ว่าด้วยสัญญาวิโมกข์เป็นต้น

{๓๒๒} ทุเกสุ ฯ สจิตฺตกา อาปตฺติ สญฺญาวิโมกฺขา อจิตฺตกา โนสญฺญาวิโมกฺขา ฯ ลทฺธสมาปตฺติกสฺส อาปตฺติ นาม ภูตาโรจนาปตฺติ ฯ อลทฺธสมาปตฺติกสฺส อภูตาโรจนาปตฺติ ฯ สทฺธมฺมปฏิสญฺญุตฺตา นาม ปทโสธมฺมาทิกา ฯ อสทฺธมฺมปฏิสญฺญุตฺตา นาม ทุฏฺฐุลฺลวาจาปตฺติ ฯ สปริกฺขารปฏิสญฺญุตฺตา นาม นิสฺสคฺคิยวตฺถุโน อนิสฺสชฺชิตฺวาปริโภเค ปตฺตจีวรานํนิทหเน กิลิฏฺฐจีวรานํอโธวเน มลคฺคหิตสฺส ปตฺตสฺส อปจเนติ เอวํ อยุตฺตปริโภเค อาปตฺติ ฯ ปรปริกฺขารปฏิสญฺญุตฺตา นาม สงฺฆิกมญฺจปีฐาทีนํ อชฺโฌกาเส สนฺถรณอนาปุจฺฉาคมนาทีสุ อาปชฺชิตพฺพา อาปตฺติ ฯ สปุคฺคล- ปฏิสญฺญุตฺตา นาม มุทุปิฏฺฐิกสฺส ลมฺพิสฺส อุรุนา องฺคชาตํ ปีเฬนฺตสฺสาติอาทินา นเยน วุตฺตาปตฺติ ฯ ปรปุคฺคลปฏิสญฺญุตฺตา นาม เมถุนธมฺม กายสํสคฺค ปหารทานาทีสุ วุตฺตาปตฺติ ฯ สิขิรณีสีติ สจฺจํ ภณนฺโต ครุกํ อาปชฺชติ ฯ สมฺปชานมุสาวาเท ปาจิตฺติยนฺติ มุสา ภณนฺโต ลหุกํ ฯ อภูตาโรจเน มุสา ภณนฺโต ครุกํ ฯ ภูตาโรจเน สจฺจํ ภณนฺโต ลหุกํ ฯ สงฺฆกมฺมํ วคฺคํ กริสฺสามีติ อนฺโตสีมาย เอกมนฺเต นิสีทนฺโต ภูมิคโต อาปชฺชติ นาม ฯ สเจ ปน องฺคุลิมตฺตํปิ อากาเส ติฏฺเฐยฺย น อาปชฺเชยฺย ฯ เตน วุตฺตํ โน เวหาสคโตติ ฯ เวหาสกุฏิยา อาหจฺจ ปาทกํ มญฺจํ วา ปีฐํ วา อภินิสีทนฺโต เวหาสคโต อาปชฺชติ นาม ฯ สเจ ปน ตํ ภูมิยํ ปญฺญาเปตฺวา นิปชฺเชยฺย น อาปชฺเชยฺย ฯ เตน วุตฺตํ โน ภูมิคโตติ ฯ คมิโย คมิยวตฺตํ อปูเรตฺวา คจฺฉนฺโต นิกฺขมนฺโต อาปชฺชติ นาม โน ปวิสนฺโต ฯ อาคนฺตุโก อาคนฺตุกวตฺตํ อปูเรตฺวา สฉตฺตุปาหโน ปวิสนฺโต ปวิสนฺโต อาปชฺชติ นาม โน นิกฺขมนฺโต ฯ อาทิยนฺโต อาปชฺชติ นาม ภิกฺขุนี อติคมฺภีรํ อุทกสุทฺธิกํ อาทิยมานา ฯ ทุพฺพณฺณกรณํ อนาทิยิตฺวา จีวรํ ปริภุญฺชนฺโต ปน อนาทิยนฺโต อาปชฺชติ นาม ฯ มูควตฺตาทีนิ ติตฺถิยวตฺตานิ สมาทิยนฺโต สมาทิยนฺโต อาปชฺชติ นาม ฯ ปาริวาสิกาทโย ปน ตชฺชนียาทิกมฺมกตา วา อตฺตโน วตฺตํ อสมาทิยนฺตา อสมาทิยนฺตา อาปชฺชนฺติ นาม ฯ เต สนฺธาย วุตฺตํ อตฺถาปตฺติ น สมาทิยนฺโต อาปชฺชตีติ ฯ อญฺญาติกาย ภิกฺขุนิยา จีวรํ สิพฺเพนฺโต เวชฺชกมฺมภณฺฑาคาริกกมฺม จิตฺตกมฺมานิ วา กโรนฺโต กโรนฺโต อาปชฺชติ นาม ฯ อุปชฺฌายวตฺตาทีนิ อกโรนฺโต อกโรนฺโต อาปชฺชติ นาม ฯ อญฺญาติกาย ภิกฺขุนิยา จีวรํ ททมาโน เทนฺโต อาปชฺชติ นาม ฯ สทฺธิวิหาริกอนฺเตวาสิกานํ จีวราทีนิ อเทนฺโต อเทนฺโต อาปชฺชติ นาม ฯ อญฺญาติกาย ภิกฺขุนิยา จีวรํ คณฺหนฺโต ปฏิคฺคณฺหนฺโต อาปชฺชติ นาม ฯ น ภิกฺขเว โอวาโท น คเหตพฺโพติ วจนโต โอวาทํ น คณฺหนฺโต น ปฏิคฺคณฺหนฺโต อาปชฺชติ นาม ฯ นิสฺสคฺคิยวตฺถุํ อนิสฺสชฺชิตฺวา ปริภุญฺชนฺโต ปริโภเคน อาปชฺชติ นาม ฯ ปญฺจาหิกํ สงฺฆาฏิวารํ อติกฺกามยมาโน อปริโภเคน อาปชฺชติ นาม ฯ สหาคารเสยฺยํ รตฺตึ อาปชฺชติ นาม ฯ ทฺวารํ อสํวริตฺวา ปฏิสลฺลียนฺโต ทิวา อาปชฺชติ นาม โน รตฺตึ ฯ เอกรตฺตฉารตฺตสตฺตาหทสาหมาสาติกฺกเมสุ วุตฺตํ อาปตฺตึ อาปชฺชนฺโต อรุณุคฺเค อาปชฺชติ นาม ฯ ปวาเรตฺวา ภุญฺชนฺโต น อรุณุคฺเค อาปชฺชติ นาม ฯ ภูตคามญฺเจว องฺคชาตญฺจ ฉินฺทนฺโต ฉินฺทนฺโต อาปชฺชติ นาม ฯ เกเส จ นเข จ น ฉินฺทนฺโต น ฉินฺทนฺโต อาปชฺชติ นาม ฯ อาปตฺตึ ฉาเทนฺโต ฉาเทนฺโต อาปชฺชติ นาม ฯ ติเณน วา ปณฺเณน วา ปฏิจฺฉาเทตฺวา อาคนฺตพฺพํ น เตฺวว นคฺเคน อาคนฺตพฺพํ โย อาคจฺเฉยฺย อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสาติ อิมํ ปน อาปตฺตึ น ฉาเทนฺโต อาปชฺชติ นาม ฯ กุสจีราทีนิ ธาเรนฺโต ธาเรนฺโต อาปชฺชติ นาม ฯ อยํ เต ภิกฺขุ ปตฺโต ยาว เภทนาย ธาเรตพฺโพติ อิมํ อาปตฺตึ น ธาเรนฺโต อาปชฺชติ นาม ฯ

