เภสชฺชกฺขนฺธกวณฺณนา

{๒๖๐} เภสชฺชกฺขนฺธเก ฯ สารทิเกน อาพาเธนาติ สรทกาเล อุปฺปนฺเนน ปิตฺตาพาเธน ฯ ตสฺมึ หิ กาเล วสฺโสทเกนปิ เตเมนฺติ กทฺทมมฺปิ มทฺทนฺติ อนฺตรนฺตรา อาตโปปิ ขโร โหติ เตน เตสํ ปิตฺตํ โกฏฺฐพฺภนฺตรคตํ โหติ ฯ อาหารตฺถญฺจ ผเรยฺยาติ อาหารตฺถํ สาเธยฺย ฯ {๒๖๑} นจฺฉาเทนฺตีติ น ชีรนฺติ น วาตโรคํ ปฏิปฺปสฺสมฺเภตุํ สกฺโกนฺติ ฯ สิเนสิกานีติ สินิทฺธานิ ฯ ภตฺตจฺฉาทเกนาติ ภตฺตสฺส อนาโรจเกน ฯ กาเล ปฏิคฺคหิตนฺติอาทีสุ มชฺฌนฺติเก อวีติวตฺเต ปฏิคฺคเหตฺวา ปจิตฺวา ปริสฺสาเวตฺวาติ อตฺโถ ฯ เตลปริโภเคน ปริภุญฺชิตุนฺติ สตฺตาหกาลิกเตลปริโภเคน ปริภุญฺชิตุํ ฯ วจตฺถนฺติ เสสวจํ ฯ นิสทํ นิสทโปตนฺติ ปึสนสิลา จ ปึสนโปตโก จ ฯ ปคฺควนฺติ ลตาชาติ ฯ นตฺตมาลนฺติ กรญฺชํ ฯ {๒๖๒} อจฺฉวสนฺติ- อาทีสุ นิสฺสคฺคิยวณฺณนายํ วุตฺตนเยเนว วินิจฺฉโย เวทิตพฺโพ ฯ

{๒๖๓} มูลเภสชฺชาทิวินิจฺฉโยปิ ขุทฺทกวณฺณนายํ วุตฺโตเยว ตสฺมา อิธ ยํ ยํ ปุพฺเพ อวุตฺตํ ตํ ตเทว วณฺณยิสฺสาม ฯ หิงฺคุหิงฺคุ- ชตุหิงฺคุสิปาฏิกา หิงฺคุชาติโยเยว ตกตกปตฺติตกปณฺณิโย ลาขา- ชาติโยเยว ฯ สามุทฺทิกาติ สมุทฺทตีเร วาลุกา วิย สนฺติฏฺฐติ ฯ กาฬโลณนฺติ ปกติโลณํ ฯ สินฺธวนฺติ เสตวณฺณํ ปพฺพเต อุฏฺฐหติ ฯ อุพฺภิทนฺติ ภูมิโต องฺกุรํ อุฏฺฐหติ ฯ พิลนฺติ สพฺพสมฺภาเรหิ สทฺธึ ปจิตํ ตํ รตฺตวณฺณํ ฯ ฉกนนฺติ โคมยํ ฯ

{๒๖๔-๒๖๖} กาโย วา ทุคฺคนฺโธติ กสฺสจิ อสฺสาทีนํ วิย กายคนฺโธ โหติ ตสฺสาปิ สิรีสโกสมฺพาทิจุณฺณานิ วา คนฺธจุณฺณานิ วา สพฺพานิ วฏฺฏนฺติ ฯ รชนนีปกฺกนฺติ รชนกสฏํ ฯ ปากติกจุณฺณมฺปิ โกฏฺเฏตฺวา อุทเกน เตเมตฺวา นฺหายิตุํ วฏฺฏติ ฯ เอตมฺปิ รชนนิปกฺกสงฺขเมว คจฺฉติ ฯ อามกมํสญฺจ ขาทิ อามกโลหิตญฺจ ปิวีติ น ตํ ภิกฺขุ ขาทิ น ปิวิ อมนุสฺโส ขาทิตฺวา จ ปิวิตฺวา จ ปกฺกนฺโต เตน วุตฺตํ ตสฺส โส อมนุสฺสิกาพาโธ ปฏิปฺปสฺสมฺภีติ ฯ