เรื่องพระมหากัสสปเถระปรารภการทำสังคายนาครั้งที่ ๑

ปญฺจสติกกฺขนฺธกวณฺณนา

{๔๔๑} ปญฺจสติกกฺขนฺธเก ฯ ปญฺจนิกาเย ปุจฺฉีติ ทีฆนิกายํ มชฺฌิมนิกายํ องฺคุตฺตรนิกายํ สํยุตฺตนิกายํ ขุทฺทกนิกายนฺติ ฯ จตฺตาริ ปาราชิกานิ ฐเปตฺวา อวเสสานิ ขุทฺทานุขุทฺทกานีติเอวมาทิ เอกํ สิกฺขาปทํปิ อปริจฺจชิตฺวา สพฺเพสํ สงฺคเหตพฺพภาวทสฺสนตฺถํ ปริยาเยน วุตฺตํ ฯ อิทํ โว สมณานนฺติ อิทํ สมณานํ ฯ ปทปูรณมตฺเต โวกาโร ฯ ธูมกาลิกนฺติ ยาว สมณสฺส ปรินิพฺพานจิตกธูโม ปญฺญายติ ตาว กาโลติ ฯ {๔๔๓} อิทํปิ เต อาวุโส อานนฺท ทุกฺกฏนฺติ อิทํ ตยา ทุฏฺฐุ กตนฺติ เกวลํ ครหนฺเตติ เถเรหิ วุตฺตํ น อาปตฺตึ สนฺธาย วุตฺตํ ฯ น หิ เต อาปตฺตานาปตฺตึ น ชานนฺติ ฯ อิทาเนว เหตํ อนุสาวิตํ สงฺโฆ อปญฺญตฺตํ น ปญฺญาเปติ ปญฺญตฺตํ น สมุจฺฉินฺทตีติ ฯ เทเสหิ ตํ อาวุโส ทุกฺกฏนฺติ อิทํปิ จ อาม ภนฺเต ทุฏฺฐุ มยา กตนฺติ เอวํ ปฏิชานาหิ ตํ ทุกฺกฏนฺติ อิทํ สนฺธาย วุตฺตํ น อาปตฺติเทสนํ ฯ เถโร ปน ยสฺมา อสติยา น ปุจฺฉิ น อนาทเรน ตสฺมา ตตฺถ ตตฺถ ทุฏฺฐุกตภาวํปิ อสลฺลกฺเขนฺโต นาหนฺตํ ทุกฺกฏํ ปสฺสามีติ วตฺวา เถเรสุ คารวํ ทสฺเสนฺโต อปิจายสฺมนฺตานํ สนฺธาย เทเสมิ ตํ ทุกฺกฏนฺติ อาห ฯ ยถา ตุมฺเห วทถ ตถา ปฏิชานามีติ วุตฺตํ โหติ ฯ เอเสว นโย อวเสเสสุปิ จตูสุ ฐาเนสุ ฯ มา ยิมา วิกาเล อเหสุนฺติ มา อิมาสํ วิกาเล คมนานิ อเหสุนฺติ อธิปฺปาเยนาห ฯ รโชหรณํ กริสฺสามาติ อุทเกน เตเมตฺวา ปีเฬตฺวา ปริกมฺมกตภูมึ ปุญฺฉิสฺสาม ฯ น กุลวํ คเมนฺตีติ น โกฏฺฐเก โคเปนฺตีติ อธิปฺปาโย ฯ ยทคฺเคน ตยาติ ยทิ ๑- อคฺคกาลเมว ตยาติ ๑- ฯ เสสเมตฺถ ยํ วตฺตพฺพํ สิยา ตํ นิทานวณฺณนายเมว วุตฺตํ ฯ

ปญฺจสติกกฺขนฺธกวณฺณนา นิฏฺฐิตา ฯ

@เชิงอรรถ: ๑-๑ ยํ ทิวสํ อคฺคํ กตฺวา ตยาติ อิติปิ ฯ