อตฺตนา วา อตฺตานํ นานาสํวาสกํ กโรตีติ เอกสีมายํ ทฺวีสุ สงฺเฆสุ นิสินฺเนสุ เอกสฺมึ ปกฺเข นิสีทิตฺวา ปรปกฺขสฺส ลทฺธึ คณฺหนฺโต ยสฺมึ ปกฺเข นิสินฺโน เตสํ อตฺตนา วา อตฺตานํ นานาสํวาสกํ กโรติ นาม ฯ เยสํ สนฺติเก นิสินฺโน เตสํ คณปูรโก หุตฺวาปิ กมฺมํ โกเปติ อิตเรสํ หตฺถปาสํ อนาคตตฺตา ฯ สมานสํวาสเกปิ เอเสว นโย ฯ เยสํ หิ โส ลทฺธึ โรเจติ เตสํ สมานสํวาสโก โหติ ฯ อิตเรสํ นานาสํวาสโก ฯ

สตฺต อาปตฺติโย สตฺต อาปตฺติกฺขนฺธาติ อาปชฺชิตพฺพโต อาปตฺติโย ราสตฺเถน ขนฺธาติ เอวํ เทฺวเยว นามานิ โหนฺตีติ นามวเสน ทุกํ ทสฺสิตํ ฯ กมฺเมน วา สลากคาเหน วาติ เอตฺถ อุทฺเทโส เจว กมฺมญฺจ เอกํ ฯ โวหาโร เจว อนุสฺสาวนา จ สลากคาโห จ เอกํ ฯ โวหารานุสฺสาวนสลากคาหา ปุพฺพภาคา ฯ กมฺมญฺเจว อุทฺเทโส จ ปมาณํ ฯ

