ทรงบัญญัติสิกขาบท

{๔๙๘} อิทานิ ยานิ ตานิ เตสํ กมฺมานํ วตฺถุภูตานิ สิกฺขาปทานิ เตสํ ปญฺญตฺติยํ อานิสํสํ ทสฺเสตุํ เทฺว อตฺถวเส ปฏิจฺจาติอาทิ- มารทฺธํ ฯ ตตฺถ ทิฏฺฐธมฺมิกานํ อาสวานํ สํวรายาติ ปาณาติปาตาทีนํ ปญฺจนฺนํ ทิฏฺฐธมฺมิกเวรานํ สํวรตฺถาย ปิทหนตฺถาย ฯ สมฺปรายิกานํ อาสวานํ ปฏิฆาตายาติ วิปากทุกฺขสงฺขาตานํ สมฺปรายิกเวรานํ ปฏิฆาตตฺถาย สมุจฺเฉทตฺถาย อนุปฺปชฺชนตฺถาย ฯ ทิฏฺฐธมฺมิกานํ เวรานํ สํวรายาติ เตสํเยว ปญฺจนฺนํ เวรานํ สํวรตฺถาย ฯ สมฺปรายิกานํ เวรานนฺติ เตสํเยว วิปากทุกฺขานํ ฯ ทิฏฺฐธมฺมิกานํ วชฺชานํ สํวรายาติ เตสํเยว ปญฺจนฺนํ เวรานํ สํวรตฺถาย ฯ สมฺปรายิกานํ วชฺชานนฺติ เตสํเยว วิปากทุกฺขานํ ฯ วิปากทุกฺขาเนว หิ อิธ วชฺชนียภาวโต วชฺชานีติ วุตฺตานิ ฯ ทิฏฺฐธมฺมิกานํ ภยานนฺติ ครหา อุปวาโท ตชฺชนียาทีนิ กมฺมานิ อุโปสถปวารณานํ ฐปนํ อกิตฺติปกาสนียกมฺมนฺติ เอตานิ ทิฏฺฐธมฺมิกภยานิ นาม เอเตสํ สํวรตฺถาย ฯ สมฺปรายิกภยานิ ปน วิปากทุกฺขานิเยว เตสํ ปฏิฆาตตฺถาย ฯ ทิฏฺฐธมฺมิกานํ อกุสลานนฺติ ปญฺจเวรทสากุสล- กมฺมปถปฺปเภทานํ อกุสลานํ สํวรตฺถาย ฯ วิปากทุกฺขาเนว ปน อกฺเขมฏฺเฐน สมฺปรายิกอกุสลานีติ วุจฺจนฺติ เตสํ ปฏิฆาตตฺถาย ฯ คิหีนํ อนุกมฺปายาติ อาคาริกานํ สทฺธารกฺขนวเสน อนุกมฺปนตฺถาย ฯ ปาปิจฺฉานํ ปกฺขุปจฺเฉทายาติ ปาปิจฺฉปุคฺคลานํ คณพนฺธนเภทนตฺถาย คณโภชนสิกฺขาปทํ ปญฺญตฺตํ ฯ เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานเมว ฯ ยํ เหตฺถ วตฺตพฺพํ สิยา ตํ สพฺพํ ปฐมปาราชิกวณฺณนายเมว วุตฺตนฺติ ฯ

สิกฺขาปเทสุ อตฺถสํวณฺณนา นิฏฺฐิตา ฯ