พระพุทธบัญญัติห้ามจับโค

อถโข ภควา ภทฺทิเย ยถาภิรนฺตํ วิหริตฺวา เยน สาวตฺถี เตน จาริกํ ปกฺกามิ อนุปุพฺเพน จาริกํ จรมาโน เยน สาวตฺถี ตทวสริ ฯ ตตฺร สุทํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม ฯ เตน โข ปน สมเยน ฉพฺพคฺคิยา ภิกฺขู อจิรวติยา นทิยา คาวีนํ ตรนฺตีนํ วิสาเณสุปิ คณฺหนฺติ กณฺเณสุปิ คณฺหนฺติ คีวายปิ คณฺหนฺติ เฉปฺปายปิ ๑ คณฺหนฺติ ปิฏฺฐึปิ อภิรูหนฺติ รตฺตจิตฺตาปิ องฺคชาตํ ฉุปนฺติ วจฺฉตรีปิ โอคาเหตฺวา มาเรนฺติ ฯ มนุสฺสา อุชฺฌายนฺติ ขียนฺติ วิปาเจนฺติ กถํ หิ นาม สมณา สกฺยปุตฺติยา คาวีนํ ตรนฺตีนํ วิสาเณสุปิ คเหสฺสนฺติ กณฺเณสุปิ คเหสฺสนฺติ คีวายปิ คเหสฺสนฺติ เฉปฺปายปิ คเหสฺสนฺติ ปิฏฺฐึปิ อภิรูหิสฺสนฺติ รตฺตจิตฺตาปิ องฺคชาตํ ฉุปิสฺสนฺติ วจฺฉตรีปิ โอคาเหตฺวา มาเรสฺสนฺติ เสยฺยถาปิ คิหี กามโภคิโนติ ฯ อสฺโสสุํ โข ภิกฺขู เตสํ มนุสฺสานํ อุชฺฌายนฺตานํ #๑ ม. เฉปฺเปติ ฯ ขียนฺตานํ วิปาเจนฺตานํ ฯ อถโข เต ภิกฺขู ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ น ภิกฺขเว คาวีนํ วิสาเณสุ คเหตพฺพํ น กณฺเณสุ คเหตพฺพํ น คีวาย คเหตพฺพํ น เฉปฺปาย คเหตพฺพํ น ปิฏฺฐิ อภิรูหิตพฺพา โย อภิรูเหยฺย อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส น จ ภิกฺขเว รตฺตจิตฺเตน องฺคชาตํ ฉุปิตพฺพํ โย ฉุเปยฺย อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส น วจฺฉตรี มาเรตพฺพา โย มาเรยฺย ยถาธมฺโม กาเรตพฺโพติ ฯ

เตน โข ปน สมเยน ฉพฺพคฺคิยา ภิกฺขู ยาเนน ยายนฺติ อิตฺถียุตฺเตนปิ ปุริสนฺตเรน ปุริสยุตฺเตนปิ อิตฺถนฺตเรน ฯ มนุสฺสา อุชฺฌายนฺติ ขียนฺติ วิปาเจนฺติ เสยฺยถาปิ คงฺคามหิยายาติ ๑ ฯ ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ น ภิกฺขเว ยาเนน ยายิตพฺพํ โย ยาเยยฺย อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสาติ ฯ เตน โข ปน สมเยน อญฺญตโร ภิกฺขุ โกสเลสุ ชนปเทสุ สาวตฺถึ คจฺฉนฺโต ภควนฺตํ ทสฺสนาย อนฺตรามคฺเค คิลาโน โหติ ฯ อถโข โส ภิกฺขุ มคฺคา โอกฺกมฺม อญฺญตรสฺมึ รุกฺขมูเล นิสีทิ ฯ มนุสฺสา ตํ ภิกฺขุํ ปสฺสิตฺวา ๒ เอตทโวจุํ กหํ ภนฺเต อยฺโย ๓ คมิสฺสตีติ ฯ สาวตฺถึ โข อหํ อาวุโส คมิสฺสามิ ภควนฺตํ ทสฺสนายาติ ฯ เอหิ ภนฺเต คมิสฺสามาติ ๔ ฯ นาหํ อาวุโส สกฺโกมิ คิลาโนมฺหีติ ฯ เอหิ ภนฺเต ยานํ อภิรูหาติ ฯ อลํ อาวุโส ปฏิกฺขิตฺตํ ภควตา ยานนฺติ ฯ กุกฺกุจฺจายนฺโต ยานํ นาภิรูหิ ฯ อถโข โส ภิกฺขุ สาวตฺถึ คนฺตฺวา #๑ ม. ยุ. กงฺคามหิยายาติ ฯ ๒ ม. ยุ. ทิสฺวา ฯ ๓ ม. ยุ. อยฺโย ภนฺเต ฯ #๔ ม. คมิสฺสามีติ ฯ ภิกฺขูนํ เอตมตฺถํ อาโรเจสิ ฯ ภิกฺขู ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ อถโข ภควา เอตสฺมึ นิทาเน เอตสฺมึ ปกรเณ ธมฺมึ กถํ กตฺวา ภิกฺขู อามนฺเตสิ อนุชานามิ ภิกฺขเว คิลานสฺส ยานนฺติ ฯ อถโข ภิกฺขูนํ เอตทโหสิ อิตฺถียุตฺตํ นุ โข ปุริสยุตฺตํ นุ โขติ ฯ ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ อนุชานามิ ภิกฺขเว ปุริสยุตฺตํ หตฺถวฏฺฏกนฺติ ฯ เตน โข ปน สมเยน อญฺญตรสฺส ภิกฺขุโน ยานุคฺฆาเฏน พาฬฺหตรํ อผาสุ อโหสิ ฯ ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ อนุชานามิ ภิกฺขเว สิวิกํ ปาฏงฺกินฺติ ฯ