อทฺธานหีโน นาม โอนวีสติวสฺโส ฯ องฺคหีโน นาม หตฺถจฺฉินฺนาทิเภโท ฯ วตฺถุวิปนฺโน นาม ปณฺฑโก ติรจฺฉานคโต อุภโตพฺยญฺชนโก จ ฯ อวเสสา เถยฺยสํวาสกาทโย อฏฺฐ อภพฺพปุคฺคลา กรณทุกฺกฏกา นาม ฯ ทุกฺกฏกิริยา ทุกฺกฏกมฺมา ฯ อิมสฺมึเยว อตฺตภาเว กเตน อตฺตโน กมฺเมน อภพฺพฏฺฐานํ ปตฺตาติ อตฺโถ ฯ อปริปูโร นาม อปริปุณฺณปตฺตจีวโร ฯ โน จ ยาจติ นาม อุปสมฺปทํ น ยาจติ ฯ อลชฺชิสฺส จ พาลสฺส จาติ อลชฺชี สเจปิ ติปิฏโก โหติ พาโล จ สเจปิ สฏฺฐิวสฺโส โหติ อุโภปิ นิสฺสาย น วตฺตพฺพํ ฯ พาลสฺส จ ลชฺชิสฺส จ ยาจตีติ เอตฺถ ฯ พาลสฺส ตฺวํ นิสฺสยํ คณฺหาหีติ อาณายปิ นิสฺสโย ทาตพฺโพ ฯ ลชฺชิสฺส ปน ยาจนฺตสฺเสว ฯ สาติสารนฺติ สโทสํ ยํ อชฺฌาจรนฺโต อาปตฺตึ อาปชฺชติ ฯ

กาเยน ปฏิกฺโกสนา นาม หตฺถวิการาทีหิ ปฏิกฺโกสนา ฯ กาเยน วา ปฏิชานาตีติ หตฺถวิการาทีหิ ปฏิชานาติ ฯ อุปฆาติกา นาม อุปฆาตา ฯ สิกฺขูปฆาติกา นาม สิกฺขูปฆาโต ฯ โภคูปฆาติกา นาม ปริโภคูปฆาโต ฯ ตตฺถ ติสฺโส สิกฺขา อสิกฺขโต สิกฺขูปฆาติกา เวทิตพฺพา ฯ สงฺฆิกํ วา ปุคฺคลิกํ วา ทุปปริโภคํ ภุญฺชโต โภคูปฆาติกา เวทิตพฺพา ฯ

เทฺว เวนยิกาติ เทฺว อตฺถา วินเย สิทฺธา ฯ ปญฺญตฺตํ นาม สกเล วินยปิฏเก กปฺปิยากปฺปิยวเสน ปญฺญตฺตํ ฯ ปญฺญตฺตา- นุโลมนฺนาม จตูสุ มหาปเทเสสุ ทฏฺฐพฺพํ ฯ เสตุฆาโตติ ปจฺจยฆาโต ฯ เยน จิตฺเตน อกปปิยํ กเรยฺย ตสฺส จิตฺตสฺสาปิ อนุปฺปาทนนฺติ อตฺโถ ฯ มตฺตาการิตาติ มตฺตาย ปมาเณน กรณํ ปมาเณ ฐานนฺติ อตฺโถ ฯ

กาเยน อาปชฺชตีติ กายทฺวาริกํ กาเยน อาปชฺชติ ฯ วจีทฺวาริกํ วาจาย ฯ กาเยน วุฏฺฐาตีติ ติณวตฺถารกสมเถ วินาปิ เทสนาย กาเยเนว วุฏฺฐาติ ฯ เทเสตฺวา วุฏฺฐหนฺโต ปน วาจาย วุฏฺฐาติ ฯ

อพฺภนฺตรปริโภโค นาม อชฺโฌหรณปริโภโค ฯ พาหิรปริโภโค นาม สีสมกฺขนาทิ ฯ

อนาคตํ ภารํ วหตีติ อเถโรว สมาโน เถเรหิ วหิตพฺพํ วีชนคาห ธมฺมชฺเฌสนาทิภารํ วหติ ตํ นิตฺถริตุํ วิริยํ อารภติ ฯ อาคตํ ภารํ น วหตีติ เถโร เถรกิจฺจํ น กโรติ ฯ อนุชานามิ ภิกฺขเว เถเรน ภิกฺขุนา สามํ วา ธมฺมํ ภาสิตุํ ปรํ วา อชฺเฌสิตุํ อนุชานามิ ภิกฺขเว เถราเธยฺยํ ปาฏิโมกฺขนฺติเอวมาทิ สพฺพํ ปริหาเปตีติ อตฺโถ ฯ

น กุกฺกุจฺจายิตพฺพํ กุกฺกุจฺจายตีติ น กุกฺกุจฺจายิตพฺพํ กุกฺกุจฺจายิตฺวา กโรติ ฯ กุกฺกุจฺจายิตพฺพํ น กุกฺกุจฺจายตีติ กุกฺกุจฺจายิตพฺพํ น กุกฺกุจฺจายิตฺวา กโรติ ฯ เอเตสํ ทฺวินฺนํ ทิวา จ รตฺโต จ อาสวา วฑฺฒนฺตีติ อตฺโถ ฯ อนนฺตรทุเกปิ วุตฺตปฏิปกฺขวเสน อตฺโถ เวทิตพฺโพ ฯ เสสํ ตตฺถ ตตฺถ วุตฺตนยตฺตา อุตฺตานตฺถเมวาติ ฯ

ทุกวณฺณนา นิฏฺฐิตา ฯ