรรมที่เป็นกุศล และธรรมที่เป็น อัพยากฤต เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เล่มที่ ๔๕ ปัฏฐาน ภาค ๖๑๕๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “กุสลัตติกนกุสลัตติกะ