ทรงอนุญาตรองเท้า
เล่มที่ ๕ · ข้อ ๕ · บรรทัด ๒๒๔
พระพุทธบัญญัติห้ามสวมรองเท้าสีต่างๆ · พระพุทธบัญญัติห้ามสวมรองเท้ามีหูไม่สมควร · พระพุทธบัญญัติทรงห้ามสวมรองเท้าบางชนิด · พระพุทธบัญญัติทรงห้ามสวมรองเท้าขลิบหนัง · ทรงอนุญาตรองเท้าหลายชั้นที่ใช้แล้ว · ห้ามสวมรองเท้าในที่บางแห่ง · ภิกษุอาพาธเป็นหน่อที่เท้า · พระพุทธานุญาตให้สวมรอ… คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรไทย ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
พฺยากโรนฺติ ฯ เอกปลาสิกนฺติ เอกปฏลํ ฯ อสีติสกฏวาเหติ เอตฺถ เทฺว สกฏภารา เอโก วาโหติ เวทิตพฺพา ฯ สตฺตหตฺถิกญฺจ อนีกนฺติ เอตฺถ ฉ หตฺถินิโย เอโก จ หตฺถีติ อิทเมกํ อนีกํ อีทิสานิ สตฺต อนีกานิ สตฺตหตฺถิกํ อนีกํ นาม ฯ ทิคุณาติ ทฺวิปฏลา ฯ ติคุณาติ ติปฏลา ฯ คณงฺคณุปาหนาติ จตุปฏลโต ปฏฺฐาย วุจฺจติ ฯ
{๒๔๖} สพฺพนีลกาติ สพฺพาว นีลกา ฯ เอเสว นโย สพฺพ- ปีตกาทีสุปิ ฯ ตตฺถ จ นีลกา อุมฺมารปุปฺผวณฺณา โหติ ปีตกา กณฺณิการปุปฺผวณฺณา โลหิติกา ชยกุสุมปุปฺผวณฺณา มญฺเชฏฺฐิกา มญฺเชฏฺฐกวณฺณา เอว กณฺหา อฬาริฏฺฐิกวณฺณา มหารงฺค- รตฺตา สตปทีปิฏฺฐิวณฺณา มหานามรตฺตา สมฺภินฺนวณฺณา โหติ ปณฺฑุปลาสวณฺณา กุรุนฺทิยมฺปน ปทุมปุปฺผวณฺณาติ วุตฺตํ ฯ เอตาสุ ยงฺกญฺจิ ลภิตฺวา รชนํ โจลเกน ปุญฺฉิตฺวา วณฺณํ ภินฺทิตฺวา ธาเรตุํ วฏฺฏติ ฯ อปฺปมตฺตเกปิ ภินฺเน วฏฺฏติเยว ฯ
นีลวทฺธิกาติ ยาสํ วทฺธาเยว นีลา ฯ เอเสว นโย สพฺพตฺถ ฯ เอตาโยปิ วณฺณเภทํ กตฺวา ธาเรตพฺพา ฯ ขลฺลกพทฺธาติ ปญฺหิปิธานตฺถํ ตเล ขลฺลกํ พนฺธิตฺวา กตา ฯ ปูฏพทฺธาติ โยนกอุปาหนา วุจฺจติ ยาว ชงฺฆโต สพฺพปาทํ ปฏิจฺฉาเทติ ฯ ปาลิคุณฺฐิมาติ ปาลึ คุณฺฐิตฺวา กตา อุปริปาทมตฺตเมว ปฏิจฺฉาเทติ น ชงฺฆํ ฯ ตูลปุณฺณิกาติ ตูลปิจุนา ปูเรตฺวา กตา ฯ ติตฺติรปตฺติกาติ ติตฺติรปตฺตสทิสา วิจิตฺตวทฺธา ฯ เมณฺฑวิสาณวทฺธิกาติ กณฺณิกฏฺฐาเน เมณฺฑกสิงฺคสณฺฐาเน วทฺเธ โยเชตฺวา กตา ฯ อชวิสาณวทฺธิกาทีสุปิ เอเสว นโย ฯ วิจฺฉิกาฬิกาติ ตตฺเถว วิจฺฉิกานํ นงฺคุฏฺฐสณฺฐาเน วทฺเธ โยเชตฺวา กตา ฯ โมรปิญฺชปริสิพฺพิตาติ ตเลสุ วา วทฺเธสุ วา โมรปิญฺเชหิ สุตฺตกสทิเสหิ ปริสิพฺพิตา ฯ จิตฺราติ วิจิตฺรา ฯ เอตาสุปิ ยงฺกญฺจิ ลภิตฺวา สเจ ตานิ ขลฺลกาทีนิ อปเนตุํ สกฺกา โหติ วลญฺเชตพฺพา ฯ เตสุ ปน สติ วลญฺเชนฺตสฺส ทุกฺกฏํ ฯ สีหจมฺมปริกฺขฏา นาม ปริยนฺเตสุ จีวเร อนุวาตํ วิย สีหจมฺมํ โยเชตฺวา กตา ฯ อุลูกจมฺมปริกฺขฏาติ ปกฺขิพิฬาลจมฺมปริกฺขฏา ฯ เอตาสุปิ ยากาจิ ตํ จมฺมํ อปเนตฺวา ธาเรตพฺพา ฯ
{๒๔๗} โอมุกฺกนฺติ ปฏิมุญฺจิตฺวา อปนีตํ ฯ นวาติ อปริภุตฺตา ฯ
{๒๔๘} อภิชีวนิกสฺสาติ เยน สิปฺเปน อภิชีวนฺติ ชีวิตํ กปฺเปนฺติ ตสฺส การณาติ อตฺโถ ฯ อิธ โข ตํ ภิกฺขเวติ เอตฺถ ตนฺติ นิปาตมตฺตํ อิธ โข ภิกฺขเว โสเภยฺยาติ อตฺโถ ฯ ยํ ตุมฺเหติ เย ตุมฺเห ฯ อถวา ยทิ ตุมฺเหติ วุตฺตํ โหติ ฯ ยทิสทฺทสฺส หิ อตฺเถ ยํนิปาโต ฯ อาจริเยสูติอาทิมฺหิ ปพฺพชฺชาจริโย อุปสมฺปทาจริโย นิสฺสยาจริโย อุทฺเทสาจริโยติ อิเม จตฺตาโร อิธ อาจริยา เอว อวสฺสิกสฺส ฉพฺพสฺโส อาจริยมตฺโต โส หิ จตุวสฺสกาเล ตํ นิสฺสาย วจฺฉติ เอวํ เอกวสฺสสฺส สตฺตวสฺโส ทุวสฺสสฺส อฏฺฐวสฺโส ติวสฺสสฺส นววสฺโส จตุวสฺสสฺส ทสวสฺโสติ อิเมปิ อาจริยมตฺตา เอว อุปชฺฌายสฺส สนฺทิฏฺฐสมฺภตฺตา ปน สหายกา ภิกฺขู เย วา ปน เกจิ ทสหิ วสฺเสหิ มหนฺตตรา เต สพฺเพปิ อุปชฺฌายมตฺตา นาม เอตฺตเกสุ ภิกฺขูสุ อนุปาหเนสุ จงฺกมนฺเตสุ สอุปาหนสฺส จงฺกมโต อาปตฺติ ฯ {๒๔๙} ปาทขีลาพาโธ นาม ปาทโต ขีลสทิสํ มํสํ นิกฺขนฺตํ โหติ ฯ
{๒๕๑} ติณปาทุกาติ เยนเกนจิ ติเณน กตา ปาทุกา ฯ หินฺตาล- ปาทุกาติ ขชฺชูริปตฺเตหิ กตปาทุกา หินฺตาลปตฺเตหิปิ น วฏฺฏติเยว ฯ กมลปาทุกาติ กมลวณฺณํ นาม ติณํ อตฺถิ เตน กตปาทุกา อุสีรปาทุกาติปิ วทนฺติ ฯ กมฺพลปาทุกาติ อุณฺณาหิ กตปาทุกา ฯ อสงฺกมนียาโยติ ภูมิยํ สุปฺปติฏฺฐิตา นิจฺจลา อสํหาริยา ฯ
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๓ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด